Kunnen sport en politiek naast elkaar leven?

De Oekraïense skeletonner Vladyslav Heraskevych is afgelopen Olympische Winterspelen gediskwalificeerd vanwege zijn helm met daarop omgekomen landgenoten. Volgens het IOC was dat in strijd met de regel die politieke, religieuze en raciale propaganda verbiedt.

Harm Kaal, hoogleraar Toegepaste Geschiedenis

“Het is erg ingewikkeld om het ene op een bepaald moment wel politiek te noemen en het andere niet. Dus die helm is dan een politieke uiting en dat mag dan niet, maar het toekennen van een vredesprijs door de FIFA-president aan de president van Amerika dat kan dan wel. Die grote organisaties als de IOC en de FIFA zeggen vaak dat ze niet politiek zijn, maar wanneer het ze goed uit komt doen ze het wel. Er wordt met verschillende maten gemeten over het al dan niet politieke karakter of het handhaven van de neutraliteit. Als je kijkt naar hoe die sportorganisaties opereren is het moeilijk vol te houden dat ze niet politiek zijn. Je ziet eigenlijk al vroeg in de geschiedenis van die organisaties dat ze toch in een politiek krachtenveld opereren.’’

Juridisch sportlocket Martin Bax – Vissers Sports Law

De diskwalificatie is juridisch gezien hoogst discutabel. Heraskevych vocht zijn diskwalificatie aan bij de Ad Hoc Division van het Court of Arbitration for Sport (CAS). Deze divisie is speciaal opgezet voor snelle geschilbeslechting tijdens de Olympische Spelen. In ongeveer 24 uur werd het beroep beoordeeld. De alleensprekende arbiter wees zijn beroep af. Ze vond de beperkingen in de Expression Guidelines van het IOC redelijk en evenredig, gezien de andere mogelijkheden voor atleten om op andere manieren aandacht te vragen (in gemengde zones, tijdens persconferenties, op sociale netwerken of, in het geval van de heer Heraskevych, door tijdens vier trainingen een helm te dragen). Daarbij wijst ze erop dat het doel van de Guidelines is om de focus van de Olympische Spelen op prestaties en sport te houden: een gemeenschappelijk belang van alle atleten die jarenlang hebben gewerkt om aan de Olympische Spelen deel te nemen en die onverdeelde aandacht verdienen voor hun sportprestaties en sportieve successen.

Sporthistoricus en zzper Jurrty van de Vooren

Het is niet rechtvaardig dat de sporter wordt gediskwalificeerd, want de sportbestuurders stellen eisen aan de sporters waar ze zelf niet aan willen en kunnen voldoen. Er wordt een sporter uitgesloten omdat hij iets draagt wat volgens de regels niet zou mogen, en vervolgens is er een IOC-lid (internationaal olympisch comité), Gianna Infantino, die een politieke muts opzet wanneer ze bij Trump aanschuift, en dat mag wel. Daarom is het volkomen onrechtvaardig dat de bestuurders iets verbieden wat ze zelf ook doen. Het is een beetje alsof je een politieagent vraagt of je één keer door rood licht mag rijden omdat je haast hebt, en dat hij zegt: “dat is goed”. En dat de agent dan aan de andere kant van het stoplicht staat om je een boete te geven.

Anoniem, Oekraïense vluchteling

Over de gestrafte Oekraïense atleet, die op de olympische winterspelen zijn overleden landgenoten eerde door hun gezichten te dragen op zijn helm, heb ik gesproken met een Oekraïense vluchteling. De zeventien jarige vluchteling houd zijn naam liever privé, ik kwam met hem in contact door een lokaal buurthuis. Hij kwam hier toen hij vijftien was, hij verteld dat het hem pijn doet dat de sporter is gestraft. “Why is he punished but the people killing my own people arent”.  Hij verteld verder dat hij voelt als een persoonlijke aanval. “Why is it always us” verteld hij. Zijn omgeving denkt er ook zo over, zijn vrienden en familie schrokken van de straf. Het is een grote emotionele klap.