{"id":2182,"date":"2025-10-07T23:47:33","date_gmt":"2025-10-07T21:47:33","guid":{"rendered":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal\/?p=2182"},"modified":"2025-12-02T12:15:26","modified_gmt":"2025-12-02T10:15:26","slug":"fries-maakt-universitaire-comeback-we-zijn-al-blij-met-twee-of-drie-studenten-per-jaar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal\/2025\/10\/07\/fries-maakt-universitaire-comeback-we-zijn-al-blij-met-twee-of-drie-studenten-per-jaar\/","title":{"rendered":"Fries maakt universitaire comeback in Groningen: \u2018\u2019We zijn al blij met twee of drie studenten per jaar\u2019\u2019"},"content":{"rendered":"\n

Om het Fries op academisch niveau te behouden, heeft de overheid besloten de volwaardige bacheloropleiding nieuw leven in te blazen. Deze zomer werd dat officieel vastgelegd in een convenant, ondertekend door de Rijksuniversiteit Groningen (RuG), provincie Frysl\u00e2n en de ministeries van Onderwijs (OCW) en Binnenlandse Zaken (BZK). Wat heeft ervoor gezorgd dat de opleiding nu terugkeert? Wat betekent de terugkeer voor het behoud van de Friese taal en cultuur? En wie zijn de studenten die voor het Fries kiezen?<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Als je haar studentenkamer in Groningen instapt is in een oogopslag te zien waar Rynke van den Berg vandaan komt. Aan de muur hangt een grote zelfgemaakte foto van het Friese landschap naast het dorp waar haar ouders nog wonen: een open veld met koeien, een smalle sloot en een kerktorentje met een Friese vlag in top. Op haar bureau liggen kleine herinneringen aan haar jeugd in Zwitserland; een bergsteen uit de Alpen en een oud dagboekje waarin ze vroeger vaak schreef. \u2018\u2019Ja, je kunt me wel talig noemen,\u201d zegt ze met een glimlach. \u2018\u2019Talen hebben me van jongs af aan al gefascineerd.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Rynke (20) is \u2018half Fries\u2019 en spreekt de taal met haar vader en een deel van haar familie, maar groeide deels op in Zwitserland. Tot haar studie had ze weinig contact met de Friese cultuur. \u2018\u2019Ik kon wel Fries spreken, maar niet schrijven. Toen ik een keuzevak moest kiezen, leek dat mij een mooie kans om me meer te verdiepen in de Friese taal en cultuur.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Tot voor kort konden studenten als Rynke aan de RuG geen volwaardige bachelor meer volgen. Tot 2013 bestond die wel, maar daarna werd de studie opgeheven en opgenomen in de bredere opleiding Minorities & Multilingualism, waarin het Fries slechts als keuzerichting overbleef. Ook die wordt afgebouwd, door bezuinigingen en een gebrek aan studenten.<\/p>\n\n\n\n

Ze volgt momenteel de track Fries binnen die bachelor, die binnenkort stopt. Rynke is de enige student in haar jaargang die de volledige Friese track volgt. \u2018\u2019Binnen mijn studie zijn we veel bezig met minderheden, minderheidstalen en diversiteit. Het behoud van de Friese taal en cultuur vind ik dan ook erg belangrijk,\u201d zegt ze. \u2018\u2019Het zou zonde zijn als een taal die door meer dan een half miljoen mensen wordt gesproken, zou verdwijnen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Op de vraag wat haar huisgenoten vinden van haar interesse in het Fries, moet ze lachen. \u2018\u2019Ze vinden het aan de ene kant wel bijzonder, maar zeggen ook: \u2018Ja, dat past echt bij jou.\u2019 Ze komen zelf niet uit Friesland, dus voor hen is het iets totaal anders. Soms vragen ze me om iets in het Fries te zeggen, gewoon uit nieuwsgierigheid. Dan probeer ik ze een paar woorden te leren.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Voor Rynke is de komst van een zelfstandige bachelor Fries een belangrijke stap. \u2018\u2019Het is goed dat er weer een volwaardige opleiding komt. Met een eigen bachelor kunnen studenten zich specialiseren en kan wetenschappelijk onderzoek naar de Friese taal en cultuur verder worden ontwikkeld.\u201d Ze werpt nog een blik op haar foto van het Friese landschap aan de muur. \u2018\u2019Ik denk er zeker over na om iets met het Fries te doen,\u201d zegt ze. \u2018\u2019Het spreekt me aan om bij te dragen aan het behoud van de Friese taal en cultuur. Hoe precies weet ik nog niet, maar ik zou graag verder studeren in het Fries en later willen werken in het onderwijs of de journalistiek, of bij organisaties die zich bezighouden met de taal.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Het belang van Fries<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Anne Merkuur, universitair docent Fries aan de RuG, is nauw betrokken bij de ontwikkeling van de nieuwe bacheloropleiding. Ze zal zelf ook verschillende Friese vakken gaan geven. \u2018\u2019Ik heb samen met een hoogleraar de opdracht gekregen om de nieuwe studie vorm te geven,\u201d vertelt ze. \u2018\u2019We hebben het zodanig gedaan dat er veel kruisverbanden zijn met de opleiding Nederlandse Taal en Cultuur. Daardoor kunnen we gezamenlijke vakken aanbieden, wat niet alleen effici\u00ebnter is, maar ook leuker voor studenten. Ze leren tenslotte vooral van elkaar.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Volgens Merkuur is het realistisch om te verwachten dat de opleiding nooit grote aantallen studenten zal trekken. \u2018\u2019We rekenen op slechts een paar studenten per jaar, en dat is prima. Het hoeft ook niet groter te zijn. De opleiding kan immers financieel goed bestaan, mede dankzij de bijdragen van het Rijk en provincie Frysl\u00e2n.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Toch benadrukt ze dat de terugkeer van een zelfstandige Friese studie van groot belang is voor de toekomst van de taal \u00e9n de regio. \u2018\u2019Studenten die Fries studeren, vinden vrijwel altijd snel werk binnen het Friese kennisveld; van culturele instellingen en onderwijs tot beleid en lokale overheden.\u2019\u2019 De provincie heeft bovendien ambitieuze plannen voor de versterking van het Fries, en daarvoor zijn Fries-theoretisch opgeleide mensen nodig, vertelt ze. \u201cDenk aan mensen die zich bezighouden met taalonderzoek of beleidsontwikkeling, of functies bekleden binnen de kunst, cultuur en media.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Daarnaast biedt de nieuwe bacheloropleiding studenten de mogelijkheid om eenvoudig een onderwijsbevoegdheid te behalen. \u2018\u2019Dat is belangrijk, want daarmee kan het vak Fries op middelbare scholen in de provincie worden versterkt,\u201d legt ze uit. \u2018\u2019Daarnaast draagt een volwaardige Friese studie bij aan de status van de taal, aan de positie van Friesland als meertalige regio, en aan het behoud van kennis over onze eigen rijkstaal.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Volgens Joke Corporaal, woordvoerder van provincie Frysl\u00e2n, is dit het resultaat van jarenlange samenwerking en politieke inzet: \u2018\u2019Fries is een basisvoorziening die er moet zijn, zodat de eigen rijkstalen bestudeerd kunnen blijven worden,\u201d zegt ze. \u2018\u2019De provincie financiert al langer de leerstoel Friese Taal en Cultuur en zet die steun de komende tien jaar voort binnen het convenant.\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Foto: GrootSneek<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Om het Fries op academisch niveau te behouden, heeft de overheid besloten de volwaardige bacheloropleiding nieuw leven in te blazen. Deze zomer werd dat officieel vastgelegd in een convenant, ondertekend<\/p>\n","protected":false},"author":1291,"featured_media":2183,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2182","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-niet-gecategoriseerd"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal\/wp-content\/uploads\/sites\/250\/2025\/10\/Scherm\u00adafbeelding-2025-10-07-om-23.45.45.png","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2182","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1291"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2182"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2182\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2286,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2182\/revisions\/2286"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2183"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}