Nederland 25 jan – Gaan door alle recente aandacht de femicidecijfers dalen? Experts denken van niet. Er wordt zelfs een lichte stijging verwacht. Volgens cijfers van het CBS worden er nog elk jaar ongeveer 44 vrouwen vermoord (CBS, 2025). Na de dood van Lisa in Amsterdam en de daaropvolgende protesten van onder andere Eis de Nacht op is er geen daling van het aantal vrouwen dat slachtoffer wordt van femicide.
Het probleem is nog lang niet opgelost, volgens Gerianne Rozema, ex-projectleider bij het Steunpunt Huiselijk Geweld, Veilig Thuis Midden-Brabant en het Centrum Seksueel Geweld. “De aandacht die nu aan femicide wordt besteed is een goed begin, maar we moeten nog veel stappen zetten.” Vooral bewustwording kost enorm veel tijd, zegt Rozema. Overheidsinitiatieven zijn volgens haar een goed begin, maar alle doelgroepen moeten worden bereikt. Tv-campagnes zijn niet genoeg. “Alle generaties moeten worden bereikt. Zonder de jongere generatie via sociale media te bereiken, redden we het niet.” Overheidsinitiatieven zijn er overigens wel. Het actieplan Stop femicide heeft vier pijlers die met voorrang de komende twee jaar moeten worden opgepakt (Aanpak Stop Femicide, 2024).
Het draagvlak en de bereidheid nemen toe, maar het handelen en de juiste hulp ontbreken nog, volgens Rozema. Vrouwen worden bij sommige vormen van huiselijk geweld nog niet serieus genomen. Politie en andere uitvoerders moeten hierin nog veel leren. Lang niet iedereen weet hoe te handelen en signalen worden nog vaak gemist. Rozema kijkt hoopvol naar de toekomst, maar benadrukt dat er nog veel moet gebeuren voor blijvende verandering.
Ook Lena Olivier-Martens, voorzitter van de Federatie Nabestaanden Geweldslachtoffers, verwacht niet dat de cijfers snel zullen dalen. Door de recente aandacht zijn er volgens haar ook meer cijfers beschikbaar. “Er is meer tijd en geld om femicide te onderzoeken. Daardoor worden ook meer onverklaarde doden als femicide bestempeld.” Volgens Olivier-Martens voelen sommige mannen zich bovendien meer bedreigd. “Het is geen vrouwenprobleem, maar een maatschappelijk probleem waar iedereen zich bewuster van moet worden.”
Femicide gebeurt niet plotseling; het is het eindpunt van een voorafgaand patroon (Lünnemann, 2025, p. 94). Er zijn verschillende signalen waaraan huiselijk geweld te herkennen is. Vrouwen in risicogroepen zijn vaker slachtoffer. Het belangrijkste is dat er preventief wordt gewerkt. Iedereen kan daaraan bijdragen. Belangrijke signalen zijn volgens Olivier-Martens bijvoorbeeld wanneer een vrouw vaak ziek is, niet doucht na het sporten of wanneer kinderen steeds minder vaak op school verschijnen. Dat kan reden zijn om contact te leggen. Een kleine moeite kan veel leed voorkomen. Als samenleving moeten we bewuster op elkaar letten.
“Laten we dus meer op elkaar letten en deze moeilijke onderwerpen bespreekbaar maken.” Zo kan volgens Olivier-Martens iedereen een bijdrage leveren aan het aanpakken van dit maatschappelijke probleem.
Marije Jansen 
Annemarein Metz