Het is vroeg in de ochtend in de brandweerkazerne in Zwolle. De geur van koffie hangt in de lucht, collega\u2019s dollen wat met elkaar en beneden in de garage glimmen de brandweerwagens in het licht van de opkomende zon. Over een paar minuten kan de pieper gaan, maar misschien ook pas vanmiddag. Dat weet niemand.<\/p>\n\n\n\n
Martijn Bosch (47) werkt inmiddels bijna twintig jaar als beroepsbrandweerman in een 24-uursdienst. Zijn loopbaan begon niet hier, maar bij de jeugdbrandweer in Coevorden. \u201cEen kennis van ons zat bij de vrijwillige brandweer. Ik ben een keer gaan kijken bij de jeugdbrandweer en eigenlijk nooit meer weggegaan,\u201d vertelt hij met een glimlach. Wat begon als hobby, groeide uit tot een beroep. \u201cIk wilde er mijn werk van maken. Toen heb ik gesolliciteerd in Zwolle om als beroeps aan de slag te gaan en werd ik aangenomen.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Ondertussen klinkt er in Nederland steeds vaker een verontrustend geluid over de brandweer: vooral bij vrijwilligers groeit het personeelstekort. Mensen hebben het drukker, combineren meerdere banen of hebben minder tijd voor vrijwilligerswerk. Bij de beroeps is dit tekort minder. Maar hoe is het eigenlijk om brandweerman te zijn? En wat maakt dat mensen ondanks de risico\u2019s toch voor dit beroep kiezen?<\/p>\n\n\n\n
Voor brandweerman Martijn is het antwoord duidelijk. \u201cAls je er eenmaal mee in aanraking komt, blijf je voor altijd.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Geen dag hetzelfde<\/strong><\/p>\n\n\n\n Een gemiddelde werkdag begint om zeven uur \u2019s ochtends met de dienstwissel. De oude ploeg vertrekt, de nieuwe neemt het over. \u201cDan krijgen we de indeling,\u201d legt Martijn uit. \u201cDe ene keer ben je chauffeur, de andere keer zit je op de hoogwerker, achter in het voertuig of ben je duiker. Als duiker redt je bijvoorbeeld mensen of dieren uit het water.\u201d<\/p>\n\n\n\n Na de overdracht controleren ze de voertuigen. Slangen, ademlucht, gereedschap, alles moet kloppen. \u201cDaarna doen we boodschappen, want we zitten hier 24 uur. We koken \u2019s avonds zelf.\u201d Tussen het serieuze werk door klinkt iets huiselijks: een groep mannen in uniform die samen naar de supermarkt gaan om ingredi\u00ebnten voor het avondeten te halen.<\/p>\n\n\n\n De ochtend staat meestal in het teken van oefenen. Brandoefeningen, hulpverlening, ori\u00ebntatie bij waterlocaties in de stad. \u201cJe moet weten waar alles zit. Dat kan het verschil maken.\u201d Om elf uur is het tijd voor sport. Onder begeleiding van een instructeur werken ze aan kracht, conditie en teamtraining. \u201cWe moeten regelmatig gekeurd worden, dus we houden onszelf fit.\u201d<\/p>\n\n\n\n Toch kan elk moment anders verlopen. Gemiddeld drie tot vijf keer per dienst gaat de pieper. \u201cDat kan van alles zijn: een brand, een ongeluk, een reanimatie, een kat in de boom.\u201d Zodra het alarm klinkt, verandert de sfeer in seconden. \u201cDan ga je direct in focus. Zo snel mogelijk naar beneden, via de trap of de glijpaal, en binnen anderhalve minuut moeten we op straat rijden.\u201d<\/p>\n\n\n\n De eerste uitruk<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zijn eerste uitruk als brandweerman herinnert Martijn zich nog goed. \u201cDat was gelijk een heftige. Een ongeluk op de N34. Een meisje was zwaargewond en achteraf bleek het iemand te zijn die ik kende.\u201d Even valt hij stil.<\/p>\n\n\n\n Dacht hij toen: waar ben ik aan begonnen?<\/p>\n\n\n\n \u201cHet was heftig, ja. Maar ik heb geen moment getwijfeld om te stoppen. Integendeel, het motiveerde me juist om mensen te helpen.\u201d Dat typeert hem. Waar anderen misschien zouden afhaken, vindt hij bevestiging in de betekenis van zijn werk.<\/p>\n\n\n\n Mooie momenten in zware situaties<\/strong><\/p>\n\n\n\n Het vak van brandweerman draait niet alleen om vuur. \u201cMensen denken vaak dat we alleen brandjes blussen, maar er komt veel meer bij kijken.\u201d Reanimaties, verkeersongevallen, duikincidenten, soms gaat het letterlijk om leven en dood.<\/p>\n\n\n\n \u201cEen mooi moment is als je bij een reanimatie iemand weer met hartslag de ambulance in krijgt,\u201d zegt hij. \u201cOf toen er in Coevorden een ontploffing was en een speciaal team een jongetje van vijf onder het puin vandaan haalde. Dat zijn geluksmomentjes. Dat je het samen voor elkaar krijgt.\u201d<\/p>\n\n\n\n Die nadruk op \u2018samen\u2019 komt telkens terug. Brandweerwerk is teamwerk. \u201cJe moet elkaar kunnen vertrouwen. Je doet alles met elkaar, de leuke en de minder leuke dingen.\u201d<\/p>\n\n\n\n Timo Schunselaar, een collega van Martijn, zegt dan ook dat je altijd op hem kunt bouwen. \u201cMartijn is behulpzaam, betrouwbaar en zelfverzekerd. Hij verstaat zijn vak en is erg gedreven. Verder kan ik altijd bij hem aankloppen wanneer er iets is, naast dat hij een goede brandweerman is, is hij ook een fijne gesprekspartner.<\/p>\n\n\n\n Personeelstekort<\/strong><\/p>\n\n\n\n Over de afgelopen jaren zijn er verschillende nieuwsartikelen naar buiten gekomen over het feit dat verschillende brandweerkazernes in Nederland steeds meer last krijgen van een tekort aan personeel. Zo meldt Omroep Brabant in 2024 dat de brandweer in Moerdijk bij twintig van de zestig oproepen niet kon uitrukken, vanwege een tekort aan personeel.<\/p>\n\n\n\n Martijn merkt hier zelf niets van. \u201cHet personeelstekort komt eigenlijk alleen maar voor bij de vrijwilligers, omdat het toch vaak een grote belasting is om naast je \u2018echte\u2019 baan nog vrijwilliger te zijn bij de brandweer. Mensen worden steeds drukker, en hebben daardoor helaas minder tijd voor vrijwilligerswerk.\u201d<\/p>\n\n\n\n Bij de beroeps is dit anders, volgens Martijn. \u201cEr zijn altijd wel mensen die als beroeps willen werken, soms is er zelfs een wachtlijst.\u201d<\/p>\n\n\n\n Het verschil tussen beroeps en vrijwilligers is dat beroepsbraandweerlieden fulltime werken in 24-uursdiensten, terwijl vrijwilligers zelf gewoon een andere baan hebben en via een pieper worden opgeroepen. Er is geen verschil in kwaliteit of taken; beide groepen volgen dezelfde professionele Manschap-opleiding en voeren identieke werkzaamheden uit bij brand, stormschade en ongevallen.<\/p>\n\n\n\n Mentale belasting<\/strong><\/p>\n\n\n\n Toch is het werk niet zonder risico\u2019s, fysiek \u00e9n mentaal. \u201cJe neemt altijd meer risico dan normaal. Als een huis in brand staat, loopt iedereen eruit, en wij gaan naar binnen.\u201d Daar zijn ze voor getraind, benadrukt hij, maar gevaar is nooit volledig uit te sluiten. Bij zo\u2019n training worden situaties die je in de praktijk kan meemaken nagebootst om de brandweermannen zo goed mogelijk voor te bereiden.<\/p>\n\n\n\n Ook mentaal kan het zwaar zijn. \u201cEr zijn mensen die PTSS overhouden aan dit werk.\u201d Volgens Martijn wordt daar binnen de brandweer steeds meer aandacht aan besteed. Na elke heftige inzet volgt een nabespreking. \u201cWe drinken koffie en bespreken wat er is gebeurd. Hebben we allemaal hetzelfde beeld? Zit iedereen er hetzelfde in?\u201d<\/p>\n\n\n\n Praten is essentieel, zegt hij. \u201cJe kent elkaar door en door. Als iemand ergens last van heeft, merk je dat. Dan help je elkaar.\u201d Thuis vertelt hij wel d\u00e1t er iets is gebeurd, maar niet in detail. \u201cIk wil mijn gezin daar niet mee belasten. Met collega\u2019s kan ik beter praten, die weten hoe het is.\u201d Annelies, Martijn zijn vrouw, vindt het niet erg dat Martijn niet alles deelt thuis. \u201cHet is aan hem wat hij wel of niet wil delen. Hij vertelt al best veel, alleen niet tot in detail. Ik weet dat ze begeleid worden en dat hij zijn verhaal met collega\u2019s kan delen.\u201d<\/p>\n\n\n\n Trots en kameraadschap<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wanneer is hij het meest trots? \u201cAls je samen een klus hebt geklaard. Dat je weet: we hebben alles gedaan wat we konden.\u201d Het gaat niet om heldendom, maar om resultaat en inzet.<\/p>\n\n\n\n Fouten maken mag ook. \u201cIedereen maakt fouten. Als je er maar van leert. Daar is een nabespreking voor.\u201d De openheid binnen het team zorgt ervoor dat kritiek geen aanval is, maar een kans om te groeien.<\/p>\n\n\n\n Volgens Martijn is het juist die sterke onderlinge band die mensen bij de brandweer houdt. \u201cAls je eenmaal weet hoe het werkt, dan blijf je. Het zit in je DNA.\u201d Zijn eigen zoon zit inmiddels bij de jeugdbrandweer en is doorgestroomd als leiding. Het vak wordt als het ware doorgegeven.<\/p>\n\n\n\n Toekomst en innovatie<\/strong><\/p>\n\n\n\n De brandweer verandert mee met de tijd. Nieuwe technologie\u00ebn maken het werk veiliger. \u201cWe hebben nu bijvoorbeeld een blusrobot. Als een gebouw te gevaarlijk is om binnen te gaan, kunnen we die naar binnen sturen.\u201d Ook onderwaterrobots doen hun intrede. \u201cHet maakt het werk niet per se makkelijker, maar wel veiliger. En een mensenleven is belangrijker dan materiaal.\u201d<\/p>\n\n\n\n Over de toekomst maakt hij zich weinig zorgen. \u201cOngelukken en branden zullen er altijd zijn. Dus we zullen altijd nodig blijven.\u201d Wel is er onzekerheid over hoelang beroepsbrandweermensen fysiek inzetbaar moeten blijven, maar daarover lopen nog onderzoeken.<\/p>\n\n\n\n Nu is het zo dat brandweermannen kunnen doorwerken als hun fysiek dat toelaat. Dat resulteert in brandweermannen die soms een jaar of vijfenvijftig zijn. Critici vinden dat het werk als brandweerman te zwaar is om tot je vijfenvijftigste door te werken. Ook zeggen ze dat oudere brandweermannen een risico kunnen vormen.<\/p>\n\n\n\n Voor jongeren die twijfelen over hun toekomst heeft Martijn een duidelijke boodschap: \u201cVerdiep je eens in de brandweer. Het kan heftig zijn, maar je haalt er ook heel veel mooie dingen uit. De kameraadschap, het gevoel dat je echt iets betekent voor een ander, dat is bijzonder.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Het is vroeg in de ochtend in de brandweerkazerne in Zwolle. De geur van koffie hangt in de lucht, collega\u2019s dollen wat met elkaar en beneden in de garage glimmen<\/p>\n","protected":false},"author":1431,"featured_media":3030,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[189,194],"tags":[],"class_list":["post-3029","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jou2d","category-zwolle"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal25-26\/wp-content\/uploads\/sites\/272\/2026\/03\/WhatsApp-Image-2026-03-12-at-16.53.16.jpeg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal25-26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3029","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal25-26\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal25-26\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal25-26\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1431"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal25-26\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3029"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal25-26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3029\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3031,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal25-26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3029\/revisions\/3031"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal25-26\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3030"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal25-26\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal25-26\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/journalistiekwindesheim.nl\/lokaal25-26\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}