Naaien of badges en knoopjes maken, bij het repareren van kleding kunnen mensen hun fantasie erop loslaten. De populariteit van de reparatiecultuur is teruggekeerd. Mensen kopen kleding bij de kringloop of tweedehandswinkels en pimpen die thuis of bij evenementen zoals KLERENZOOI tot hun eigen creatie. Reparatie cafés bieden mensen de kans om duurzamer om te gaan met de wegwerpmaatschappij. Maar er zijn meer drijfveren die mensen trekken tot de reparatie cultuur.
Elise Delmte (21) is iemand die haar eigen kleding repareert. Ze koopt ongeveer 80% van haar kleding tweedehands voor de diversiteit. “Als je naar winkels gaat is er een stijl waar de winkel zich aan houdt. In een kringloop kom je ineens wat tegen wat je heel erg leuk vindt en dan denk je ‘dit is voor mij.’” Voor Elise is het repareren van kleding eerder een hobby dan een noodzaak. “De kleding die kapot is gooi ik in een tas in mijn kamer. Op een dag heb ik ineens zin om ze te repareren, en dan maak ik ze ook allemaal achter elkaar. In dat opzicht is het meer een hobby.”
Nederlanders gooien bijna de helft van hun kapotte kleding weg, blijkt uit onderzoek van Milieu Centraal. Kleding is een oplopend wegwerpproduct en ondertussen vormt het 25% van de klimaatbelasting van de spullen die een Nederlands huishouden koopt. In het afgelopen jaar hebben Nederlanders aangegeven dat gemiddeld ongeveer 11 kledingstukken kapot zijn gegaan. Hoe makkelijker een kleermaker te vinden is, hoe meer vertrouwen mensen erin hebben dat hun kleding goed wordt gerepareerd. Uit onderzoek van MENDED blijkt dat 64% van de consumenten rechtstreeks reparatieservices wenst van het merk waarbij ze kopen. Milieu Centraal heeft een landelijk platform gelanceerd waarop Nederlanders in één oogopslag een reparateur in de buurt kunnen vinden: Heel Nederland Repareert. Zo zijn de Nederlanders dus wél in staat hun kleding te laten repareren.
Vrijdag 28 november is het Black Friday. Het hele weekend pronken de winkels met hun beste kortingsdeals. Koopjesjagende mensen kunnen producten kopen die ze helemaal niet nodig zijn, en als ze op hun producten zijn uitgekeken worden ze zo weer weggegooid. KLERENZOOI is een organisatie in Zwolle die met het organiseren van closet sales waarbij ze proberen tweedehandskleding zo lang mogelijk mee te laten gaan. Ze organiseren in Black Friday weekend hun eigen versie: Green Friday Weekend. Op zaterdag 29 en zondag 30 november hosten ze evenementen zoals een closet sale maar ook een reparatie café. Mensen kunnen hier hun kleding laten repareren.
Anne Postma is één van de organisatoren van KLERENZOOI. Ze merkt dat mensen eerder tweedehands kopen dan nieuw doordat het goedkoper is, maar dat duurzaamheid ook een grote rol speelt. “Ons woord is eigenlijk circulariteit, dat betekent letterlijk dat iets zo lang mogelijk in de cirkel blijft. Mensen worden zich bewuster dat we in een wegwerpmaatschappij leven en dat het heel belangrijk is om kleding te hergebruiken. Als mensen geen eigenaar meer willen zijn van hun kleding, delen ze ervan.”
Maar liefst één op de twee Nederlanders vindt het belangrijk om kapotte kleding te laten repareren, zegt onderzoek van Milieu Centraal. Voor ongeveer driekwart van de gerepareerde kledingstukken wordt geen nieuw kledingstuk gekocht. Toch is vorig jaar 45% van de kapotte kleding in Nederland weggegooid.
Een generationele trend die mode-onderzoeker Fernando Arguello ziet is dat mensen zich vaker bij zichzelf afvragen ‘Wie ben ik?’ en ‘Waar kom ik vandaan?’ “Kleding is vaker gender-gevoelig geweest, dus van oma naar dochter naar kleindochter. Dus kledingstukken die uit je eigen familie komen worden meer gewaardeerd.” Reparatie skills zijn voornamelijk bij vrouwen voorheen in de jaren 40-70 door de generaties doorgegeven geeft hij aan, omdat kleding toen redelijk duur was. De afgelopen 25 jaar is dat afgenomen omdat kleding goedkoper werd in de jaren ’90, begin 2000, dus het was niet nodig om die reparatie skills te behouden. De populariteit van tweedehandskleding en de reparatiecultuur staan dus los van elkaar, omdat de populariteit van tweedehandskleding is ontstaan door de overconsumptie van goedkope kleding. “Nu zien we de reparatie skills weer terugkomen. Dat is helaas niet altijd door een milieuoverweging. Allereest zien we de maatschappelijke behoefte naar een connectie met de kleding die je hebt, daarnaast het hebben van een authentieke hobby en het sociale aspect: kleding pimpen met anderen.”
Elise heeft kleding leren repareren door haar oma en moeder. “Mijn oma naaide heel veel, dus ik heb vroeger vaak bij haar meegekeken. En mijn moeder maakte vroeger mijn broeken allemaal weer heel met bijvoorbeeld patches. Ik weet hoe je makkelijk, en met weinig materiaal, kleding eenvoudig kan repareren.” Als ze kleding ziet in de kringloop die ze wil hebben, dan vermaakt ze haar kleding zelf. Duurzaamheid is voor Elise ook een belangrijke drijfveer op het gebied van kledingreparatie. “Ik snap het wel, je kan makkelijk nieuwe, goedkope kleding kopen, maar dat is allesbehalve duurzaam. De reparatiecultuur is voor mij daarom heel belangrijk.”
Een andere maatschappelijke trend die Fernando Arguello ziet is dat mensen meer behoefte hebben om een tastbaar iets te doen. “Als mensen iets tastbaars doen waarbij ze meteen resultaat zien, geeft dat een gevoel van zingeving en mensen hebben daar behoefte aan.” Arguello geeft aan dat er verschillende drijfveren zijn voor mensen om bezig te zijn in de reparatie cultuur. “Het kan een vorm van zelfredzaamheid zijn, of het bevorderen van creativiteit.” Hij geeft aan dat er in de toekomst eerder een stijging van populariteit voor de reparatie cultuur dan tweedehandskleding aan zit te komen. “Voor de stijging van populariteit van tweedehands kleding is een kanteling nodig waarvan we niet weten hoe snel die in ontwikkeling gaat. Maar voor de reparatie cultuur zit er een generatie aan te komen die meer gewenning heeft om kleding zelf te repareren, doordat er meer waarde wordt gehecht aan hun kleding waardoor het weggooien voorkomen wordt.”
De stijging van populariteit staat dus los van de opkomende reparatiecultuur. Deze opkomst komt niet alleen vanuit een duurzamer opzicht, maar ook de behoefte naar een tastbare hobby met zingeving. Daarnaast wordt het gezien als een leuke hobby om samen met anderen te doen. Als het duidelijker wordt waar mensen hun kleding kunnen laten repareren zullen ze dit ook eerder doen. Zo wordt de waarde van kleding toch gekoesterd, en kunnen wij ons steentje bijdragen aan de wegwerpmaatschappij.
