Kansenongelijkheid, mentale problemen en een gebrek aan betaalbare woningen spelen een grote rol bij geldstress onder jongeren. Dit blijkt uit een onderzoek van State of Youth, in samenwerking met KidsRights. Dat is een uniek platform voor jongerenparticipatie. Zij bundelen de stemmen van jongeren en maken hun verhalen zichtbaarder en hoorbaar.
Dat jongeren geldstress ervaren is geen nieuwe informatie. Zo zijn er verschillende onderzoeken gedaan, bijvoorbeeld door het Nibud, het Nederlands Jeugdinstituut (NJi), het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Geldfit. Uit al deze onderzoeken is gebleken dat jongeren, vooral studenten, deze stress ervaren. Zo noemt het Nibud dat deze generatie minder heeft geprofiteerd van loonstijgingen, terwijl de inflatie juist toenam. Het NJi stelt dat de stress hun ontwikkeling belemmert, waardoor ze een moeilijkere start hebben in het ‘volwassen’ leven.
Volgens het onderzoek van State of Youth ervaart maar liefst 81% van de Nederlandse jongeren geldzorgen. Daarvan heeft 64% weleens moeite om rond te komen. De helft krijgt deze stress als ze denken aan hun toekomst. Door deze onzekerheden ervaren ze veel stress, voelen ze zich onzeker en schuldig en hebben ze last van schaamte. Naast deze gevolgen heeft het ook invloed op hun mentale gezondheid. Zo heeft 28% last van slaapklachten en voelt 26% zich dagelijks paniekerig. Ook geven jongeren aan dat ze hierdoor een negatief zelfbeeld hebben gekregen.
64% van de ondervraagde jongeren vindt dat jongeren zelf invloed hebben op deze geldstress. Ze geven aan dat jongeren ook “nee” kunnen zeggen als ze sociale activiteiten niet kunnen betalen. Ook moeten omstanders elkaar niet onder druk zetten om deze activiteiten wel te doen en moet er meer gepraat kunnen worden over geld. “Jongeren ervaren dat zij zelf de meeste invloed hebben op hun financiële situatie, maar dat geloof maakt hen ook kwetsbaar voor schuld en schaamte”, vertelt docent-onderzoeker Paula Smith, gespecialiseerd in geldzorgen onder jongeren. “Willen we als samenleving écht verschil maken, dan moeten we hen ontlasten en geldproblemen gaan benaderen als een maatschappelijk vraagstuk, niet als persoonlijk falen”, aldus Smith.
Jorrit Ebbers, een student die voorheen in de geldzorgen zat, vindt dat de oorzaak bij de overheid ligt. “De ideale oplossing lijkt mij om meer DUO en stimulans vanuit de overheid te krijgen, zodat studenten makkelijker geld kunnen verdienen of goedkoperevoorzieningen kunnen krijgen.” Toch vindt hij ook dat het probleem voor een deel bij de jongeren zelf ligt.