Verdachte Jelmer V. had twee jaar lang zijn koeien verkeerd in een systeem gezet waardoor hij wist kreeg. Deze winst (ruim honderdduizend euro) moet hij nu tot op de laatste euro terugbetalen met een termijn van, twee jaar.
V. zat in de rechtszaal zonder advocaat, wat misschien wel een aanwijzing is voor zijn karakter. Hij zat er relaxed en zeker van zijn zaak, een Groninger door en door. Ook wel iemand die niet vies is voor aandacht vragen voor, voor hem, belangrijke sociale kwesties. De man is eerder in het nieuws geweest, maar had nog geen strafblad. In 2022, op de nationale monumentendag hadden hij en zijn vrouw hun huis roze geschilderd, om zo meer aandacht te vragen voor de schade die de aardbevingen hebben aangericht in dat gebied.
Diercategorie 120
Het verkeerd aangeven van de koeien begon in ditzelfde jaar. Melkkoeien stonden nog in het systeem aangegeven als weide- of zoogkoeien, diercategorie 120. De titel 120 die aan een koe hangt betekend dat het dier ten minste één keer gekalfd heeft, maar niet meer gebruikt wordt voor melkproductie. Deze koeien worden uiteindelijk alleen nog voor vleesproductie gebruikt, daardoor hebben ze geen fosfaatrechten. V. had een groep koeien die wel melkten in deze categorie gezet. Hierdoor heeft hij twee jaar lang winst kunnen krijgen, terwijl hij meer fosfaat uitstootte dan mocht.
Financiën en privé
Sinds 2014 groeide het familiebedrijf in het aantal koeien, zo staat vermeld in een document dat de officier doorgegeven had tijdens de zitting. Waardoor het bedrijf ervoor gekozen heeft om een grote stal te bouwen. “In 2015 werden de fosfaatrechten ingevoerd en voor velen, inclusief mij, kwam dat zomaar uit de lucht vallen.” Beweerde V. In dat jaar leek het landelijke fosfaatplafond te worden overschreden, er werden daardoor rechten ingevoerd die de uitstoot moesten beperken.
In het rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving uit 2015, wordt aangegeven dat boeren die al geïnvesteerd hebben in de groei van het bedrijf niet groter mogen worden dan dat er ruimte voor uitstoot is. Hierdoor viel het plan van het vergrotende bedrijf in duigen. In relatie tot deze nieuwe regelingen kwam er een financiële onzekerheid bij. In 2020 kocht het bedrijf een ander bedrijf op, met op deze locatie een capaciteit van nog honderd koeien. Qua financiën moest de familie nu kijken naar een melkrobot om het melken bij te kunnen houden.
Dat de administratie fout ging in 2022, kwam, volgens V. omdat voorheen zijn vader deze zaken regelde. In het begin van dat jaar kreeg hij de diagnose kanker en overleed een paar maanden later. Verder kampte V. met de schade van zijn (roze) huis en moest hij het bedrijf omhooghouden. Al deze dingen waren voor hem “te veel om bij te houden”. Waardoor de administratie op de achtergrond viel en V. dacht dat hij nog onder de stikstof grens bleef.
Boete
De Officier geloofde dit niet. “Meneer Vellinga had elke dag kunnen aangeven in welke fase de koeien zaten.” Omdat de verdachte geen strafblad had en nu de koeien al op de correcte manier aangeeft gelooft ze dat V. dit niet nog een keer gaat doen. Daarom eist ze de man geen extra lasten dan het terugbetalen van het extra gewonnen geld, 106.629, -, hij zou daar dan twee jaar over krijgen. Vellinga reageerde niet lichtelijk getreurd, en gaf (droogjes) aan dat dit bedrag moeilijk te verdienen is en dat hij dan maar met de bank contact opnemen moest. De uitspraak van zijn straf vindt op 13 mei plaats.
Luuk Damen 
Annemarein Metz 
Coen Schellevis