LEUSDEN – De gemeente Leusden zal vanaf februari 2026 een last onder dwangsom opleggen aan mensen die zich voordoen als politieagent. Met deze nieuwe aanpak wil de gemeente sneller en gerichter optreden tegen oplichters die zich presenteren als agent. Een last onder dwangsom is een bestuursrechtelijke maatregel, bedoeld als prikkel om te voorkomen dat iemand een bepaalde overtreding voortzet of opnieuw begaat. Deze maatregel is opvallend bij een vorm van criminaliteit die normaal strafrechtelijk wordt aangepakt.
Er zijn steeds meer oplichters actief die zich voordoen als politieagent. In 2025 registreerde de politie zo’n 13.000 incidenten rond nepagenten in Nederland, een veelvoud van de voorgaande jaren. Vaak richten de oplichters zich op ouderen. Soms wordt vooraf gebeld met een verhaal over inbraken in de buurt, en verschijnt later iemand in uniform om waardevolle spullen zogenaamd veilig te stellen. De gevolgen voor slachtoffers zijn groot, zowel emotioneel als financieel. Ook in de regio Utrecht speelt dit probleem. De politie heeft inwoners van Soest en Amersfoort al gewaarschuwd. In Leusden zelf kwamen de afgelopen weken zes meldingen binnen. De gemeente Leusden wil het daarom anders aanpakken en een last onder dwangsom opleggen.
Bestuursrechtadvocaat Agnes Daan zet vraagtekens bij de gepastheid en effectiviteit van die maatregel. Volgens haar werkt een last onder dwangsom vooral in situaties waarvan je weet wie de overtreder is. ‘Een last onder dwangsom kan je alleen opleggen aan iemand waarvan je weet wie het is. Denk bijvoorbeeld aan iemand die zonder vergunning bouwt of een bepaalde milieuovertreding begaat. Je kan dan zeggen: we willen dat je stopt, als je dat niet binnen de begunstigingstermijn doet, ben je een dwangsom verschuldigd.’ Volgens haar is dat juist het lastige aan deze situatie: ‘In dit soort gevallen ligt het grootste probleem bij het opsporen van de daders. Als je al weet om wie het gaat, kan je diegene ook op een strafrechtelijke manier aanpakken. Dan is de vraag wat deze maatregel nog toevoegt’.
Gemeente Leusden ziet de maatregel wel als een essentiële toevoeging. Communicatieadviseur Patricia van Tricht geeft aan dat het voordoen als politieagent een zeer ernstig feit is: ‘Het tast het vertrouwen in onze hulpdiensten aan. Daarom moeten we alles uit de kast trekken’. Ook Van Tricht geeft aan dat de politie het lastig heeft met opsporen en vervolgen van de oplichters, en dat de dwangsom daar niets in verandert. Wel voegt ze toe dat de gemeente hoopt dat oplichters extra nadenken door de dwangsom.
Op dit moment is in Leusden één keer eerder een dwangsom opgelegd aan een nepagent. Het effect hiervan moet nog blijken.
jadevanwaardhuizen 
julianvandepoppe 
Gwen Kemp