Leven als Indonesische vrouw in Nederland: “Wij zijn geen exotisch escapisme”

Miracle Mulyana (17) weet vanwege haar Chinees-Indonesische afkomst goed hoe het voelt om bevooroordeeld te worden voordat  iemand daadwerkelijk het gesprek met haar aangaat. Ze groeide op in Semarang onder slechte omstandigheden. “We hadden helemaal geen geld. We woonden in een huis dat veel lekkages had, overal waar je heen liep in mijn huis stapte je altijd in een plas.”  Haar vader was altijd al erg uitgesproken over vrijheid van meningsuiting en gelijke behandeling van Christenen en Chinezen in Indonesië. Daarover heeft hij met een team een boek geschreven, maar nadat een aantal collega’s hiervoor gevangen genomen werden, besloot hij in 2018 vanuit Indonesië te vluchten naar Berlijn. Een jaar later vertrok ook Miracle samen met haar broer en moeder. Nu woont Miracle met haar gezin veilig in Zutphen. “Het was een hele nieuwe wereld voor mij, ik twijfelde toen even of ik ooit wel echt geaccepteerd zou worden in de Nederlandse samenleving.” Inmiddels woont Miracle al zeven jaar in Nederland, maar toch merkt ze dat mensen haar nog steeds zien aan de hand van een geschiedenis waar zij zelf helemaal geen onderdeel van uitmaakte.

Hoewel de tijd van Nederlands-Indië al decennia geleden is, merkt Miracle dat de stereotyperende beelden op Indonesische vrouwen in de koloniale tijd haar tot op de dag van vandaag achtervolgen. “Het eerste wat Nederlanders zeggen wanneer ik deel dat ik Indonesisch ben is  ‘Er zijn heel veel Indonesiërs in Nederland omdat Indonesië een Nederlandse kolonie was vroeger’ alsof ik dat zelf als Indonesiër niet zou kunnen weten. Ze proberen me altijd ongevraagd een geschiedenisles te geven die ik helemaal niet nodig heb.” Ook in haar liefdesleven loopt ze door haar achtergrond tegen problemen aan “Ik vroeg een keer een Nederlandse man naar zijn type en hij zei stellig ‘Zuidoost-Aziatische vrouwen’ en vooral Indonesiërs, want ‘die kunnen ten minste goed koken, zijn lief en luisteren gewoon naar hun man.’ Ik stond daar echt versteld van, is dat nou echt alles waarvoor we zijn gemaakt volgens hem? Om een man te bedienen? Ik ben mijn eigen persoon en ik heb ook mijn eigen ambities en dromen.”

Miracle ervaart dat Nederlanders al snel aannames maken over je capabiliteit als iemand met een niet-westerse achtergrond. “Een meisje op school dacht eerst dat ik helemaal geen Nederlands sprak. Ze zat me constant aan te kijken alsof ik een of ander exotisch museumstuk was.  Ik weet nog dat ze een keer aan iemand anders vroeg of diegene mij in het Engels kon vragen hoe oud ik was. Ik keek haar toen aan en zei ‘Ik ben 13, je kan het ook gewoon aan mij vragen hé’. Ook in restaurants of supermarkten maakte ik vaak mee dat mensen er vanuit gingen dat ik geen Nederlands sprak.”

De Indonesische populatie bestaat voor circa 90% uit moslims, Miracle daarentegen is Christen, ook hierbij komen weer ongewenste aannames aan bod. “Vooral bij jongens merk ik vaak dat wanneer ik vertel dat ik Christelijk ben, ze opmerkingen maken over dat ze daar wel verandering in kunnen brengen. Je hebt gewoon een vertekend beeld van Indonesische vrouwen als je gelooft dat wij zomaar doen wat jij wilt” Haar geloof helpt haar aan de andere kant ook heel erg veel om sterk in haar schoenen te staan. “Vroeger had ik een slecht zelfbeeld, ik vond mezelf niet mooi, niet aantrekkelijk. Toen begon ik mijn geloof serieuzer te nemen en toen besefte ik me dat God mij specifiek zo gemaakt heeft en ik dus helemaal geen reden heb om onzeker te zijn. Door mijn geloof leerde ik mijn littekens en mijn lichaam te accepteren. Nu kan ik zeggen dat ik van mezelf hou.”

Als Miracle de gemiddelde Nederlander één ding duidelijk zou willen maken over Indonesische vrouwen, dan is dat het volgende: “Wij zijn geen exotisch escapisme. Geen manier om aan je westerse wereld te ontsnappen. Wij zijn mensen.”