De grote brand die in de nacht van 1 januari 2026 woedde in de monumentale Vondelkerk heeft het gebouw zwaar beschadigd. Het dak van de kerk ging volledig verloren en delen van het pand zijn instabiel verklaard. Hoewel alle omwonenden inmiddels zijn teruggekeerd naar huis en de stroomvoorziening is hersteld, blijft de impact in de buurt groot. De komende periode staat in het teken van onderzoek, veiligheid en de vraag hoe de kerk kan worden hersteld.
Tijdens de brand moesten bewoners van omliggende woningen tijdelijk hun huis verlaten. In ongeveer 90 woningen werd uit voorzorg de stroom afgesloten. “De veiligheid van bewoners had absolute prioriteit,” zegt Kauthar Bouazzati, senior woordvoerder van de gemeente Amsterdam. “Gelukkig raakte niemand gewond en zijn alle bewoners inmiddels teruggekeerd naar hun woningen.”
De oorzaak van de brand is op dit moment nog onbekend. Politie en brandweer doen onderzoek naar hoe het vuur heeft kunnen ontstaan. Inmiddels is de Vondelkerk niet langer aangemerkt als plaats delict, waardoor andere betrokken partijen hun werk kunnen voortzetten. Zo is Stadsherstel Amsterdam, eigenaar van de kerk, begonnen met een technisch onderzoek naar de schade en de mogelijkheden voor restauratie.
Volgens Dieuwke van der Wal, communicatieadviseur Duurzaamheid bij de gemeente Amsterdam, staat herstel centraal. “Stadsherstel heeft aangegeven zich in te zetten voor restauratie van de Vondelkerk. Dat is een zorgvuldig proces dat tijd kost, omdat eerst moet worden onderzocht of en hoe de kerk veilig kan worden hersteld,” aldus Van der Wal. Over de exacte planning kan zij nog niets zeggen.
De directe omgeving van de Vondelkerk is deels afgezet vanwege instortingsgevaar. Voor verkeer zijn geen omleidingen ingesteld; voetgangers en fietsers kunnen gebruik blijven maken van de normale routes. Er zijn volgens de gemeente geen aanwijzingen voor gezondheidsrisico’s. “Er is geen sprake van direct gevaar voor de volksgezondheid, bijvoorbeeld door asbest,” zegt Van der Wal. “Experts monitoren de situatie continu.”
De gemeente ondersteunt omwonenden via gebiedsmakelaars, die bewoners informeren met brieven en bijeenkomsten. Op dinsdag 6 januari organiseert de gemeente een bewonersavond voor direct omwonenden. “We vinden het belangrijk dat bewoners hun vragen kunnen stellen en weten waar ze aan toe zijn,” zegt Bouazzati. “Daarom zijn ook de brandweer, politie, Stadsherstel en Monumentenzorg aanwezig.”
De Vondelkerk, ontworpen door Pierre Cuypers, heeft grote historische waarde voor Amsterdam. Dat de kelder met het volledige archief van Stadsherstel onbeschadigd is gebleven, wordt als een meevaller gezien. Intussen zijn er fondsenwervingsacties gestart om bij te dragen aan de wederopbouw van het iconische gebouw.
Anton Bruslik 
Faye Römer