‘’Ik zit denk ik wel goed’’, vertelde Sabine Peters (52) tegen haar collega’s, niet wetende dat zij degene zou zijn die de school zou moeten verlaten. Sabine moest wegens boventalligheid op basisschool ’t Veer in Duiven haar werk in groep 6 verlaten. In een wereld waar gesproken wordt over een lerarentekort kwam dit voor haar uit het niets.
‘’Toen ik het nieuws hoorde, voelde het alsof de grond even onder me wegzakte. Mijn hoofd schoot meteen vol vragen: wie kan ik nog vertrouwen? Ben ik dan de slechtste leerkracht? Heb ik het dan allemaal verkeerd gezien? Dat zijn gedachten die op zo’n moment automatisch opkomen. Ze komen vanuit schrik en pijn. Maar ik heb ook geleerd: gedachten zijn niet de waarheid en tegelijk weet ik diep vanbinnen nog steeds dat ik een goede juf ben, ik doe mijn werk met hart en ziel. Wat er nu gebeurt zegt iets over een situatie en een systeem, niet over mij als mens of professional. Dat besef helpt me om niet in die wiebeligheid te blijven hangen, maar stap voor stap weer terug te komen bij mezelf.’’
Wie bracht het nieuws en hoe werd het geformuleerd?
Het nieuws werd gebracht door de directeur. Het werd zakelijk en procedureel verteld: dat ik boventallig werd verklaard vanwege formatie en keuzes binnen de school. Voor mij voelde het heel groot en persoonlijk, terwijl het in woorden meer als een organisatorisch besluit werd gebracht. Het kwam ook extra hard binnen, omdat ik op dat moment veel mee had gemaakt.
Wat was de reactie van collega’s?
Collega’s waren in shock. Veel mensen hadden mijn naam niet op hun lijstje staan. Ik voel me gedragen door het team. De reacties waren warm, steunend en liefdevol. Dat heeft mij enorm geholpen.
Heb je ooit functioneringsgesprekken gehad die wezen op problemen?
Nee, ik heb nooit functioneringsgesprekken gehad die wezen op problemen in mijn functioneren.Ik werd juist gezien als iemand die ‘’out of the box’’ denkt, die voelt wat er speelt in een groep en die kinderen op een andere manier kan raken.Dat werd vaak als een goede eigenschap gezien.
Hoe kijk je naar boventalligheid in een tijd van lerarentekort? Wat doet dat met jou?
Ik vind het pijnlijk en verdrietig dat er in een tijd van lerarentekort mensen boventallig worden verklaard. Het voelt onlogisch. Voor mij persoonlijk voelt het dubbel: ik begrijp dat systemen keuzes moeten maken, maar het doet iets met je gevoel van waarde en gezien worden als je zo’n besluit te horen krijgt. Het maakt ook iets zichtbaar: hoe kwetsbaar je bent binnen een systeem. Hoe snel je van betekenisvol naar boventallig kunt schuiven op papier, terwijl je in de praktijk nog steeds dezelfde mens en juf bent.
Wat zijn je plannen voor de toekomst?
Voor nu is mijn belangrijkste plan: eerst goed voor mezelf zorgen. Dit besluit heeft veel met me gedaan en ik voel dat ik ruimte nodig heb om dit te laten bezinken, te verwerken en weer op te laden.
Daarna zie ik mezelf weer werken op een plek waar ik mag zijn wie ik ben en waar mijn kwaliteiten in het onderwijs worden gezien. Ik weet dat ik iets te brengen heb in het onderwijs. Dat gevoel is nooit weggegaan. Alleen de vorm verandert misschien.
Jayden van Amerongen 
Gwen Kemp