Mijn persoonsgericht interview, achtergrondverhaal en nieuwsbericht hebben allemaal samenhang met de heropgerichte Dolle Mina. Dolle Mina is nu een jaar geleden heropgericht.
Persoonsgericht interview
Diet Groothuis: “Ik ben bang dat Dolle Mina nog heel lang nodig is.”
Diet Groothuis is naast schrijver van onder andere twee bestsellers, dichter, journalist, columnist en blogger, feminist in hart en nieren. Zij is deel van actiegroep Dolle Mina: “Ik ben feminist omdat ik het ontzettend belangrijk vind dat we als vrouw gelijkwaardig en veilig door de wereld kunnen gaan en dat is nu niet zo.”
Links van Diet ligt een poster waarop staat, ‘Wij eisen de nacht op’ en een sticker van Dolle Mina. Hiernaast ligt ook haar zelfgeschreven jongerenroman ‘De langste één minuut‘ waar ze handgeschreven met pen, ‘Feminisme bloeit’ in heeft opgeschreven. Dit boek gaat over tienerzwangerschap en abortus en is eind augustus 2024 verschenen.
De langste één minuut
“Abortus moet uit het Wetboek van Strafrecht,” zegt ze stellig. Diet heeft zelf een abortus gehad toen zij 21 jaar oud was. “Dit is een heel belangrijke doelstelling voor Dolle Mina en van mijzelf.” Diet is progressief protestants. “Ik heb laatst in een appgroep van kerken in Utrecht geprobeerd om het onderwerp abortus aan te kaarten, hier kreeg ik een aantal rare berichten op. Het is lastig om christenen te vinden die hier hetzelfde instaan als ik.”
“Op het moment dat ik een meneer zie staan bij een abortuskliniek met een bord ‘abortus is babymoord’, dan denk ik: jij weet niet waar je over praat. Daarnaast: je hebt een piemel en geen baarmoeder, dus hou je mond. Het is echt een idiote manier van vrouwen lastig vallen en een idiote opvatting van het christendom. Als er in jou een eicel en een zaadcel samen zijn gegroeid dan heeft niemand daar iets over te zeggen. Dan denk ik, maak jij je maar druk over de kinderen in Gaza en Oekraïne. Daar wordt vermoord.”
Liefde voor schrijven
Diet Groothuis is in 1962 geboren in Zwolle. Ze is opgegroeid op de Noordwest-Veluwe. Van kleins af aan wilde ze dierenarts worden vanwege haar grote liefde voor dieren. Doordat zij niet goed was in wiskunde, heeft ze deze droom moeten laten schieten. Later ontwikkelde ze haar liefde voor schrijven. “Ik had nooit het idee dat je schrijver kón worden,” vertelt Diet. “Ik woonde in een klein dorpje en daar zag je nooit schrijvers. De rolmodellen die je daar als vrouwelijk kind had, waren niet heel inspirerend. Het was allemaal heel traditioneel. Verschillende mannen vertelde mij vaak wat ik moest doen en ik dacht meestal: daar ben ik het niet mee eens.”
Op haar 18e verhuisde ze naar Utrecht om te studeren. Hier heeft ze Engelse taal- en letterkunde, Literatuurwetenschap en uiteindelijk vrouwenstudies gestudeerd. Daarna is ze in Hilversum bij de NCRV gaan werken. Uiteindelijk verhuisde ze naar Zeist voor een groter huis en meer rust. Ondertussen bleef ze studeren: een jaar theologie aan de UvA en daarna Writing for Performance (poëzie) aan de HKU. Ze begon gedichten en boeken te publiceren en was vanaf 2019 vier jaar lang stadsdichter van Zeist.
Feminist
De schrijfster stoort zich aan de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen: “In salaris, in behandeling, in veiligheid, in alleen al attitude. Sinds klein meisje loop ik op straat altijd recht vooruit en er zijn vaak mannen die tegen mij aanbotsen omdat ze verwachten dat ik voor hen aan de kant ga.” Feminisme zit in haar. Diet: “Deels is het karakter maar het komt ook doordat ik in mijn puberteit heftige aanvaringen met mijn vader heb gehad. Er kwam een jaar waarin hij mij veel sloeg. Ik herinner mij nog precies het moment dat wij elkaar aankeken en ik dacht: als je mij nu slaat, sla ik terug en hij sloeg niet. Overigens hebben mijn vader en ik die periode samen goed verwerkt en konden we er later samen met vrede op terugkijken.”
De feminist vindt dat er na de moord op Lisa, op 19 op 20 augustus, meer mannen zijn die over vrouwenkwesties zijn gaan nadenken: “Ik hoorde na de dood van Lisa mannen zeggen: wat erg, moeten jullie hier allemaal rekening mee houden? Ik ben ook in mijn kruis gegrepen op straat, lastiggevallen en bang geweest voor mannen maar elke vrouw weet dat dit soort dingen gebeurt. Ik dacht hierdoor wel: eindelijk.”
Dolle Mina
Diet is sinds de heroprichting van Dolle Mina negen maanden geleden op verschillende manieren actief. Zo zit zij in de Baas in eigen lijf groep in Utrecht. “We gaan morgen in de buurt van de abortuskliniek bij alle huizen posters in de brievenbussen doen die mensen achter hun ramen kunnen ophangen. Dit doen we aangezien er elke week mensen van zware religieuze groepen voor de kliniek staan, die vrouwen lastigvallen. Door onder andere deze actie hopen we dat de bezoekers van de kliniek zich gesteund voelen.” Ook is zij nu bezig om Dolle Mina in haar woonplaats, Zeist, op te bouwen.
Ze is zelf geïnspireerd door de eerdere Dolle Mina’s: “Eén van de Dolle Mina’s van het eerste uur is Maaike Meijer en zij was mijn afstudeerdocent op de universiteit. Ik heb vrouwenstudies bij haar gedaan en bij haar heb ik heel veel geleerd. Ik voel me geïnspireerd om de vrouwen van nu te helpen. Want deze vrouwen die moeten het nu gaan voortzetten.”
Ze is blij dat er aandacht is voor de hernieuwde Dolle Mina. Wel vindt ze het jammer dat er in de andere kant ook energie wordt gestoken. “Het is goed dat de media er aandacht voor heeft maar waar ik van baal is dat de intimidanten, bijvoorbeeld bij de abortuskliniek, ook heel veel ruimte krijgen om hun verhaal te doen en zo vallen zij ook op.”
Diet is wat betreft de verbetering van vrouwenrechten niet optimistisch: “Ik ben bang dat Dolle Mina nog heel lang nodig is. Als ik kijk naar de wereldwijde ontwikkelingen op dit moment dan denk ik niet dat het over 20 jaar al klaar is. Het allerbelangrijkste om te onthouden als iemand jou lastigvalt: het ligt nóóit aan jou.”
Achtergrondverhaal
Meer aandacht voor abortus en veiligheid van vrouwen door heropgerichte Dolle Mina
De feministische actiegroep Dolle Mina heeft na haar heroprichting ervoor gezorgd dat er onder andere veel meer aandacht is voor abortus, femicide, vrouwenplasplekken en veiligheid van vrouwen en minderheden op straat. Zij is nu een jaar geleden heropgericht. Lidewij Baart is aangesloten bij de heropgerichte Dolle Mina: “We hebben mooie dingen neergezet die hebben bijgedragen aan wat er nu binnen de politiek is bereikt.”
In het jaar na de heroprichting zijn er meerdere acties gevoerd en ontwikkelingen geweest. Zo vertelt Baart: “We hebben bereikt dat er meer aandacht is voor anti-abortusdemonstraties en meer aandacht voor femicide. Bijvoorbeeld door onze Mars Tegen Femicide met meer dan duizend mensen, is femicide meer in het nieuws gekomen. Hierdoor is meer druk gekomen op politici en instanties en is de femicidenota van het lid Mutluer aangenomen.” Songül Mutluer (GroenLinks-PvdA), de indiener van de initiatiefnota, heeft op sociale media erkend dat de acties van onder andere Dolle Mina hebben bijgedragen aan het politieke momentum voor haar nota.
Dolle Mina van het eerste uur
Dolle Mina werd in september 1969 opgericht door enkele mannen en vrouwen. Zij hadden onvrede over de positie en mogelijkheden van vrouwen. De oprichters waren leden van de Socialistische Jeugd die een nieuwe vrouwenbeweging wilden om op te komen voor vrouwenrechten.
Dolle Mina stond bekend om haar ludieke publieksacties. De eerste actie vond plaats op 23 januari 1970. Hierbij werd kasteel Nijenrode bestormd. Dit was de start van een reeks ludieke acties om aandacht te vragen voor de ongelijkwaardige positie van vrouwen in de samenleving. Die dag werd ook een korset verbrand bij het monument van Wilhelmina Drucker in Amsterdam. Binnen enkele weken groeide Dolle Mina uit tot de gangmaker voor de Tweede Feministische Golf in Nederland en kreeg de actiegroep duizenden aanhangers. Wat Dolle Mina destijds heeft bereikt, is onder meer dat er overblijfmogelijkheden ontstonden voor schoolgaande kinderen, uitgebreidere voorlichting over anticonceptie en het ontstaan van abortusklinieken.
Heroprichting Dolle Mina
Er was ook kritiek. Volgens vertegenwoordigers van Man Vrouw Maatschappij, een andere feministische actiegroep uit diezelfde tijd, vonden velen dat Dolle Mina te wit en hetero was. De heropgerichte Dolle Mina heeft zich dit jaar ingezet om dat te veranderen. Baart: “Zowel de geschiedenis van toen als ons verhaal van nu is heel belangrijk voor ons. We willen dat onze omgeving veilig, comfortabel en toegankelijk is voor iedereen. Niet alleen voor de witte, hoogopgeleide vrouw, echt voor iedereen. Voor mannen, voor mensen met een beperking, voor mensen van kleur en bijvoorbeeld voor mensen met een lager inkomen. Ook zijn onze acties meer intersectioneel en solidair. We komen tegenwoordig niet meer alleen op voor Nederlandse vrouwenrechten maar ook voor Afghaanse vrouwen, Palestina, Congo en we gaan met een groepje Mina’s naar de Klimaatmars. Hier was vroeger minder sprake van. Dat is echt iets van de Dolle Mina 2025.”
Op 23 januari 2025 werd opnieuw een korset bij het monument van Wilhelmina Drucker verbrand door een klein groepje Mina’s. Dolle Mina werd hier een nieuw leven ingeblazen door onder andere oprichters van het eerste uur. Zij zijn nog steeds actief in deze heropgerichte Dolle Mina.
De Mina’s hebben nog vele andere acties gevoerd, zo vertelt Baart: “We hebben ook een actie gevoerd voor het plasrecht op de Tilburgse kermis, de Hoge Nood actie. In 1970 is dit voor het eerst gedaan. Hier werd aandacht gevraagd voor dat er voor vrouwen geen openbare plasplekken waren. Hierbij werd met roze lint urinoirs afgebonden. Wij hebben dat op de Tilburgse kermis ook gedaan. Je kon hier namelijk gratis staand plassen bij urinoirs maar je moest betalen als je zittend wilde plassen. Een dag later waren de zittende plasplekken ook gratis. Wij hebben ook bereikt dat er meer aandacht is voor veiligheid van vrouwen en minderheidsgroepen op straat. Dit hebben we gedaan met acties als De Nacht is ook Van Ons en Laat Ons Veilig Thuiskomen. We hebben veel media-aandacht gekregen en er zijn initiatieven gekomen waarbij straten veiliger zijn gemaakt. We zijn ook op bezoek gevraagd bij gemeenten, de overheid en ministers om te praten over hoe we de straat veiliger kunnen maken. Onze acties blijven ludiek maar bij een onderwerp als femicide willen we vooral dat het ingrijpend is. Een voorbeeld daarvan is dat bij een demonstratie in Eindhoven onze aanhangers met grafkaarsen, tape op hun mond en zwarte kleding op het station zijn gaan zitten.”
Woordvoerder van staatssecretaris Koen Becking (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) Lilian Jansen bevestigt dat Dolle Mina heeft gezorgd voor beleid: “Dolle Mina heeft dit jaar de Joke Smitprijs gewonnen die is uitgereikt door Koen Becking. Dit is een staatsprijs voor de inzet voor gendergelijkheid. Zij hebben die onder andere gewonnen aangezien ze ons ertoe hebben gezet dat we het programma Veilige Steden hebben gemaakt voor veilige publieke ruimten voor vrouwen. Ook gaan we nu zoveel mogelijk desinformatie tegen en blijven we het belang van gelijkwaardigheid in de opvoeding benadrukken.”
Verandering
Historisch-feminismedeskundige Marleen Hoogendoorn kan beamen dat deze Dolle Mina verschil maakt: “Bij actiegroepen zie je vaak dat ze zich nog moeten bewijzen en dat er afwachtend naar gekeken wordt. Dolle Mina heeft zich in die zin al bewezen met haar oprichting in 1969. Haar voorgeschiedenis helpt mee aan het krijgen van aandacht en het voeren van acties. Iedereen weet nu wel wat Dolle Mina is. Hierdoor is het bijna zeker dat deze heroprichting verschil aan het maken is.”
Kijkend naar het volgende jaar vertelt Baart: “Er is heel veel wat nog bereikt moet worden. Het doel is dat Dolle Mina ooit niet meer nodig is. Dan is abortus uit het Wetboek van Strafrecht, is de loonkloof verdwenen, kunnen vrouwen veilig over straat, is er geen huiselijk geweld meer, is er een nationale samenwerking tegen femicide, hebben we zoveel mogelijk vrouwen in de politiek en worden vrouwen gelijk behandeld.”
Nieuwsbericht
Hardere aanpak tegen femicide door initiatiefnota van het lid Mutluer
Politie en justitie gaan femicide harder aanpakken. Dat heeft de Tweede Kamer op 22 september 2025 besloten na de behandeling van de aangenomen initiatiefnota van het lid Mutluer. Hierdoor zijn verschillende moties als Motie Aanvullende maatregelen tegen femicide aangenomen rond extra maatregelen tegen femicide.
Mutluer heeft de initiatiefnota op 22 september 2025 tijdens een notaoverleg in de commissie Justitie en Veiligheid voorgelegd. Dit is een beleidsvoorstel van een Tweede Kamerlid, niet van het kabinet. Hierin staat dat femicide moet worden gezien als gendergerelateerd geweld. Er staat ook in dat er een aanpak moet komen van de oorzaken en signalen voorafgaand aan femicide. Deze nota is aangenomen en de Tweede Kamer heeft eind 2025 verschillende moties aangenomen rond extra maatregelen tegen femicide. De moties zijn: Motie Aanvullende maatregelen tegen femicide, Motie Zwaardere straffen voor partner- en familiedoding, Motie Veilig Thuis en vrouwenopvang, Motie Landelijke uitrol van slachtofferdevice bij stalking en Motie Verbeteren handhaving van contactverboden bij stalking. Hierdoor is er nu een vaste bewindspersoon verantwoordelijk voor geweld tegen vrouwen. Ook is er versterking van strafrechtelijke en preventieve instrumenten, oftewel meer en betere middelen om eerder in te grijpen en harder op te treden met bijvoorbeeld politie en rechters. Ook is er verbeterde samenwerking tussen instanties.
Dolle Mina heeft in de zomer van 2025 meerdere marsen georganiseerd tegen femicide. Dit hebben zij gedaan naar aanleiding van meerdere moorden op vrouwen. Lidewij Baart is lid van Dolle Mina en zat bij de organisatie van deze marsen: “Deze actie is wekelijks doorgegaan in verschillende steden om wekelijks druk te blijven leggen. Door onze Mars Tegen Femicide met meer dan duizend mensen, is femicide meer in het nieuws gekomen. Hierdoor is meer druk gekomen op politici en instanties en is de femicidenota van het lid Mutluer aangenomen.” Songül Mutluer (GroenLinks-PvdA), de indiener van de initiatiefnota, heeft op sociale media erkend dat de acties van onder andere Dolle Mina hebben bijgedragen aan het politieke momentum voor haar nota.
Verantwoording
De video was te groot om hier op WordPress in te voegen. Daarom is hij hier via YouTube te zien:
