{"id":211,"date":"2026-03-25T16:45:11","date_gmt":"2026-03-25T16:45:11","guid":{"rendered":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/?p=211"},"modified":"2026-03-26T10:48:27","modified_gmt":"2026-03-26T10:48:27","slug":"onafhankelijke-krant-de-hongaarse-stem-monddood-gemaakt-je-moet-constant-opletten-wat-je-zegt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/2026\/03\/25\/onafhankelijke-krant-de-hongaarse-stem-monddood-gemaakt-je-moet-constant-opletten-wat-je-zegt\/","title":{"rendered":"Onafhankelijke krant ‘De Hongaarse Stem\u2019 monddood gemaakt? \u2018Je moet constant opletten wat je zegt\u2019"},"content":{"rendered":"\n

De Hongaarse Stem is een van de laatste onafhankelijke kranten in een door de regering gedomineerd medialandschap. Wat betekent persvrijheid als kritische journalistiek steeds minder ruimte krijgt?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Het zand langs het spoor waait op terwijl tramlijn 4 tot stilstand komt bij de laatste halte: K\u00e1lm\u00e1n Sz\u00e9llplein. Op het plein bij de ingang van het metrostation zit, zoals op zoveel plekken in Boedapest, een kleine krantenkiosk. Tussen twee broodjeszaken lijkt de winkel er met moeite tussen gepropt. Bij het openen van de deur, rinkelt een belletje. De medewerker kijkt direct op. Zijn blik is eerder wantrouwend dan verwelkomend. Het klingelen lijkt eerder een waarschuwing dan een begroeting.<\/p>\n\n\n\n

Binnen voelt de kiosk als een overvol tankstation: een koelkast vol energiedrank, een koffieautomaat in de hoek en langs de wanden rekken vol tijdschriften en kranten. Onder het felle TL-licht springen de grote titels direct in het oog. Magyar Nemzet<\/em> enBlikk<\/em> liggen netjes op ooghoogte, klaar voor de verkoop. Pas als je bukt, zie je onder in het rek andere namen: Magyar Hang <\/em>en N\u00e9pszava<\/em>. Die plek is geen toeval. In Hongarije moeten onafhankelijke kranten zich staande houden in een medialandschap dat wordt gedomineerd door regeringsgezinde pers, gesteund door staatsadvertenties. Hoe het is om als journalist in zo\u2019n systeem te werken, wordt enkele kilometers verderop duidelijk.<\/p>\n\n\n\n

De Hongaarse stem<\/strong><\/p>\n\n\n\n

In het lagergelegen deel van de miljoenenstad wordt in een appartement hard gewerkt aan de volgende editie van een van die kranten onder in het schap. In een versleten wooncomplex komt hoofdredacteur Luk\u00e1cs Csaba naar beneden, nog licht buiten adem van het traplopen. Hij leidt de weg naar boven, naar de redactie van Magyar Hang<\/em> (Hongaarse stem), een conservatief-kritisch weekblad.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n

Stapels kranten en boeken vormen een smalle doorgang naar de werkruimte. Er is plek voor zes redacteuren. De overige veertig werken vanuit huis. Achter een journalist die telefonisch een interview afneemt, zijn plankjes aan de muur gespijkerd waaraan met wasknijpers A4\u2019tjes hangen: de planning voor de krant die morgen naar de drukker in Slowakije moet. Omdat Hongaarse drukkerijen kritische media mijden, wijkt de redactie uit naar het buitenland. Aan een grote overlegtafel bladert Csaba door recente kranten. Niet om het laatste nieuws te volgen, juist om te zien wat de regeringsmedia schrijven.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

De plank van Magyar Hang<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\u201cDit is propaganda\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wat ontbreekt, is minstens zo tekenend als wat er w\u00e9l staat. Csaba houdt een krakende bladzijde omhoog uit de pro-regeringskrant Magyar Nemzet<\/em>. Op de paginagrote afbeelding staat de Oekra\u00efense president Zelensky met een sinistere lach. Daaronder staat: \u2018Laten we Zelensky niet het laatste woord geven\u2019. Het is een advertentie van de regeringspartij Fidesz.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Campagneposter in Magyar Nemzet: ‘Laten we Zelensky niet het laatste woord geven’<\/em><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

\u201cDit is propaganda,\u201d zegt hij hoorbaar gefrustreerd. Via staatsbedrijven koopt de overheid massaal advertenties in, die bijna alleen terechtkomen bij regeringsgezinde media. \u201cZe betalen de volle prijs, maar alleen aan media die hen goed gezind zijn.\u201d Zo wordt overheidsgeld ingezet om het regeringsverhaal te versterken. Naast hem knikt redacteur Szabolcs Wekerle, die Nederlands spreekt en die taal ooit studeerde uit fascinatie voor Nederland. \u201cIn Nederland is reclame gewoon commercieel,\u201d zegt hij. \u201cHier is het politiek.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Buiten raast een tram voorbij. De vloer trilt nog even na. Vanaf de eerste verdieping kijk je uit op een drukke straat, van buiten is niet te zien dat hier een redactie zit. Het is typerend voor hun positie in het medialandschap, waar onafhankelijke media buiten de boot vallen. \u201cWe krijgen niets,\u201d zegt Csaba machteloos. \u201cGeen staatsadvertenties, en bedrijven zijn bang voor de gevolgen als ze bij ons adverteren.\u201d Volgens hem is er de afgelopen jaren miljarden overheidsgeld in bevriende media gestoken, waardoor de markt scheef is gegroeid.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

De greep op de media<\/strong><\/p>\n\n\n\n

De scheve verhoudingen zijn het resultaat van een mediasysteem dat de afgelopen zestien jaar ingrijpend is veranderd. Volgens internationale onderzoekers is er sinds de terugkeer van premier Viktor Orb\u00e1n in 2010 sprake van \u201ceen systematische aanval op onafhankelijke media\u201d. In die periode kwamen honderden media in handen van regeringsgezinde ondernemers en werden ze samengebracht in de mediastichting KESMA. Naar schatting is inmiddels zo\u2019n tachtig procent van de Hongaarse media direct of indirect verbonden aan de regering, terwijl onafhankelijke titels een minderheid vormen. Kranten als Magyar Hang<\/em>, N\u00e9pszava <\/em>en enkele online platforms werken met beperkte middelen en onder toenemende druk.<\/p>\n\n\n\n

In het hoofdkantoor van de mensenrechtenorganisatie Amnesty International, vlak bij het K\u00e1lm\u00e1n Sz\u00e9llplein, zit \u00c1ron Demeter in een klein zijkamertje met zijn benen over elkaar. Af en toe probeert een zwarte hond van een medewerker de kamer binnen te komen. De deur wordt voor zijn neus dichtgeduwd. Terwijl de vogels in de binnenplaats vrolijk doorfluiten, legt Demeter uit hoe de druk op journalisten in Hongarije werkt. \u201cDat gebeurt zelden via directe censuur, maar vooral via economische middelen en controle over informatie,\u201d zegt de woordvoerder. \u201cHet gaat niet om \u00e9\u00e9n maatregel. Het is een combinatie van drukmiddelen die samen een vijandige omgeving cre\u00ebren voor journalisten.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Ook surveillance speelt volgens de Hungarian Civil Liberties Union (HCLU) een steeds grotere rol. In een krappe opbergruimte van hun kantoor, dat ook is weggestopt in een oud appartement, vertelt juridisch deskundige \u00c1d\u00e1m Remport over de gevolgen daarvan. In de afgelopen jaren kwamen meerdere gevallen naar buiten waarbij journalisten werden gevolgd en met geavanceerde spyware gemonitord, vaak door of met medeweten van de overheid. De grootste was het Pegasus-schandaal uit 2021, waarbij ook ngo\u2019s en oppositiefiguren doelwit waren. \u201cDat heeft een afschrikkend effect,\u201d zegt Remport. \u201cJournalisten weten nooit zeker of ze worden gevolgd.\u201d Daardoor werken verslaggevers en onafhankelijke organisaties vaker met anonieme bronnen, communiceren ze voorzichtiger en worden gevoelige onderwerpen moeilijker te onderzoeken.<\/p>\n\n\n\n

Daar komt bij dat financi\u00eble druk en publieke campagnes het werk verder bemoeilijken. Journalisten worden daarbij door regeringspolitici en pro-regeringsmedia regelmatig weggezet als bedreigingen voor de nationale veiligheid of als buitenlandse agenten. Daarmee wordt twijfel gezaaid over hun onafhankelijkheid en betrouwbaarheid. <\/p>\n\n\n\n

Die framing heeft effect: kritische media worden door een deel van het publiek niet langer gezien als journalistiek, maar als politieke tegenstanders. Tegelijkertijd krijgen journalisten daar ook persoonlijk mee te maken. Ze worden online aangevallen, publiekelijk beschuldigd of doelwit van campagnes in regeringsgezinde media. <\/p>\n\n\n\n

Hoofdredacteur Csaba maakte dat zelf mee. In een publieke campagne werd hij beschuldigd van ernstige misdrijven, waarna een rechtszaak volgde. Hij vertelt er opvallend nuchter over, alsof het bij het werk hoort. \u201cHet is heel openbaar,\u201d zegt hij. \u201cZelfs familieleden vragen wat er aan de hand is. Het is niet fijn om van zulke dingen beschuldigd te worden.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Ook juridische druk speelt een rol: kritische media krijgen te maken met dure smaadprocedures die tijd en geld kosten. Het systeem werkt niet met openlijke verboden, maar via een optelsom van drukmiddelen die kritische journalistiek langzaam uithollen. Voor redacties als Magyar Hang <\/em>betekent dat werken binnen steeds krappere grenzen.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n

\u201cJullie zijn niet welkom\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dat merkt Csaba wanneer hij zijn verslaggevers naar een persmoment van de regering stuurt. \u201cWe proberen altijd naar binnen te gaan,\u201d zegt hij. \u201cDat lukt helaas nooit.\u201d Toegang tot persconferenties verloopt via uitnodigingen en registratie. Alleen wie wordt uitgenodigd \u00e9n goedgekeurd, mag naar binnen. Magyar Hang <\/em>krijgt die uitnodigingen niet. \u201cBij de ingang stopt het,\u201d zegt de hoofdredacteur. \u201cZe vragen: Heb je je geregistreerd? Als je naam niet op de lijst staat, kom je er niet in. We proberen het elke keer, maar het is bijna onmogelijk. Soms lijkt het te lukken,\u201d zegt Csaba. \u201cDan staan we op de lijst en denken we dat we naar binnen kunnen. Maar bij de deur zeggen ze dan: Dat was een fout. Jullie zijn niet welkom.\u201d<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Hoofdredacteur Luk\u00e1cs Csaba van Magyar Hang met Niek Denekamp<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Binnen staan journalisten van regeringsgezinde media met camera\u2019s en microfoons. Buiten blijven de anderen achter. Een kritisch tegengeluid blijft uit. \u201cWe worden gezien als vijanden.\u201d Zonder toegang tot politici wordt verslaggeving eenzijdig. Persconferenties zijn online te volgen, maar vragen stellen is onmogelijk. Ook op gerichte vragen aan ministeries komt vaak geen of pas laat een reactie.<\/p>\n\n\n\n

Die werkwijze heeft ook directe gevolgen voor het nieuws. Csaba herinnert zich een onderzoek naar een Hongaarse ambassadeur in Oostenrijk, die mogelijk belastingvoordelen misbruikte bij de aankoop van een luxeauto. Toen Magyar Hang <\/em>vragen stelde, bleef een reactie uit. Kort daarna verscheen het verhaal in een regeringsgezinde krant, in aangepaste vorm. \u201cZe hebben het verhaal van ons afgepakt,\u201d zegt hij ge\u00ebrgerd. \u201cToen ze doorhadden wat we wisten, gaven ze het aan een andere krant.\u201d Het dwingt de redactie tot voorzichtigheid. Te veel vragen kunnen een verhaal verraden, te weinig vragen maken berichtgeving onzorgvuldig. \u201cJe moet constant opletten wat je zegt en wanneer je iets publiceert. Anders raak je het verhaal kwijt.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Een lose-lose-situatie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Het zijn niet alleen kleinere redacties die hiermee te maken hebben. Ook grotere, gevestigde kranten ervaren druk. In een winkelcentrum aan de rand van Boedapest, boven sportscholen en magazijnen, zit de redactie van de links-liberale krant N\u00e9pszava<\/em>. Via smalle gangen en liften kom je uit in een blauwe gang waar historische voorpagina\u2019s hangen, sommige uit 1873. De krant noemt zichzelf nog altijd de \u201cStem van het Volk\u201d.<\/p>\n\n\n\n

De redactie wijkt weinig af van die van een doorsnee krant. \u201cWe hebben een ochtendvergadering en een middagoverleg,\u201d zegt adjunct-hoofdredacteur G\u00e1bor Horv\u00e1th. \u201cHet is hetzelfde als bij de New York Times<\/em>. Niets bijzonders.\u201d Daarbuiten werkt het anders. De advertentiemarkt is geen vrije markt. Ook bij N\u00e9pszava <\/em>blijven commerci\u00eble reclames uit, terwijl de overheid soms aanbiedt om staatsadvertenties te plaatsen, vaak met een politieke boodschap. Die overheidsadvertenties brengen de redactie geregeld in een ongemakkelijk dilemma. \u201cAls we weigeren, hebben we geen geld. Maar als we ze accepteren, worden onze lezers boos.\u201d De krant beslist daarom per geval wat nog acceptabel is. Tijdens de verkiezingscampagne werden meerdere advertenties geweigerd, waaronder een campagne tegen Zelensky. \u201cDat ging tegen onze waarden in.\u201d <\/p>\n\n\n\n

In tegenstelling tot Magyar Hang <\/em>krijgt N\u00e9pszava <\/em>soms nog wel toegang tot persmomenten, al gelden ook daar beperkingen. \u201cWe mogen er soms bij zijn, maar we kunnen geen vragen stellen. Interviews krijgen we niet.\u201d Ook hier blijven informatieverzoeken vaak onbeantwoord of komen reacties pas veel te laat. \u201cZe hoeven geen geweld te gebruiken,\u201d zegt Horv\u00e1th droog. \u201cZe doen het slim via economische druk.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Wat blijft er over?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Maar wat merkt de Hongaarse lezer hiervan? Bij de kiosk liggen de kranten nog altijd op dezelfde plekken, voor veel klanten lijkt dat weinig uit te maken. Een man pakt vluchtig een krant, rekent af en loopt snel weer naar buiten. Sommigen lezen meerdere bladen, anderen blijven bij \u00e9\u00e9n vertrouwde titel.<\/p>\n\n\n\n

Volgens Amnesty zijn veel burgers zich wel bewust van de situatie. \u201cEr is veel steun voor onafhankelijke media,\u201d zegt Demeter. \u201cMaar het land is sterk gepolariseerd. Voor veel mensen is het volgen van onafhankelijke journalistiek ook een politieke keuze.\u201d Het doel van de regering is niet alleen om te overtuigen. Ze willen ook verwarring zaaien. \u201cHet doel is niet dat mensen geloven dat de regering gelijk heeft, maar dat mensen niet meer weten welk nieuws ze kunnen vertrouwen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

In zo\u2019n klimaat kan vertrouwen langzaam afbrokkelen. Wie verschillende verhalen hoort, zonder duidelijke feiten, haakt soms af. Toch blijven veel Hongaren actief zoeken naar informatie. Een abonnement of donatie is voor sommigen niet alleen een manier om nieuws te volgen, maar ook om zich uit te spreken tegen de regering.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Het kantoor van Magyar Hang<\/em><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

\u201cWe hebben geen keuze\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Juist in aanloop naar de verkiezingen wordt dat extra belangrijk. In een verdeeld medialandschap is toegang tot betrouwbare informatie essentieel voor de keuze van kiezers. Oppositieleider P\u00e9ter Magyar en zijn partij TISZA beloven verandering. In de peilingen staan ze voor op Fidesz, wat deze verkiezingen ongewoon spannend maakt. Na zestien jaar onafgebroken regeringsmacht kan premier Viktor Orb\u00e1n voor het eerst zijn positie verliezen. De oppositiepartij wil corruptie aanpakken en staatsinvloed op de media terugdringen, onder andere via een eerlijkere verdeling van advertentiegeld en onafhankelijk toezicht op publieke media. Of dat ook daadwerkelijk iets verandert, is onzeker.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Bij Magyar Hang <\/em>zijn ze voorzichtig optimistisch. \u201cWe hebben hoop,\u201d zegt Csaba. \u201cMaar er is geen garantie dat het beter wordt. Misschien verandert alleen de kleur van de macht, niet het systeem.\u201d Ook bij N\u00e9pszava <\/em>klinkt die terughoudendheid. \u201cHet probleem zit in de inrichting van het systeem. Dat verander je niet van de ene op de andere dag.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Volgens de HCLU en Amnesty zijn structurele hervormingen nodig om persvrijheid te herstellen, zoals transparanter mediabezit en minder politieke invloed op de advertentiemarkt. Of de verkiezingen daarin iets gaan veranderen, wordt afwachten.<\/p>\n\n\n\n

Op de redactie van Magyar Hang <\/em>zijn ze daar nog niet mee bezig. Csaba doet de laatste voorbereidingen voordat het weekblad naar de drukker in Slowakije gaat. De laatste zinnen worden gecontroleerd, pagina\u2019s verschuiven nog op het scherm voordat ze definitief aan de plankjes worden gehangen. In de kleine keuken schenkt hij koffie in van het eigen merk van de krant, een van de extra manieren om als krant rond te komen. De koffie is sterk, met een bittere nasmaak. Met het kopje in zijn hand loopt hij terug naar de tafel.<\/p>\n\n\n\n

\u201cWe hebben geen andere keuze,\u201d zegt hij. \u201cDit is wat we doen.\u201d Hij bladert door stapels kranten. Op zoek naar verhalen die ontbreken. Naar vragen zonder antwoord. Naar informatie die niet wordt gedeeld. Te vaak heeft hij gezien dat het systeem blijft zoals het is, ook als de politiek verandert. Stoppen is geen optie. Csaba kijkt nog \u00e9\u00e9n keer naar de bladzijden aan de muur, neemt een slok van zijn koffie en gaat weer zitten. Zolang er vragen onbeantwoord blijven, blijft hij schrijven.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De Hongaarse Stem is een van de laatste onafhankelijke kranten in een door de regering gedomineerd medialandschap. Wat betekent persvrijheid als kritische journalistiek steeds minder ruimte krijgt? Het zand langs<\/p>\n","protected":false},"author":1257,"featured_media":241,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[26,28,27],"class_list":["post-211","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-boedapest","tag-boedapest","tag-hongarije","tag-persvrijheid"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-content\/uploads\/sites\/275\/2026\/03\/Hongaarse-kranten-scaled.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/211","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1257"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=211"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/211\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":249,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/211\/revisions\/249"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-json\/wp\/v2\/media\/241"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=211"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=211"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=211"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}