{"id":241,"date":"2026-06-04T14:05:26","date_gmt":"2026-06-04T14:05:26","guid":{"rendered":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2c\/?p=241"},"modified":"2026-06-04T14:08:15","modified_gmt":"2026-06-04T14:08:15","slug":"tussen-beleid-en-stigma-de-positie-van-sekswerkers-in-nederland","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2c\/2026\/06\/04\/tussen-beleid-en-stigma-de-positie-van-sekswerkers-in-nederland\/","title":{"rendered":"Tussen beleid en stigma: de positie van sekswerkers in Nederland"},"content":{"rendered":"\n

Door: Annelin Slomp <\/em><\/p>\n\n\n\n

NEDERLAND – Sekswerkers in Nederland ervaren belemmeringen bij het uitvoeren van hun werk door gemeentelijk beleid en maatschappelijke vooroordelen, ondanks dat het beroep legaal is. Zo lukt het niet altijd om een werkruimte te vinden of om een vergunning<\/strong> te krijgen.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Minister van Justitie en Veiligheid David van Weel schrijft in een Kamerbrief van 13 mei 2026 dat sekswerkers hun werk veilig moeten kunnen uitvoeren, zonder stigma en met vergelijkbare rechten en plichten als andere beroepsgroepen. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan nieuwe wetgeving rond toezicht op seksbedrijven.<\/p>\n\n\n\n

De uitvoering van dat beleid sluit volgens sommige sekswerkers niet altijd aan op de praktijk. Sm-meesteres Eve (44) probeert al langere tijd een eigen werkruimte te openen, maar loopt daarbij tegen verschillende obstakels aan. \u201cSekswerk is nooit ergens toegestaan, het is overal specifiek uitgesloten.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Volgens haar zorgt dit ervoor dat sekswerkers in een kwetsbaardere positie terechtkomen, waardoor zij gevoeliger zijn voor uitbuiting. Ook het sociale stigma speelt volgens haar een rol: \u201cMensen hebben een bepaald onderbuikgevoel en nemen hun eigen seksuele normen en waarden mee in een discussie over rechtmatigheid en veiligheid van anderen. En dat hoort niet.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Sinds de opheffing van het bordeelverbod in 2000 zijn gemeenten zelf verantwoordelijk voor het prostitutiebeleid. Daardoor verschillen de regels rond vergunningen en de mogelijkheden om als sekswerker zelfstandig te werken sterk per gemeente.<\/p>\n\n\n\n

\"Foto:
Foto: plek voor sekswerk
Bron: Annelin Slomp<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

De obstakels waar sekswerkers tegenaan lopen, zijn onderdeel van een bredere discussie over wetgeving, toezicht en stigma rond sekswerk in Nederland.<\/p>\n\n\n\n

De minimumleeftijd voor sekswerkers in Nederland is verhoogd naar 21 jaar en de regels rondom sekswerk verschillen per gemeente. Hierdoor bestaan er grote lokale beleidsverschillen. Sekswerkers ervaren daarnaast moeilijkheden bij het verkrijgen van financi\u00eble diensten zoals hypotheken en zakelijke rekeningen en worden geconfronteerd met een sociaal stigma. In een brief van 13 mei 2026 schrijft David van Weel, minister van Veiligheid en Justitie, dat sekswerkers hun werk moeten kunnen uitvoeren zonder stigma, met rechten en plichten die vergelijkbaar zijn met andere beroepsgroepen. Tegelijkertijd stelt historicus Marion Pluskota het volgende: \u201cSekswerk is historisch vooral een lokale aangelegenheid gebleven, waarbij de rol van de staat beperkt is geweest.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sekswerkers worden gedefinieerd als mensen die tegen betaling seksuele of intieme diensten aanbieden binnen een wettelijk erkend beroep in Nederland. Er bestaan verschillende vormen van sekswerk. Locatiegebonden sekswerk omvat onder andere raamsekswerk, bordelen, sekstheaters en erotische massagesalons. Niet-locatiegebonden sekswerk omvat escortbedrijven, sekswerk in hotels, straatsekswerk, thuiswerk en zelfstandige werkvormen waarbij sekswerkers een eigen ruimte huren, wat in de praktijk vaak lastig te realiseren is.<\/p>\n\n\n\n

Esme\u00e9 van de Laar is bezig met het opzetten van haar eigen escortbedrijf en is opgegroeid in de sector. Zij geeft aan dat veranderingen in wetgeving het ondernemerschap complex maken: \u201cMijn moeder stopte ermee, waardoor er best veel dames achterbleven die geen goed nieuw bureau konden vinden. En toen had ik iets van dan ga ik mijn eigen bureau beginnen.\u201d Zij ervaart vooral juridische onzekerheid: \u201cHet is eigenlijk een grijs gebied, het is heel erg moeilijk om daar goed mee om te gaan.\u201d Bij het starten van een escortbedrijf is een bedrijfspand vaak noodzakelijk om vergunningen aan te vragen. Wanneer een vergunning vervolgens wordt geweigerd, kunnen ondernemers al aanzienlijke kosten hebben gemaakt. Van de Laar omschrijft dit als \u201ceen kip en het ei verhaal.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Daarnaast is een achtergrondonderzoek verplicht, waaronder een Bibob-onderzoek. \u201cAls je hierdoorheen bent, dan moet je ook nog afwachten of de gemeente het oppakt of dat ze het naar het landelijk opsturen.\u201d Het vergunningstraject kan zes maanden tot een jaar duren. Ook financi\u00eble dienstverlening vormt een drempel: \u201cBij ING doen ze niet zo moeilijk, maar bij de Rabobank wel. Je moet naar het kantoor toe met papierwerk en aantonen wie je bent en wat je doet.\u201d Dit laat zien hoe sekswerkers niet alleen met regelgeving, maar ook met institutionele terughoudendheid te maken hebben, wat economische uitsluiting kan versterken.<\/p>\n\n\n\n

Uit de Monitor seksuele gezondheid 2024 sekswerker blijkt dat het aantal legale, vergunde werkplekken sinds 2000 sterk is afgenomen. In 2014 was er sprake van een daling van 50%, en in 2020 zelfs van 66% tot 75%. De COVID-19-pandemie heeft deze ontwikkeling verder versterkt doordat sekswerkers soms gedwongen werden om zonder vergunning te werken, waardoor het zicht op hun werksituatie is verminderd. In het onderzoek deden 268 sekswerkers mee, waarvan 41% zelfstandige escort was. De meest genoemde reden om sekswerk te doen was het verdienen van voldoende inkomen zonder afhankelijkheid van anderen (56%). Daarnaast gaf 41% van de respondenten met hiv aan zich anders behandeld te voelen in de hiv-zorg vanwege hun werk als sekswerker.<\/p>\n\n\n\n

Vergunningen voor seksbedrijven worden vaak gezien als schaarse vergunningen. Volgens het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) is een schaarse vergunning een vergunning waarvan slechts een beperkt aantal beschikbaar is. Dit versterkt de afhankelijkheid van gemeentelijk beleid en vergroot verschillen tussen regio\u2019s.<\/p>\n\n\n\n

In de brief van Van Weel staat dat de Kamer op korte termijn het wetsvoorstel Gemeentetoezicht seksbedrijven (Wgts) zal ontvangen. Dit voorstel regelt onder meer dat gemeenten gegevens van sekswerkers mogen verwerken voor toezicht op vergunningen en handhaving. Sinds de opheffing van het bordeelverbod in 2000 zijn gemeenten verantwoordelijk voor prostitutiebeleid, wat leidt tot grote verschillen tussen gemeenten. Niklas Burger van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten stelt hierover: \u201cGemeenten hebben lokale autonomie en daarmee zelf beleidsvrijheid om sekswerk te reguleren op basis van de Gemeentewet. De verschillen tussen gemeenten kunnen hierdoor groot zijn.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Van Weel benadrukt dat sekswerkers inspraak moeten hebben in beleidsvorming. Dit gebeurt in sommige gemeenten al via klankbordgroepen, consultaties en samenwerking met belangenorganisaties. Tegelijkertijd spelen politieke keuzes en bestuurlijke prioriteiten een belangrijke rol in de mate waarin dit daadwerkelijk gebeurt.<\/p>\n\n\n\n

De historische context heeft volgens Marion Pluskota, universitair docent sociale en economische geschiedenis, nog altijd invloed op huidig beleid. Tijdens de regulationistische periode moesten sekswerkers zich registreren en medische controles ondergaan om te controleren op soa\u2019s. Deze periode, die haar oorsprong vindt in wetgeving uit de tijd van Napoleon, introduceerde een vorm van administratieve controle en categorisering van sekswerkers. Volgens Pluskota is dit een systeem dat in Nederland in aangepaste vorm nog steeds zichtbaar is in het huidige beleid. \u201cVolgens mij is dit de periode waarin wij ons in Nederland nog steeds bevinden.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Uit onderzoek van Aidsfonds \u2013 Soa Aids Nederland en PROUD (2018) blijkt dat stigma een negatieve invloed heeft op de sociale positie van sekswerkers, waardoor zij kwetsbaarder worden voor geweld en uitbuiting. Van Weel stelt in zijn brief dat sekswerkers hun werk veilig moeten kunnen uitvoeren zonder stigma, met dezelfde rechten en plichten als andere beroepsgroepen. Volgens Pluskota heeft dit nog een historische component. \u201cHistorische context is zichtbaar dat sekswerkers zelf vaak uit beleidsdiscussies zijn weggelaten. Veel beleid is historisch gemaakt over sekswerkers, niet met sekswerkers.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Van Weel geeft aan dat hij in de komende periode met betrokken partijen in gesprek gaat over de verdere versterking van de rechtspositie van sekswerkers. Het WODC start dit jaar met een evaluatie van de huidige aanpak, waarvan de resultaten in 2027 worden verwacht. Van de Laar heeft inmiddels een pand, ze heeft alleen nog een vergunning nodig: \u201cIk ben nu met spanning aan het afwachten.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Achter de regels en discussies zit een realiteit die sekswerkers elke dag zelf ervaren in hun werk en mogelijkheden, zoals bij Eve. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Foto: Eve de Jong
Bron: Annelin Slomp<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Sm-meesteres Eve: \u2018\u2019Sekswerk is nooit ergens toegestaan, het is overal specifiek uitgesloten\u2019\u2019  <\/p>\n\n\n\n

*Eve is haar werknaam, niet haar echte naam.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Wanneer Eve (44) het restaurant binnenloopt, doet niets vermoeden dat ze sekswerker is. Toch merkt ze dagelijks hoe hardnekkig de vooroordelen over haar beroep zijn. Als sm-meesteres, trainer en consultant beweegt ze zich in een wereld waar stigma en misverstanden de boventoon voeren. Eve probeert dat beeld te doorbreken, zodat ze haar werk zonder vooroordelen kan doen, maar het beleid werkt haar tegen. De carri\u00e8reswitch van kantoorbaan naar sm-meesteres begon vijf jaar geleden bij een Instagram-DM.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2018\u2019Voor 250 euro loop ik met mijn hakken over je rug heen.\u2019\u2019 Zo reageerde Eve op het Instagram berichtje van haar eerste klant. Hij vroeg haar om voor 100 euro over zijn handen te lopen, naar aanleiding van een foto die Eve had gepost met hoge hakken aan. In het begin twijfelde ze om op het bericht in te gaan: \u2018\u2019Ik was bang om iets kapot te maken bij iemand of om echt iemand pijn te doen en schade toe te brengen. Ik dacht dat ik mij schuldig zou voelen.\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n

Ze werkte eerst in een Swingersclub (een plek waar volwassenen, vaak koppels sociaal en seksueel contact hebben), daar werd ze ge\u00efntroduceerd met BDSM (Bondage, Discipline, Dominantie, Submissie, Sadisme en Masochisme). \u2018\u2019Ik had altijd gedacht, dat als ik iets met BDSM ga doen, dan ga ik de onderdanige rol in, maar dat vond ik veel te kwetsbaar.\u2019\u2019 Bij SM (sadomasochisme) gaat het om een machtsverhouding, die je op verschillende manieren kunt invullen: \u2018\u2019Het kan in een rollenspel, het kan op mentaal vlak door iemand belachelijk te maken, en het kan bijvoorbeeld door het controleren van orgasmes\u2019\u2019. Haar klanten hebben uiteenlopende verlangens in dit speelveld, het is een commerci\u00eble setting, wat het lastig maakt om binnen haar grenzen te blijven. \u2018\u2019Ik kies zelf hoever ik bereid ben mijn grenzen te verleggen. Overheen is wel een heel groot woord. Ik heb flexibele grenzen die ik bereid ben om sporadisch te overschrijden als ik mijn inkomen moet genereren.\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n

Eve worstelt met de vooroordelen van anderen, ook vanuit de overheid. De bank wil mij geen hypotheek geven, zowel zakelijk als priv\u00e9 niet.\u2019\u2019 Ze is ook vier jaar lang afgewezen voor haar zakelijke inboedelverzekering, ze kon haar computer en camera niet verzekeren. \u2018\u2019Uiteindelijk is het gelukt door niet te zeggen wat voor werk ik doe, dat vind ik belachelijk.\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n

Ze is inmiddels al drie jaar bezig om haar eigen werklocatie te openen, ze wil niet ver reizen en veel geld betalen voor iemand anders zijn of haar plek. \u2018\u2019Ik wil gewoon \u00e9\u00e9n klant op een dag kunnen aannemen in plaats van drie.\u2019\u2019 Het lukt haar niet, ze heeft het in verschillende gemeenten geprobeerd. \u2018\u2019Sekswerk is nooit ergens toegestaan, het is overal specifiek uitgesloten.\u2019\u2019 Mensen maken ook bezwaar, waardoor het nog langer duurt. \u2018\u2019Mensen gaan naar de rechtbank, ik mag mijn werk dan niet uitoefenen.\u2019\u2019 Er moet daarna nog een vergunning worden aangevraagd voor een seksinrichting, ze gaan haar financi\u00ebn van de afgelopen vijf jaar doorspitten. \u2018\u2019Dit proces kan wel drie tot vier jaar duren, ik heb geen zakgeld om de bank zolang te betalen. Er is 95 procent kans dat het antwoord nee is, dan heb ik het voor niks gedaan.\u2019\u2019 Door al deze dingen kan ze haar werk nauwelijks doen en overweegt ze om te stoppen. Ook over sociale media ervaart ze frustraties. \u2018\u2019Ik mag niet op LinkedIn en ik mag het woord seks<\/em> niet gebruiken op Instagram. Dan word je geblokkeerd en gerapporteerd.\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n

Door geen werkruimte te geven maken ze sekswerkers juist kwetsbaarder. Dan moet je naar iemand gaan die een vergunning heeft, daar draag je 65 procent van de inkomsten af of je betaalt 200 \u00e0 300 euro per dag. \u2018\u2019Ik ben geneigd om meer klanten aan te nemen die ik eigenlijk niet aan wil nemen, want ik heb hem eenmaal betaald en ik heb de reis al gemaakt.\u2019\u2019 Daarnaast is er een kans dat er mensen op de sekswerkers afkomen en een kamer aanbieden. De volgende stap is dat ze klanten voor je gaan regelen en je geld gaan beheren, want een bankrekening kunnen ze niet krijgen. \u2018\u2019Voordat ik het weet zit ik in de mensenhandel, in een uitbuitingssituatie. Dus door de rechten weg te halen, maken ze het alleen maar onveiliger. Dat zie je in de geschiedenis bij alle kwetsbare beroepsgroepen.\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n

Ze heeft op het punt gestaan om naar Belgi\u00eb te emigreren, daar is het in ieder geval makkelijker om een vergunning te verkrijgen. Ook daar kon ze geen hypotheek krijgen en willen verhuurders haar niet. \u2018\u2019En nu sta ik op het punt dat ik misschien ga stoppen, ik ben er echt zo klaar mee om het gevecht elke keer aan te gaan. Een beetje bestaansrechten te hebben, terwijl het gewoon een legaal beroep is.\u2019\u2019 Sekswerk is het enige beroep in Nederland dat onder het ministerie van Veiligheid en Justitie valt. \u2018\u2019Sekswerk is zo verweven met mensenhandel, dat ze het niet durven los te laten.\u2019\u2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Door: Annelin Slomp NEDERLAND – Sekswerkers in Nederland ervaren belemmeringen bij het uitvoeren van hun werk door gemeentelijk beleid en…<\/p>\n","protected":false},"author":1529,"featured_media":242,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-241","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-crossmediaal"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2c\/wp-content\/uploads\/sites\/276\/2026\/06\/pexels-foundertips-5219083-1-scaled.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2c\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2c\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2c\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2c\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1529"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2c\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=241"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2c\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":245,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2c\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241\/revisions\/245"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2c\/wp-json\/wp\/v2\/media\/242"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2c\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2c\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/jou2c\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}