{"id":530,"date":"2026-01-09T11:17:49","date_gmt":"2026-01-09T11:17:49","guid":{"rendered":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/?p=530"},"modified":"2026-03-13T09:17:30","modified_gmt":"2026-03-13T09:17:30","slug":"crossmediale-productie-de-kwaliteit-van-gratis-kinderopvang","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/2026\/01\/09\/crossmediale-productie-de-kwaliteit-van-gratis-kinderopvang\/","title":{"rendered":"Crossmediale productie: De kwaliteit van gratis kinderopvang."},"content":{"rendered":"\n

Nieuwsbericht:<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nederlands Jeugdinstituut: Gratis kinderopvang bedreigt kwaliteit<\/strong><\/p>\n\n\n\n

De kwaliteit van de kinderopvang staat onder druk, waarschuwt het Nederlands Jeugdinstituut (NJI). Als kinderopvang vanaf 2029 gratis wordt, is het personeelstekort de grootste bedreiging. \u201cAls er te weinig professionals zijn of de werkdruk te hoog wordt, heeft dat direct effect op de kwaliteit,\u201d zegt Bram van den Berg, inhoudsdeskundige bij het NJI.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Het Nederlands Jeugdinstituut beoordeelt de kwaliteit van de kinderopvang op basis van pedagogische kwaliteit. Die kwaliteit bestaat uit vier vaste criteria: \u201chet bieden van emotionele veiligheid, het versterken van persoonlijke competenties, het versterken van sociale competenties en het overdragen van sociale leefregels, normen en waarden,\u201d zegt Van den Berg. Volgens hem hangt die kwaliteit samen met de beschikbaarheid voldoende gekwalificeerd personeel.<\/p>\n\n\n\n

Landen als Zweden en Noorwegen slagen erin om kinderopvang bijna gratis aan te bieden zonder dat de kwaliteit daaronder lijdt. Van den Berg benadrukt dat daar vrij spelen voor kinderen centraal staat en de opvang sterk aansluit bij de behoeften van ouders. Tegelijkertijd zijn er voldoende professionals beschikbaar.<\/p>\n\n\n\n

In Nederland vormt het tekort aan pedagogisch medewerkers echter een groot probleem. In sommige steden kan dit zelfs leiden tot het sluiten van groepen wanneer personeel ziek is of wegvalt. \u201cDat is schadelijk voor de ontwikkeling van kinderen, die behoefte hebben aan stabiliteit en vertrouwde gezichten. Ook ouders worden hierdoor geraakt, omdat zij soms gedwongen thuis moeten blijven,\u201d aldus Van den Berg.<\/p>\n\n\n\n

Om de kwaliteit te behouden, zijn structurele oplossingen nodig, zoals het aantrekken en behouden van personeel en het ontwikkelen van passend beleid. Zodat opvang toegankelijker wordt zonder de druk op professionals verder te verhogen. Van den Berg pleit er bovendien voor om bij beleidsbeslissingen altijd het belang van het kind centraal te stellen, naast dat van ouders en de sector.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Foto: kinderen in de kinderopvang, shutterstock<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Achtergrondverhaal<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Meer kinderopvang, maar te weinig personeel<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Het personeelstekort in de kinderopvang vormt het grootste gevaar voor kwaliteitsverlies. Gratis kinderopvang vanaf 2029 klinkt voor ouders aantrekkelijk, maar brengt voor de sector een groter personeelstekort met zich mee. Het Adviescollege Toetsing Regeldruk waarschuwt dat gratis kinderopvang daardoor problemen kan opleveren. \u201cDe kwaliteit staat of valt met welke medewerker er op de groep staat,\u201d zegt Madeleine Suijker-van Oosten, bestuurder bij kinderopvang Wageningen.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Het Adviescollege adviseert het kabinet om het plan voor bijna gratis kinderopvang niet in te voeren. Vanaf 2029 zouden ouders dan nog maar 4 procent van de kosten betalen. Volgens het Adviescollege zal de vraag naar kinderopvang dan verder toenemen, terwijl er momenteel al een tekort aan 6000 professionals bestaat. Onderzoek van het FNV toont aan dat 80 procent van de medewerkers nu al dagelijks de gevolgen van het personeelstekort ervaart. \u201cWe vissen allemaal uit dezelfde beperkte vijver van gekwalificeerde krachten,\u201d aldus Suijker-van Oosten.<\/p>\n\n\n\n

Volgens Bram van den Berg, inhoudsdeskundige kwaliteit, beleid en monitoring bij het Nederlands Jeugdinstituut (NJI), is het personeelstekort het grootste risico voor de kwaliteit. \u201cEr werken momenteel te weinig mensen in de kinderopvang om een toenemende vraag op te vangen.\u201d Dat raakt volgens hem direct de pedagogische kwaliteit, omdat juist de medewerker die kwaliteit levert.  <\/p>\n\n\n\n

Professional is cruciaal voor kwaliteit<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Volgens Suijker-van Oosten zou de vraag naar opvang geleidelijk stijgen als die bijna gratis wordt, maar hoeft dat niet automatisch te leiden tot kwaliteitsverlies. \u201cUiteindelijk moet er een duidelijke structuur zijn, zodat het niet uitmaakt hoeveel kinderen er op een dag zijn,\u201d zegt ze. Dat het personeelstekort een problemen kan opleveren, beseft ze. \u201cDat wordt een uitdaging, maar op een gegeven moment moeten we die ook aangaan,\u201d vindt ze. Met goede structuur en goed opgeleide medewerkers is er volgens haar heel veel mogelijk.<\/p>\n\n\n\n

Ouders merken de druk<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gjalt Jellesma, voorzitter van ouderorganisatie BOinK, merkt dat ouders vooral bezorgd zijn over het frequent wisselen van pedagogisch professionals op de groep. Ouders geven vaak aan: \u201cIk ken de pedagogisch professional van mijn kind niet meer,\u201d zegt hij. Voor veel ouders draait kwaliteit vooral om veiligheid en herkenning. \u201cZe willen zien dat hun kind wordt opgevangen door iemand die lief en empathisch is,\u201d zegt Jellesma. \u201cVeel ouders realiseren zich niet dat een kind zich tussen nul en vier jaar sneller en ook veel bepalender ontwikkelt dan in de rest van de schooltijd.\u201d Juist daarom is hoge kwaliteit in de kinderopvang essentieel, benadrukt hij.<\/p>\n\n\n\n

Onderzoeker aan de Radboud Universiteit Rosanne Sluiter bevestigt de zorgen van de ouders. \u201cUit mijn onderzoek komt naar voren dat een vast gezicht op de groep veel uitmaakt voor de kwaliteit,\u201d vertelt Sluiter. Bij een personeelstekort is de kans groot dat er wordt geschoven met gezichten en dat is volgens Sluiter niet wenselijk voor jonge kinderen. Kinderen zouden zich hierdoor minder hechten aan de professional en daardoor minder goed ontwikkelen. Ze adviseert het kabinet streng te handhaven op wisselingen.<\/p>\n\n\n\n

Internationale voorbeelden<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bram van den Berg van het NJI ziet dat Nederland wat kan leren van buitenlandse modellen zoals Noorwegen en Zweden. De kinderopvang is daar vrijwel gratis en de kwaliteit blijft hoog. Hij benadrukt dat deze landen veel aandacht besteden aan vrij spelen en oudervriendelijkheid, door aan te sluiten op ouderbelangen. \u201cVrij spelen is op jonge leeftijd beter voor de ontwikkeling dan een academische aanpak: kinderen leren risico\u2019s nemen en nieuwe dingen uitproberen,\u2019\u2019 licht hij toe. Met zo\u2019n aanpak kunnen er ook meer kinderen opgevangen worden.<\/p>\n\n\n\n

Sluiter vertelt dat internationale voorbeelden niet \u00e9\u00e9n-op-\u00e9\u00e9n te vergelijken zijn met Nederland. In andere landen is het systeem anders, daar is kinderopvang ge\u00efntegreerd in het onderwijssysteem. Maar als belangrijk voorbeeld noemt ze Scandinavi\u00eb, waar langer ouderschapsverlof de vraag naar kinderopvang kleiner maakt. \u201cBeide ouders hebben een half jaar verlof waardoor de babyopvang nauwelijks nodig is,\u201d licht ze toe.<\/p>\n\n\n\n

Kwaliteit behouden bij gratis kinderopvang<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Suijker-van Oosten ziet het bewaken van de kwaliteit bij gratis kinderopvang als taak van de organisatie. \u201cAls organisatie moeten we medewerkers ontzorgen zodat zij zich kunnen richten op de begeleiding van kinderen. Overige taken kunnen worden overgenomen,\u201d zegt ze. Volgens haar kan dat met behulp van technologie: \u201cDan kan ChatGPT bijvoorbeeld een verslagje maken over de ontwikkeling van een baby en dat naar de ouders sturen.\u201d Zo zou de administratieve last verminderd kunnen worden. Daarnaast wil Suijker- van Oosten bij verandering altijd de dialoog met haar medewerkers centraal stellen. \u201cIk wil met mijn team in gesprek gaan over de vraag: hoe zorgen we ervoor dat het behapbaar blijft, en wat is daarvoor nodig?\u201d<\/p>\n\n\n\n

Volgens Jellesma komt de kwaliteit direct in gevaar wanneer eisen worden versoepeld om het personeelstekort te verkleinen. \u201cZe zijn niet voor niets opgeleid, het is een belangrijk beroep waarbij je kennis moet hebben van kinderen en pedagogiek,\u201d zegt hij. Wanneer er nog maar \u00e9\u00e9n ervaren kracht staat en de rest in opleiding is, \u201cdan gaat dat onherroepelijk iets betekenen voor de kwaliteit,\u201d zegt hij. Omdat er volgens hem simpelweg te weinig personeel is, pleit hij voor het \u201cverdelen van de schaarste.\u201d Dat kan bijvoorbeeld door gezinnen minder opvangdagen te bieden. \u201cLiever duizend ouders die twee dagen opvang gebruiken dan zeshonderd ouders die drie dagen opvang gebruiken,\u201d licht hij toe.<\/p>\n\n\n\n

Van den Berg benadrukt dat het belang van de kinderen soms ondergesneeuwd dreigt te raken: \u201cEr zijn weinig mensen die zich afvragen: wat is nu het beste voor het kind, en wat helpt de kinderen die op de opvang zitten?\u201d Gratis kinderopvang kan volgens hem kansen bieden, maar alleen als er genoeg gekwalificeerd personeel is om stabiele, kwalitatieve opvang te garanderen. \u201cAls er heel veel druk komt op bepaalde professionals, zullen ze eerder uitvallen. Als er dan steeds weer wisselende personen op zo’n groep zitten, dan is dat niet goed voor de ontwikkeling,\u201d vertelt hij. Voor Van den Berg is het duidelijk dat de discussie niet alleen over kosten gaat. Het draait om de balans tussen toegankelijkheid en kwaliteit, een afweging die cruciaal is voor het welzijn en de ontwikkeling van kinderen vertelt hij.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Foto: baby, iStock<\/p>\n\n\n\n

Persoonsgericht interview<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Janneke werkt met hart en ziel in de kinderopvang, ondanks de hoger werkdruk<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Werken in de kinderopvang is Janneke van Erven (41) uit Hattem op het lijf geschreven. Ze werkt al jaren in de kinderopvang en wil kinderen daar een veilig thuis bieden. Haar drijfveren zijn aandacht geven aan kinderen en het zien van stappen in hun ontwikkeling. De werkdruk ligt hoog en waardering is soms ver te zoeken. Janneke vreest voor een oplopende werkdruk als het kabinet ervoor kiest de kinderopvang vanaf 2029 bijna gratis te maken. Toch weerhoudt dit haar er niet van om al haar passie en liefde in het werk te stoppen. \u201cAls je iets doet waar je achter staat, voel je vanzelf dat het klopt,\u201d vertelt ze.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nog in haar werkkleding doet ze enthousiast de deur open, net terug van een drukke werkdag bij Partou. Het eerste wat ze vraagt is: \u201cWat zou je willen drinken?\u201d Janneke heeft een zorgzame uitstraling met een vriendelijke glimlach en zet zich al ruim twintig jaar volledig in voor de kinderopvang. Haar schoonmoeder Silvia, met wie ze erg hecht is, vertelt dat ze vroeger verlegen was maar nu steeds beter voor zichzelf opkomt. \u201cDat komt doordat ik nu veel zelfverzekerder ben in wat ik doe,\u201d vertelt Janneke. Door haar jarenlange ervaring en uitgebreide mensenkennis laten ouders hun kinderen met een gerust hart bij haar achter. \u201cIk wil ervoor zorgen dat kinderen zich veilig kunnen ontwikkelen in de kinderopvang,\u201d zegt Janneke nadrukkelijk.<\/p>\n\n\n\n

Met hart en ziel voor kinderen<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Van kinds af aan wist Janneke dat ze met mensen wilde werken. \u201cHet zit gewoon in mij om voor andere mensen te zorgen.\u201d Haar streven is om kinderen een veilig thuis te bieden. \u201cEen veilig gehecht kind kan zich het beste ontwikkelen,\u201d legt ze uit. Ook ouders en collega\u2019s kunnen altijd bij haar terecht. Vroeger cijferde ze zichzelf vaak weg om voor anderen te zorgen, maar door ervaring en zelfvertrouwen zet ze zichzelf en haar gezin nu ook op de eerste plaats. \u201cIk ben zekerder van mezelf, niet iedereen hoeft mij leuk te vinden.\u201d Die omslag komt volgens haar vooral doordat ze ouder wordt en steeds meer kan loslaten.<\/p>\n\n\n\n

De combinatie van het opvoeden van haar eigen kinderen en het werken met kinderen in de opvang was in het begin zwaar. \u201cIk was na een werkdag helemaal kapot en moest thuis opnieuw hetzelfde werk doen.\u201d Door de slapeloze nachten in de periode dat haar kinderen jonger waren, stond haar energie structureel op een lager pitje. Nu haar kinderen wat ouder zijn, kan ze thuis vooral ontspannen na een lange werkdag.<\/p>\n\n\n\n

Liefde geven, liefde krijgen<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Volgens haar man George krijgt Janneke energie als ze ziet dat kinderen stappen maken. \u201cDaar ligt ook mijn grootste motivatie. Dat je energie terugkrijgt die je de kinderen geeft.\u201d Silvia, haar schoonmoeder, vertelt dat ze is geboren voor het vak en er altijd 200% achter staat. Zelf stemt Janneke daarmee in: \u201cIk ben heel erg gedreven en ik wil liefde geven aan de kinderen.\u201d Het mooiste is dat die liefde bijna altijd weer terugkomt, vertelt ze. \u201cDat is waar je het voor doet.\u201d<\/p>\n\n\n\n

De eerste stappen in de opvoeding zijn extra belangrijk. Janneke wil elk kind dagelijks zien en evenveel aandacht geven. \u201cIk wil aan het einde van de dag aan ouders kunnen vertellen welke ontwikkelingen ik heb gezien bij hun kind.\u201d Zelfs als een kind alle aandacht opeist, zorgt ze dat de andere kinderen niet vergeten worden. Janneke legt uit dat de kinderopvang een grote rol speelt in de ontwikkeling van een kind, omdat de eerste jaren het belangrijkst zijn.<\/p>\n\n\n\n

Zware werkdagen en zorgen over gratis kinderopvang<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ouders onderschatten soms het werk van pedagogisch professionals. Janneke merkt dat in kleine reacties van ouders. Wanneer ze hen een \u2018werkse\u2019 wenst, krijgt ze vaak een luchtig \u2018jij veel plezier\u2019 terug. \u201cDan denk ik bij mezelf: ik ren me rot en werk ook keihard.\u201d Het personeelstekort en de hoge werkdruk zijn al jaren een probleem. \u201cJe moet echt je ziel en zaligheid in het werk leggen als je dit elke dag weer wilt doen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Het kabinet heeft plannen om kinderopvang vanaf 2029 bijna gratis te maken. Janneke is kritisch: \u201cGratis kinderopvang, dat lijkt mij geen goed idee. Dan krijg je meer kwantiteit dan kwaliteit.\u201d Ze vreest dat de groepen te vol raken en de werkdruk daardoor stijgt. \u201cIk denk dat werkende ouders meer recht hebben op kinderopvang, anders kunnen zij straks niet werken omdat de opvang vol zit.\u201d Toch ziet ze ook de voordelen: kinderen leren veel in de opvang, zoals samenspelen en wachten op hun beurt. \u201cDat is een pluspunt, vooral voordat ze naar de basisschool gaan.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Toegankelijkheid is belangrijk, vindt Janneke: \u201cIedereen moet naar de kinderopvang kunnen, vooral kinderen van laaggeletterde ouders.\u201d Ze benadrukt wel dat die ouders actief moeten blijven deelnemen: \u201cDan wil ik dat ze ook gaan werken of een opleiding volgen, en niet dat het kind alleen maar wordt gebracht.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Om kwaliteit te behouden, ziet Janneke groepshulpen als oplossing: \u201cDan kunnen zij bijvoorbeeld de huishoudelijke taken overnemen. Dat geeft ons ruimte om echt met de kinderen bezig te zijn.\u201d Ze waarschuwt echter dat als de werkdruk te hoog wordt, dit niet alleen gevolgen heeft voor de kwaliteit van de opvang maar ook voor haar carri\u00e8re: \u201cMocht de werkdruk wel hoger worden, dan moet ik uiteindelijk voor mezelf kiezen en kijken waar ik elders tot mijn recht kan komen.\u201d Als het goed wordt geregeld, blijft haar passie voor het vak intact: \u201cIk hou zo veel van mijn baan dat er veel moet veranderen voordat ik stop, maar zeg nooit nooit.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Passie blijft voor nu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ondanks de uitdagingen, lage beloning en hoge werkdruk zou Janneke zich voor nu geen andere baan kunnen wensen. \u201cIk zal altijd passie blijven houden voor het vak.\u201d Ze benadrukt dat de balans tussen toegankelijkheid en kwaliteit cruciaal is: kinderopvang moet beschikbaar zijn, maar niet ten koste gaan van de zorg en aandacht voor de kinderen. Want dat maakt het vak voor Janneke juist zo leuk. Zelf hoopt ze nog vele jaren te mogen werken als pedagogisch professional, zonder negatieve gevolgen van een te hoge werkdruk.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Foto: Janneke van Erven<\/p>\n\n\n\n

Verantwoordingsvideo <\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nieuwsbericht: Nederlands Jeugdinstituut: Gratis kinderopvang bedreigt kwaliteit De kwaliteit van de kinderopvang staat onder druk, waarschuwt het Nederlands Jeugdinstituut (NJI).…<\/p>\n","protected":false},"author":1618,"featured_media":531,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-530","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-niet-gecategoriseerd"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-content\/uploads\/sites\/273\/2026\/01\/image.png","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/530","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1618"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=530"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/530\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":632,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/530\/revisions\/632"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-json\/wp\/v2\/media\/531"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=530"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=530"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2a\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=530"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}