Vrijgesproken

Woensdag 17 december 2025

Hij is vrijgesproken. Dat ene woord domineert de krantenkoppen, talkshows en
commentsecties. Alsof het punt daarmee is gemaakt. Alsof het verhaal klaar is. Alsof er
niets meer te bespreken valt. Wie daarna nog vragen stelt, wordt weggezet als
verbitterd, ideologisch of woke. Want zie je wel: het recht heeft gesproken.

Maar die redenering is precies het probleem. Vrijspraak is geen vrijbrief. En al helemaal
geen eindpunt in het gesprek over vrouwenrechten en seksueel grensoverschrijdend
gedrag.

De rechtbank oordeelde dat er onvoldoende bewijs was om Marco Borsato te
veroordelen. Dat is een juridische conclusie, geen moreel oordeel. Toch zien we hoe
snel die nuance verdwijnt. Vrijspraak betekent dat iets juridisch niet bewezen kon
worden. Het betekent níet dat er niets is gebeurd, en al helemaal niet dat iedereen nu
weer met een schoon geweten achterover kan leunen. Toch is dat wat massaal gebeurt.
Alsof recht gelijkstaat aan rechtvaardigheid.

Voor feministen is deze zaak pijnlijk herkenbaar. Niet omdat er per definitie een dader
en een leugenaar zou zijn, maar omdat het systeem waarin vrouwen en meisjes
misbruik melden, structureel tekortschieten. Seksueel grensoverschrijdend gedrag speelt
zich zelden af met hard bewijs. Het gebeurt in besloten ruimtes, in
machtsverhoudingen, in grijze zones waar het woord van de een tegen het woord van de
ander wordt afgewogen. Precies daar waar het strafrecht het moeilijk krijgt.

En precies daar waar slachtoffers vaak verliezen.

Wat mij raakt, is hoe snel de empathie verschuift. Jarenlang ging het, terecht, over de
moed die nodig is om naar voren te stappen. Over #MeToo, over het doorbreken van
stilte, maar na een vrijspraak lijkt die empathie op te drogen. De aandacht gaat naar de
reputatieschade van de beschuldigde man, naar zijn verdriet, zijn familie, zijn carrière.
Het meisje? Zij verdwijnt uit beeld. Haar verhaal wordt gereduceerd tot ‘niet bewezen’.

Vrijspraak staat niet gelijk aan onschuld. Dat verschil is cruciaal en wordt te vaak
genegeerd. Het meest schrijnende gevolg daarvan is dat het slachtoffer opnieuw
terechtstaat, dit keer in de publieke opinie. Haar verhaal wordt ontleed, haar motieven
gewantrouwd, haar lichaam geseksualiseerd. Zelfs haar moeder ontkomt niet aan die
beoordeling. Alsof vrouw-zijn op zichzelf al verdacht is.

Neem het commentaar dat na de uitspraak overal opdook. De moeder zou te ‘los’ zijn geweest. Te zichtbaar. Te uitnodigend. Het meisje zelf? Die zou ‘weten wat ze deed’.
Alsof een kind verantwoordelijk is voor de fantasieën en het gedrag van volwassenen.
Alsof een bepaalde uitstraling of opvoeding een vrijbrief vormt voor grensoverschrijding.

Dit is geen randverschijnsel. Dit is patriarchale logica in haar puurste vorm.

Wanneer mannen worden vrijgesproken, zoeken we verklaringen buiten hen. We leggen
de oorzaak bij vrouwen: hun kleding, hun gedrag, hun opvoeding, hun aanwezigheid.
Feministen noemen dit al jaren bij naam: victim blaming. Het is een strategie die niet
alleen slachtoffers diskwalificeert, maar ook het systeem in stand houdt dat hen
kwetsbaar maakt.

Wat ook wringt, is dat de vrijspraak niet alleen juridisch wordt geïnterpreteerd, maar
moreel wordt ingezet. De man is niet alleen vrij van schuld verklaard door de rechter, hij
wordt ook vrijgesproken van elke vorm van kritiek.

Misschien is dat wel de kern van deze zaak. Niet de vraag of iemand juridisch schuldig
is, maar de reflex waarmee we vrouwen blijven disciplineren. We belonen stilte,
bestraffen spreken en noemen dat dan ‘rechtvaardigheid’.

De vrijspraak van Marco Borsato sluit een hoofdstuk in de rechtszaal. Zolang
vrijspraak wordt gebruikt om vrouwen het zwijgen op te leggen en de schuld terug te
schuiven naar wie aangifte doet, hebben we nog een veel groter probleem dan één
rechtszaak.

En dat probleem heet geen gebrek aan bewijs. Dat probleem heet een samenleving die
liever vrouwen wantrouwt dan mannen bevraagt.