Steeds meer raadsleden stappen voortijdig op door hoge werkdruk

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van aankomende maart blijkt dat steeds meer raadsleden hun functie voortijdig neerleggen. Volgens Staat van het Bestuur 2024 is ruim één op de zeven raadsleden sinds de verkiezingen van 2022 tussentijds gestopt, meer dan 1.250 van de ongeveer 8.500 verkozen raadsleden. De belangrijkste redenen zijn hoge werkdruk en het combineren van het raadswerk met een baan of nevenfunctie.

Volgens Jan de Goede, gemeenteraadslid namens de PvdA in Hoogeveen, is de werkdruk inderdaad hoog. “Ik heb het geluk in een grote fractie te zitten, dus bij ons zijn de taken redelijk te verdelen. In een kleine fractie is het nauwelijks mogelijk het hoofd boven water te houden.”

De intensiteit van het werk komt mede door de decentralisaties van de afgelopen jaren. Sinds 2015 zijn veel taken van de Rijksoverheid, zoals jeugdzorg, werk en inkomen, overgedragen aan gemeenten. Het Rijk houdt toezicht, maar gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering. Raadsleden moeten zich hierdoor verdiepen in ingewikkelde dossiers met directe impact op inwoners, zoals jeugdzorg en de opvang van asielzoekers.

Omdat de meeste raadsleden het raadslidmaatschap naast een gewone baan doen, loopt de werkdruk nog verder op. Vooral voor raadsleden met meerdere portefeuilles kan het extra belastend zijn. De Goede, die naast het raadslid zijn docent geschiedenis is, is het soms lastig te combineren. “Als ik geen vergaderingen heb, ben ik soms op school ook nog bezig met het raadswerk,” zegt hij.

Volgens Emma Janzing, woordvoerder van het Ministerie van Binnenlandse Zaken, is het ook duidelijk. “Het raadslidmaatschap is intensiever geworden door de complexere taken en maatschappelijke druk. Veel raadsleden combineren dit met werk of gezin, waardoor het moeilijk is alles vol te houden.”

De combinatie van hoge werkdruk, complexe dossiers en beperkte tijd verhoogt de kans dat raadsleden afhaken. Nieuwe gemeenteraadsleden vinden het hierdoor steeds moeilijker om het werk goed te doen. Met de verkiezingen in zicht is het nog maar de vraag hoeveel raadsleden de komende periode kunnen blijven. “De werkdruk moet gewoon omlaag,” zegt De Goede.