De Universiteit Twente stopt met de cum laude-onderscheiding voor promovendi. Dit doen ze vanaf afgelopen week, 1 januari. Er wordt gemerkt dat vrouwen hierin namelijk worden achtergesteld en de Universiteit vindt dit niet eerlijk.
Uit onderzoek van de Universiteit van Amsterdam uit 2023 blijkt dat een vrouwelijke onderzoeker aan een universiteit minder kans heeft om cum laude te promoveren als een mannelijke onderzoeker, zelfs als ze dezelfde beoordelaar hebben.
“Voor mensen zitten in het promoveren met cum laude nog allerlei belangen”, verteld Laurens van der Velde, de woordvoerder van het college van bestuur bij Universiteit van Twente. “Een promotor, dus iemand die promovendi begeleid, die vindt het zelf ook wel fijn als een van zijn promovendi een cum laude krijgt. Dus dat is ook niet altijd 100 procent onafhankelijk. Wat we zagen is dat vrouwen daar meer last van hadden dan mannen”.
Uit het onderzoek van de Universiteit van Amsterdam blijkt ook dat de kans dat een vrouw cum laude promoveert twee keer zo klein is als een man. De kans voor vrouwen is het kleinst wanneer ze worden beoordeeld door een commissie die volledig uit mannen bestaat. Dan is de kans het grootste dat mannen een cum laude krijgen. De leider van het onderzoek heeft het over homofilie, dat is wanneer mannelijke beoordelaars de voorkeur geven aan mannelijke kandidaten.
Op de Universiteit in Twente konden ze geen betere oplossing vinden voor de ongelijkheid dan door de regeling te schrappen. Laurens van der Velde zou het wel verstandig vinden als andere universiteiten kritisch kijken naar hen cum laude regeling en de ongelijkheid die het zou kunnen opleveren.
“Cum laude moet eigenlijk staan voor de beste 5% van de proefschriften en het beeld dat we nu hebben is dat de proefschriften die wel in die beste 5% horen dat niet halen. Dat vinden wij niet eerlijk. We hebben al een aantal jaar geprobeerd om dat te corrigeren.” Aldus van der Velde.
De voorzitter van de Nederlandse Vrouwenraad, Sophie Witteveen, zegt het volgende: “Het is goed dat de universiteit hiermee de ‘knuppel in het hoenderhok gooit’ en discussie losmaakt”. Wel vindt ze het belangrijk dat universiteiten samen gaan werken om genderongelijkheid bij beoordelingen tegen te gaan. Het is namelijk wel belangrijk dat mannelijke en vrouwelijke promovendi de kans hebben om cum laude te promoveren.

