Het experiment werd opgezet door Fabian Scheck, hij is biologieleraar op het Konrad-Lorenz-Gymnasium in Oostenrijk. \u201cIk leerde de kinderen over de gevaren van een alcoholverslaving. Tijdens deze lessen merkte ik dat er onder de jongeren een telefoonverslaving was. Leerlingen herkenden zich in de symptomen van verslavingen. Ik ging nadenken over hoe wij dit probleem konden aanpakken. Zo kwam ik uit bij een periode van geen telefoon.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Maar zitten jongeren wel op zo\u2019n \u2018detox\u2019 te wachten? Sophie (14) doet mee aan het experiment: \u201cIn het begin hadden wij er geen zin in. We hebben onze telefoon nodig om contact te hebben met onze vrienden. Maar uiteindelijk zagen wij in dat het anders moest. Mijn schermtijd ligt gemiddeld tussen de zes en acht uur per dag.\u201d 70% van de jongeren in Oostenrijk heeft een schermtijd hoger dan twee uur per dag. Fabian merkte het gebrek aan enthousiasme ook. Leerlingen zagen vooral beren op de weg. \u201cZij waren bang contact te verliezen met hun vrienden of de treinen te missen, terwijl zij elke dag dezelfde trein nemen\u201d, legt Fabian lachend uit. Als oplossing heeft de school een bord met treintijden in de gang opgehangen.<\/p>\n\n\n\n Bron: Fabian Scheck. Bord met treintijden<\/em><\/p>\n\n\n\n Problemen<\/strong><\/p>\n\n\n\n Waren dit de enige problemen? Nee. Fabian legt uit dat hij samen met de leerlingen op zoek moest naar oplossingen. \u201cHet grootste probleem bleven deze Snapstreaks\u201d. Als jij en je vrienden minstens \u00e9\u00e9n keer per dag, elke dag, Snaps naar elkaar sturen, dan hebben jullie een Streak. Sommigen van deze Streaks \u2018onderhouden\u2019 leerlingen al maanden. \u201cUiteindelijk hebben wij afgesproken dat familieleden deze \u2018Streaks\u2019 in stand hielden, dit gaf de leerlingen rust\u201d. Naast Sophie zitten Benjamin (13), Yade (14), Maria (13) en Magdalena (13) in het lokaal. Lachend bespreken zij hun Snapstreaks.<\/p>\n\n\n\n \u201cWij konden deze makkelijk loslaten, maar er waren echt leerlingen die dit heel lastig vonden\u201d, vertelt Sophie. Maria vult haar aan: \u201cSnapchat wordt het meest gebruikt bij ons op school. Via deze app hebben wij contact met onze vrienden en spreken wij af.\u201d Dat is ook niet zo gek: uit onderzoek van Youth Internet Monitor blijkt dat 65% van de jongeren in Oostenrijk Snapchat gebruikt.<\/p>\n\n\n\n Ondanks dat zij de Streaks los konden laten, liepen zij tijdens het experiment tegen andere dingen aan. Magdalena denkt terug aan die keer dat zij de trein had gemist. \u201cIk wist niet hoe laat de trein ging. Ik stond al op het perron, maar de treintijden waren alleen te zien op het bord in de grote hal. Toen ik naar beneden liep, zag ik dat ik de trein had gemist. Toen moest ik een halfuur wachten.\u201d Voor Sophie was het vooral lastig toen zij ziek was. \u201cIk verveelde mij heel erg, normaal ging ik dan op mijn telefoon, maar dit kon nu niet. Ik ben toen maar klusjes in huis gaan doen.\u201d Dat jongeren meer in het huishouden gaan doen, klinkt voor ouders als muziek in de oren.<\/p>\n\n\n\n Afkickverschijnselen<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wat minder was voor de ouders, waren de afkickverschijnselen. Fabian had dit aan de start van het experiment niet verwacht. 29% van de leerlingen meldde ontwenningsverschijnselen, zoals hoofdpijn, rusteloosheid, slapeloosheid en prikkelbaarheid in de eerste week. Maria sliep in de eerste week slechter: \u201cIk werd \u2019s nachts wakker en kon niet meer in slaap komen.\u201d Normaal zat zij \u2019s avonds op haar telefoon, maar nu ging zij veel vroeger naar bed. Na een week trok de slapeloosheid weg en raakte haar lichaam gewend aan het nieuwe ritme. Sophie sliep juist beter en voelde zich veel meer uitgerust: \u201cMijn slaaptijd werd langer en ik sliep vaster, dit merkte ik overdag echt. Ik had veel meer energie. De eerste week ging ik al om 21.00 uur naar bed, heerlijk.\u201d<\/p>\n\n\n\n De leerlingen waren dus veel opgewekter en hadden meer energie. Dan vraag je je vast af: wat deden zij met deze energie? Ze gingen meer tijd besteden aan hun hobby\u2019s. \u201cIk houd erg van kunst, ik ben veel meer gaan tekenen. Normaal maakte ik hier minder tijd voor, maar nu had ik tijd over. Ik ging dus ook meer sporten, iets wat ik normaal niet deed\u201d, vertelt Yade. Daarnaast maakten zij meer contact met vrienden. \u201cIn het begin was dit wel lastig, wij moesten een andere manier vinden om met onze vrienden in contact te komen. We konden ze geen appje meer sturen. We moesten dus op school al afspreken wat wij die middag gingen doen,\u201d licht Benjamin toe. Ook op school merkten zij vooruitgang. \u201cIk besteed veel meer tijd aan school, ik studeer meer. Doordat mijn concentratie beter is, kan ik mij veel beter focussen. Normaal dacht ik aan mijn telefoon, maar die kan ik er nu niet bijpakken. Dus hoef ik daar ook niet op te letten. Ik ben gewoon veel minder afgeleid\u201d, legt Sophie uit.<\/p>\n\n\n\n \u2018Light versie\u2019<\/strong><\/p>\n\n\n\n Deze vijf leerlingen deden het \u2018hele experiment\u2019. Dit houdt in dat zij 21 dagen helemaal geen telefoon hadden. Voor sommige jongeren was deze drempel te hoog of hun ouders wilden dit niet. Voor hen is er de \u2018light version\u2019, bij deze versie mogen zij \u00e9\u00e9n uur per dag hun telefoon gebruiken. Welke versie beter is? Daar zijn de meningen over verdeeld. \u201cEr waren ouders die per se wilden dat hun kind de light version deed. Dit vonden zij een veiliger idee, zo bleef hun kind bereikbaar. Ik vind dat het hele experiment beter werkt. Als je verslaafd bent aan alcohol, werkt het niet als je elke dag nog \u00e9\u00e9n glaasje drinkt\u201d, verduidelijkt Fabian.<\/p>\n\n\n\n Toch kun je bij jezelf afvragen hoe realistisch het is om geen telefoon te gebruiken. Barbara Buchegger is media-educator en pedagogisch directeur van Saferinternet.at. Volgens haar leert de lichte versie de leerlingen meer: \u201cWe leven in een wereld waar je niet meer zonder telefoon kan. De maatschappij is er niet op gebouwd. Kijk eens naar de plattegronden bij de bushaltes, veel van deze kaarten zijn niet meer up-to-date en dus onbruikbaar. Als jongeren \u00e9\u00e9n uur per dag hun telefoon mogen gebruiken, leren zij effici\u00ebnter met dat uur om te gaan. We moeten leerlingen leren om te gaan met een telefoon.\u201d Barbara is het ermee eens dat het experiment een goede toevoeging is. \u201cIk denk dat het goed is om het \u00e9\u00e9n keer mee te maken, om te zien hoe anders het leven kan zijn. Hoe je je zonder telefoon redt.\u201d Ze hoopt dat jongeren tijdens het experiment bewuster gaan leven. \u201cDat ze weer naar buiten gaan kijken, de vogels weer horen fluiten, dat de wereld een bron van inspiratie is. Dat ze inzien dat het fijn kan zijn om zonder telefoon de dag door te komen en dat dat ook goed voor je is.\u201d<\/p>\n\n\n\n Na het onderzoek<\/strong><\/p>\n\n\n\n Maar hoe houden de jongeren het na het onderzoek vol? Barbara merkt dat jongeren na afloop weer veel op hun telefoon zitten, terwijl Fabian juist merkt dat bij een deel van de leerlingen hun schermtijd lager blijft. De ervaringen verschillen dus per leerling. De dag dat de jongeren hun telefoon terugkrijgen, zitten ze er de hele dag op. Alsof ze iets moeten inhalen. \u201cWe zien dat dit na een tijd verandert. Dan merken ze dat ze minder tijd hebben voor andere dingen. Nieuwe hobby\u2019s waar ze enthousiast aan begonnen waren, schieten er weer bij in. En dat vinden ze jammer. Na een tijdje swipen merken ze dat ze weer tijd hebben \u2018verspild\u2019\u201d, legt Barbara uit. Tegelijkertijd neemt niet iedereen de oude gewoontes volledig over. Bij een kwart van de deelnemers blijft de schermtijd lager na het experiment. \u201cZe stellen timers in die aangeven hoe lang ze nog op TikTok mogen, of leggen hun telefoon bewust weg tijdens een tentamenweek\u201d, vult Fabian aan. Kleine afspraken met zichzelf, om vast te houden aan de rust die ze hebben ervaren.<\/p>\n\n\n\n Fabian hoopt dat het Handy-experiment zich uitbreidt naar meerdere landen, waaronder Nederland. Barbara is het hiermee eens, maar geeft aan dat het goed voorbereid moet worden. \u201cAls je dit alleen moet doen, is het heel lastig. De wereld is er niet meer op ingesteld. Door het in een groep te doen, kan je elkaar helpen. Iedereen zit in dezelfde situatie. Docenten en ouders moeten de leerlingen goed ondersteunen. Dan raad ik het iedereen aan.\u201d<\/p>\n\n\n\n Voor Sophie, Yade, Benjamin, Magdalena en Maria zit het experiment er bijna op. Zij kijken positief terug op de afgelopen drie weken. \u201cAls ik nog een keer mee kan doen, doe ik dat zeker. Ik vond het experiment zo relaxed\u201d, zegt Sophie met een glimlach. \u201cWe hadden gewoon veel meer tijd voor vrienden en familie. Mijn familie woont naast mij. Ik vond dit soms best vervelend, maar in deze weken is er een betere band tussen ons ontstaan. Ik ben veel hechter met ze geworden\u201d, vult Magdalena aan. De drie weken zijn voorbijgevlogen en ze hebben veel dingen geleerd over hun telefoongebruik en over zichzelf.<\/p>\n\n\n\n Inmiddels heeft Yade haar treintijden uitgeprint, spreekt Benjamin meer met zijn vrienden en voelt Sophie zich veel uitgeruster. In de pauzes hoor je gelach en wordt er gepraat, de klassen zijn hechter geworden. Hun telefoons? Als het aan hen ligt, hoeven ze die voorlopig nog niet terug. Maar het experiment loopt eind deze week af en krijgen zij toch hun telefoon weer terug. Magdalena is niet van plan haar telefoon er meteen bij te pakken: \u201cWe hebben nog een toets de dag erna, het zou zonde zijn als ik dan de hele dag op mijn telefoon ga. Ik pak hem erbij wanneer ik hier weer zin in heb.\u201d Ze hopen na het experiment hun schermtijd laag te kunnen houden, hier willen ze elkaar bij helpen.<\/p>\n\n\n\n Als de bel gaat, ruimen de leerlingen hun kaartspellen weer op en gaat de voetbal de kast in. De leerlingen lopen naar binnen, het schoolplein loopt langzaam leeg. Binnen hoor je het gelach en de gesprekken verdergaan. Ze zijn uitgerust en kunnen tijd hebben voor elkaar. Zonder scherm, zonder afleiding. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kan je drie weken zonder telefoon leven? Deze vraag kregen leerlingen in Oostenrijk. 72.000 leerlingen zeiden ja, maar daar hadden zij wel hulp bij nodig. Geen geluid van piepende telefoontjes<\/p>\n","protected":false},"author":1324,"featured_media":344,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-341","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wenen"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-content\/uploads\/sites\/275\/2026\/03\/Foto-spelende-jongeren-scaled.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/341","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1324"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=341"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/341\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":346,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/341\/revisions\/346"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-json\/wp\/v2\/media\/344"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=341"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/buitenlandjournalistiek\/wp-content\/uploads\/sites\/275\/2026\/03\/Foto-treinscherm-school-1024x772.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n