Rob van den Berg: leven met het hoofd tussen de sterren

Hij is geoloog en paleontoloog bij museum Naturalis, maar heeft daarnaast één hele grote passie: de ruimte. Rob van den Berg is een expert en liefhebber van het heelal. Daarom werkt hij als vrijwilliger bij de Sterrenwacht Sonnenborgh, waar hij jong en oud alles over de ruimte bijbrengt.

Waar zijn wij nu?

We zijn in de Sterrenwacht Sonnenborgh in Utrecht. Dit was een professionele sterrenwacht, waar meer dan 160 jaar geleden al door grote telescopen naar de ruimte werd gekeken. Nederland is alleen geen ideale plek om met grote telescopen naar de ruimte te kijken. Het is er niet vaak genoeg onbewolkt en er zit veel te veel lucht- en lichtvervuiling in de atmosfeer hier. Daarom is Sonnenborgh is nu vooral een museum.

De grote professionele sterrenwachten op dit moment, staan op gebieden in de buurt van de Evenaar. Deze staan vaak hoog in de bergen zodat je zo weinig mogelijk lucht tussen je telescoop en de ruimte hebt en op plekken waar het heel weinig onbewolkt is. Daar wordt dus heel veel studie gedaan naar allerlei verschijnselen in het heelal.

Wat hopen jullie met het museum te bereiken?

We willen eigenlijk de plek laten zien van de aarde als planeet in een veel groter heelal. Dit betekent dat we niet alleen kinderen en volwassenen willen laten zien wat voor moois er allemaal aan de hemel te zien is, maar ook een stukje bewustwording bijbrengen. Dat we onderdeel zijn van het grote heelal. Dat we op een klein, blauw, kwetsbaar bolletje leven. En dat het kijken naar het heelal, je dat doet beseffen. Juist door met telescopen naar buiten te kijken en dan de blik naar binnen te richten.

Wanneer begon de fascinatie voor de ruimte bij jou?

Ik was vijf toen sleurden mijn ouders mij s’nachts uit bed, want toen was er live de maanlanding op tv. En vanaf dat moment heeft de ruimte en de ruimtevaart mij nooit meer losgelaten. Op een gegeven moment ging ik studeren en was de keuze van, ga ik iets doen met mijn ene liefde, namelijk stenen, mineralen, dinosaurussen, of met mijn andere liefde de ruimte en sterrenkunde. De dinosaurussen hebben uiteindelijk gewonnen, maar daarnaast heb ik me altijd bezig gehouden met ruimte en ruimtevaart.

Blijf jij je verbazen over de ruimte?

Je zou zeggen op een gegeven moment ben je wel een keer uitgekeken, maar dat is dus helemaal niet zo. We krijgen steeds betere instrumenten, de telescopen worden beter, we kunnen op steeds andere manieren het heelal inkijken. We krijgen steeds slimmere computerprogramma’s die ons kunnen helpen nadenken over wat we zien.

Je moet je namelijk bedenken, we kunnen niet echt naar de ruimte toe. De ruimte is veel groter dan de planeten waar we nu voorzichtig naartoe beginnen te vliegen. Dus het is heel moeilijk om informatie over de ruimte te krijgen. Maar dankzij de technologie die zich ontwikkelt en steeds meer wetenschappelijke kennis die we krijgen, snappen we steeds meer over het heelal. Daardoor wordt het ook steeds fascinerender.

Wat zou je de lezers mee willen geven?

Je hebt helemaal geen dure telescoop nodig om te genieten van de ruimte. Zelfs als je met een gewone verrekijker naar de maan kijkt. Op dit moment staat Jupiter bijvoorbeeld heel mooi aan de hemel.

Maar je hebt zelfs niet altijd een verrekijker nodig. Als het helder is, kijk gewoon omhoog. Neem de tijd om je oog aan de duisternis te laten wennen. En je ziet steeds meer sterren verschijnen. Als je op een donkere plek staat, zie je misschien zelfs de Melkweg. Dus kijk ernaar en laat tot je doordringen wat voor prachtigste er allemaal is. En geniet ervan.