ZWOLLE – Een derde van de kandidaten voor de gemeenteraadsverkiezingen is vrouw. Dat blijkt uit een analyse van stichting Stem op een Vrouw van de kandidatenlijsten van alle gemeenten. Het aandeel is wel toegenomen sinds de vorige verkiezingen: toen was het aantal vrouwelijke kandidaten 27 procent.
Volgens Stem op een Vrouw zijn er in geen enkele gemeente evenveel vrouwelijke als mannelijke kandidaten. In dertig gemeenten is meer dan driekwart van de kandidaten man. Directeur Devika Partiman van Stem op een Vrouw noemt dit “somber”. “Gelijke representatie wordt weer aan de kiezer overgelaten.”
Zahra Runderkamp, politicoloog en onderzoeker, ziet verschillende oorzaken voor deze ongelijke verdeling. “Er spelen veel dingen tegelijk,” zegt ze. “Er zijn te weinig rolmodellen, want er zijn maar een derde vrouwelijke raadsleden, wethouders en burgemeesters. Daardoor blijft het beeld van lokale politiek als mannenwereld bestaan.”
Runderkamp hoopt met de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 dat voorkeursstemmen zorgen voor een hoger aantal verkozen vrouwen, zoals bij de afgelopen landelijke verkiezingen. “Maar politieke partijen hebben een taak om evenwichtige lijsten samen te stellen en het systeem toegankelijker te maken. De politiek is vaak zwaar naast een baan, veel in de avonduren. Daar zouden we best opnieuw over na kunnen denken.”
Billy Meintjes, kandidaat voor D66 in Uitgeest, voelt dit ook. “Er mag meer diversiteit komen, want er zijn niet alleen weinig vrouwen, maar ook weinig jongeren. Een raad moet de hele gemeente vertegenwoordigen, niet alleen oudere mannen.” Bij D66 Uitgeest worden twee van de drie zetels bezet door vrouwen, wat uitzonderlijk is. “Bij VVD en lokale partijen zijn het vooral oudere mannen.”
Meintjes heeft wel gemerkt dat vrouwen meer voorkeursstemmen halen. “Als je kritisch kijkt naar alle partijen dan zie je dat de eerste vrouw op de lijst bijna net zoveel stemmen heeft als de lijsttrekker.” Toch verandert er weinig in Uitgeest, er kwamen twee vrouwen meer in de raad, inclusief haarzelf, maar met vijftien zetels in de raad blijft impact beperkt.
Ze roept jongeren op de politiek niet stoffig te vinden. “Het lijkt saai, maar bij de juiste partij is het superleuk. Het verdient goed als bijbaan en je hebt verantwoordelijkheid.”
Emi Koedijk 
Martijn Veltman