Een diploma maar geen plek

David heeft een diploma maar geen baan waarin hij afgestudeerd is. Een dilemma waar veel jongeren mee te maken hebben. Uit een nieuwsbericht van de overheid blijkt dat er meer aandacht moet komen voor jongeren die moeite hebben met het vinden van een baan op de arbeidsmarkt na het afstuderen. De grootste uitdaging blijkt in het veld van kunst, een veld waar de coronapandemie en bezuinigingen flink hebben huisgehouden. Nu is de vraag: wat te doen als je een diploma hebt, maar de banenmarkt zit eigenlijk niet op je te wachten?

David Myka (23) heeft een diploma in mediavormgeving. Hij houdt van kunst en heeft een passie voor mode, kunst, muziek en cinematografie. Maar David heeft geen baan als modeontwerper, regisseur of zelfs als caissière bij een kledingzaak, hij werkt bij de IKEA. Hij voelt zich hier niet op zijn plek en is na een paar maanden toch weer op zoek naar een andere baan. Hij hoopt dat er iets is dat op zijn studie aansluit.

Welke studie heb je gevolgd?

“Ten eerste, ik had geen idee hoe het schoolsysteem werkte toen ik klaar was met de middelbare. Mijn ouders emigreerde vaak, ik heb jaren doorgebracht in landen zoals Rusland, Duitsland en Kazachstan. Ik was 15 toen ik klaar was met de middelbare dus ik wist niet wat er na kwam. Ik heb een willekeurige keuze gemaakt voor administratie en afgerond maar dat vond ik super saai, ik haat kantoor werk. De nood om iets creatiefs te doen lag hoog en ik ben daarom mediavormgeving gaan volgen. Er zijn echt wel leuke opties met dit diploma zoals voor een festival werken en hun website designen maar het is erg lastig om daar binnen te komen door een gote aantal werkzoekende. Het werk dat vooral overblijft is bij reclame of socialmediabedrijven. Het probleem is dat zulke bedrijven je creativiteit niet loslaten en vooral een bestaande structuur toepassen op de commissie van de klant.”

Er wordt al jaren ruim bezuinigd op kunst en cultuur. Volgens het FNV zijn er honderden miljoenen aan subsidies verdwenen. Dit is ontzettend zwaar geweest voor de kleine bedrijven en zzp’ers die de sector domineren. Combineer dit met de coronarecessie en je kunt het plaatje in je hoofd schetsen. Wanneer David naar vacaturesites gaat, wordt hij geconfronteerd met dezelfde, zoals hij het noemt, grijze banen. Denk aan callcenters, postsorteerders of bezorgers.

“Er zijn veel bedrijven waarvan ik heel lang wist dat ze bestonden, maar tijdens corona zijn vervaagd. Ik denk dat het veel leuke banen heeft verwijderd voor creatievelingen. Wat ik zie is dat de banenmarkt vergrijsd is. Ik heb zelf ook bij de DHL gewerkt, en iedereen die daar werkte was dood ongelukkig met die baan. Sommige mensen zitten vast in dat stukje leven en dat vond ik heel heftig om te zien. Ik weet niet of ik voor veel jongeren spreek maar ik denk veel in het creatieve veld vast zitten met de gedachte dat er niet overal een leuk baan voor ze is.”

Waar kijk je naar als je een baan zoekt?

“Ik zoek vooral naar kleine bedrijven maar die een challenge bieden. Iets waarvan ik hopelijk inzie dat ze creatieve inzet gebruiken en die niet vergrijsd is. Er is vrij weinig in Nederland dat ik zou willen doen, bedrijven die mijn visie zouden begrijpen zijn er echt heel weinig. Ik wil niet dezelfde baan voor de rest van mijn leven doen, maar wat ik merk is dat de meeste banen heel erg stadsbeperkt zijn. Ik woon zelf in Alkmaar maar als ik een leuk bedrijf vind om voor te willen werken is dat eigenlijk alleen maar in Amsterdam. Het liefst wil ik mijn eigen kledingwinkeltje waar ik mijn eigen kledingmerk kan maken voor lange mensen maar ik heb dat idee ook een beetje laten gaan.”

Wat vind jij van de huidige instapniveau bij bedrijven?

“Een van de meest opmerkelijke trends is dat wat vroeger junior posities waren lijken nu wel stagiairs te doen. Vroeger nam een bedrijf je aan en leerde je daar veel binnen het bedrijf zelf met voldoende begeleiding. Tegenwoordig is dat niet meer zo, bedrijven leunen veel meer op scholen om dat te doen. Veel junior posities zijn ook ingenomen door AI en niet alleen bij de programmeurs ofzo. Kijk maar naar alle AI advertenties die door grote bedrijven worden gemaakt. Toen ik mijn stage deed bij een socialmediabedrijf had ik er gelukkig nog niet veel mee te maken aangezien het gloednieuw was destijds, maar ik kan mij voorstellen dat het nu nog meer druk op de mediavormgevers zet. Kortom, de ervaringsdrempel om aangenomen te worden is enorm gestegen.”

Wat doe jij om je creativiteit nog in leven te houden?

“Ik ben bezig met een short film aan het maken. Iemand op werk, een goede vriend van mij die zei, ik werk aan film, dit en dat. We waren ook constant aan het praten over dezelfde hobbies en interesses en die kwam uiteindelijk met de vraag: ik heb een producer nodig, lijkt dat je wat? Ik zei f*ck it. Dus ik hou mij nu bezig met locaties zoeken om te filmen, acteurs en actrices, storyboarding of de catering regelen. Ook irritante mailtjes sturen hoort erbij maar het is stiekem wel leuk want je werkt voor een leuk doel dat je niet in een grijs hokje duwt. Wij hebben allebei ADHD wat nog voor frustraties kan zorgen en er gaan genoeg dingen mis, maar dat biedt juist de challenge die ik wil.”

Bronnen:
(Rijksoverheid) https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/12/09/kabinet-helpt-jongeren-met-afstand-tot-de-arbeidsmarkt
(FNV) https://www.fnv.nl/cao-sector/media-cultuur/grote-bezuiniging-van-350-miljoen-voor-sector