{"id":426,"date":"2025-12-05T11:19:43","date_gmt":"2025-12-05T11:19:43","guid":{"rendered":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/?p=426"},"modified":"2025-12-05T11:19:44","modified_gmt":"2025-12-05T11:19:44","slug":"frisdrank-onder-druk-hoe-een-suikertaks-de-strijd-tegen-diabetes-moet-helpen-winnen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/2025\/12\/05\/frisdrank-onder-druk-hoe-een-suikertaks-de-strijd-tegen-diabetes-moet-helpen-winnen\/","title":{"rendered":"Frisdrank onder druk: hoe een suikertaks de strijd tegen diabetes moet helpen winnen"},"content":{"rendered":"\n

Een suikertaks moet Nederland gezonder maken, maar de meningen over het nut ervan lopen nogal uiteen. Nederland verliest jaarlijks veel geld aan diabetes type 2, een suikertaks moet dat terugdringen. Hoogleraar duurzame voeding Paul de Vos denkt dat de suikertaks \u2018geen enkele zin\u2019 heeft bij het bestrijden van diabetes. In de sportkantine denkt verenigingsmanager Willem Bijdevier dat een suikertaks wel effect zou hebben. \u201cUiteindelijk kiezen ze vanzelf voor de goedkopere en dus gezondere variant.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zodra het rustsignaal klinkt bij voetbalvereniging DVS\u201933 in Ermelo, sprinten supporters massaal naar de kantine. De geur van frituur en frisdrank komt dichterbij. Er vormt zich een lange rij voor de kassa waar de flesjes frisdrank over de toonbank vliegen. De vitrine is weer goed gevuld met onder andere AA-Drink, het kenmerkende drankje voor sporters. Verenigingsmanager Willem Bijdevier vertelt dat de club al jaren werkt aan een gezonder assortiment. \u201cDe oranje AA-Drink is een suikerbom,\u201d zegt hij. \u201cDat is de minst gezonde die ertussen zit, maar wel de meest verkochte.\u201d Toch probeert de vereniging dat te veranderen. \u201cWij promoten juist de witte en rode AA\u2019s, omdat daar snelwerkende suikers in zitten waar je echt wat aan hebt.\u201d De verkoop van de oranje variant, zegt hij, \u201cneemt langzaam wat af.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Uit een recent rapport van SEO Economisch Onderzoek blijkt dat diabetes type 2 de Nederlandse economie jaarlijks ruim \u00e9\u00e9n miljard euro kost. Om die stijgende kosten te beperken, worden maatregelen overwogen die gezonder gedrag moeten stimuleren. E\u00e9n daarvan is een hogere belasting op suikerhoudende dranken, de zogeheten suikertaks. Hierbij geldt: hoe hoger het suikergehalte, hoe hoger de prijs.<\/p>\n\n\n\n

Bijdevier denkt niet al te ingewikkeld over een eventuele suikertaks. \u201cWe zijn al duur genoeg,\u201d zegt hij. \u201cAls ik belasting op frisdrank zou moeten heffen, haal ik het uit het assortiment.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Prijsprikkel in plaats van verbod<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) ziet de suikertaks als \u00e9\u00e9n van de middelen om gezonder gedrag te stimuleren. Woordvoerder Ruben van Dorssen legt uit dat er al een belasting op frisdrank bestaat, maar dat deze geen rekening houdt met het suikergehalte.<\/p>\n\n\n\n

Het ministerie wil die belasting omvormen tot een \u2018slimme heffing\u2019. \u201cAls er meer suiker in zit, wordt het duurder, en als er minder suiker in zit, goedkoper,\u201d zegt Van Dorssen. De uitvoering moet budgetneutraal blijven: \u201cAlles wat we ophalen met hogere belasting op frisdrank met veel suiker, wordt ge\u00efnvesteerd in lagere belasting op frisdranken zonder suiker.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Hiermee wil het ministerie consumenten prikkelen om vaker voor gezondere varianten te kiezen. \u201cPrijs speelt absoluut mee,\u201d benadrukt Van Dorssen. \u201cAls je een product een klein beetje duurder maakt, gaan mensen er toch minder van kopen.\u201d De maatregel is niet specifiek gericht op diabetes, maar past in een bredere strategie tegen overgewicht. \u201cOvergewicht is een belangrijke factor bij diabetes,\u201d zegt hij. \u201cDus als je dat weet te verminderen, heeft dat automatisch effect op het aantal mensen met diabetes.\u201d<\/p>\n\n\n\n

In de Kamerbrief van juli 2025 zijn vijf scenario\u2019s uitgewerkt. In sommige varianten zou een liter Coca-Cola Zero Sugar 0,09 cent goedkoper worden en een liter Red Bull 0,27 cent duurder. \u201cHet is nu aan de Tweede Kamer en het volgende kabinet om te bedenken hoe we hiermee verder gaan,\u201d aldus Van Dorssen. Door de demissionaire status van het kabinet is er tot dusver nog geen beslissing genomen. Het ministerie hoopt dat dit zo snel mogelijk zal gebeuren.<\/p>\n\n\n\n

\u201cHet hele suikertaks verhaal heeft geen enkele zin\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Niet alle deskundigen geloven dat de maatregel zal werken. Volgens hoogleraar Paul de Vos, gespecialiseerd in voeding en metabole gezondheid, ontstaat diabetes type 2 niet door \u00e9\u00e9n product maar door een langdurig ongezond eetpatroon. \u201cAls je met mate frisdrank drinkt, is er niks aan de hand,\u201d zegt hij. \u201cMaar als je veel suikerhoudende producten zoals frisdrank consumeert, ga je groeien. En als je zwaarder wordt, kan je insulineproductie het niet meer bijhouden, dan krijg je diabetes.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cHet hele suikertaks verhaal heeft geen enkele zin,\u201d zegt De Vos. \u201cMensen die het willen hebben, kopen het toch wel, desnoods in Duitsland.\u201d In plaats van straffen, pleit hij voor positieve prikkels. Gefermenteerde producten, zoals yoghurt of kefir, hebben volgens hem een aantoonbaar positief effect op de bloedsuikerspiegel. \u201cDie producten zijn aardig duur,\u201d zegt hij. \u201cWe moeten proberen die voeding beschikbaar te maken voor mensen met een kleine portemonnee, want dat zijn vaak de wat zwaardere mensen.\u201d Dat er iets moet gebeuren is volgens hem belangrijk. \u201cHet probleem van diabetes in Nederland is enorm.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Liever breed belasten<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ook de frisdrankindustrie wil dat de maatregel breder wordt bekeken. Abel van de Sluis, woordvoerder van branchevereniging FWS, zegt: \u201cFrisdrank maakt maar vijftien procent uit van de totale suikerinname. Als ze suiker willen verminderen, moeten ze het breder trekken naar koek, snoep en chocola.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Volgens Van de Sluis heeft de sector zelf al grote stappen gezet. \u201cWij lopen voor op de doelen uit het Nationaal Preventieakkoord,\u201d zegt hij. \u201cOnze producenten zorgen ervoor dat de producten gezonder worden en dat consumenten goed ge\u00efnformeerd blijven.\u201d Een brede suikertaks zou volgens hem producenten juist stimuleren om minder suiker te gebruiken.<\/p>\n\n\n\n

\u201cJongeren denken daar niet zoveel over na\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

De zestienjarige Merijn van Olphen drinkt vrijwel dagelijks frisdrank en let niet op suiker. \u201cIk kijk eigenlijk nooit naar hoeveel suiker erin zit,\u201d zegt hij. Een prijsverhoging zou wel invloed hebben: \u201cAls een flesje dertig cent duurder wordt, zou ik het iets minder vaak kopen, omdat ik niet altijd evenveel geld heb.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Als suikervrije varianten goedkoper worden, kiest hij daar sneller voor. \u201cHet smaakt toch hetzelfde,\u201d licht hij toe. Toch denkt hij niet dat jongeren bewuster gaan nadenken over suiker als er een suikertaks zou komen. \u201cJongeren zijn daar niet zo mee bezig.\u201d<\/p>\n\n\n\n

In de kantine beslist de portemonnee<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Terug in Ermelo blijft Willem Bijdevier nuchter onder de discussie. Volgens hem heeft de maatregel vooral effect op de portemonnee, niet op gedrag. \u201cAls het duurder wordt, ga je mensen in hun portemonnee treffen, daar is nooit iemand blij mee.\u201d Uiteindelijk kiezen mensen vanzelf voor goedkopere varianten volgens hem. \u201cMaar dat komt niet omdat ze gezonder willen leven,\u201d zegt hij. \u201cHet komt omdat ze minder willen betalen.\u201d Echter zou met die redenering het doel van de suikertaks wel behaald worden. Mensen kiezen sneller voor de goedkopere, dus gezondere variant.<\/p>\n\n\n\n

Combinatie van prijs en bewustzijn<\/strong><\/p>\n\n\n\n

De meningen verschillen over de vraag of een suikertaks het aantal mensen met diabetes daadwerkelijk kan verlagen. De Vos pleit voor beter onderwijs over voeding: \u201cHet hele voedselsysteem moet worden aangepast.\u201d Het ministerie gelooft juist in de kracht van de prijs. \u201cPrijs speelt absoluut mee,\u201d zegt Van Dorssen. Volgens VWS kan de maatregel bijdragen aan het verminderen van overgewicht en daarmee diabetes.<\/p>\n\n\n\n

Bijdevier vat het nuchter samen: \u201cDe klant bepaalt uiteindelijk wat er gebeurt. Wij kunnen het alleen maar proberen te sturen naar de gezonde kant. Maar dwingen? Daar wordt niemand blij van.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Foto: Willem Bijdevier<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Een suikertaks moet Nederland gezonder maken, maar de meningen over het nut ervan lopen nogal uiteen. Nederland verliest jaarlijks veel…<\/p>\n","protected":false},"author":1618,"featured_media":427,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-426","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-niet-gecategoriseerd"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-content\/uploads\/sites\/273\/2025\/12\/image.jpeg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/426","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1618"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=426"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/426\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":428,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/426\/revisions\/428"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-json\/wp\/v2\/media\/427"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=426"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=426"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=426"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}