Fotograaf: Richard Brocken
Dat kinderen steeds minder buiten spelen is al bekend. Schermen worden veelal gezien als de grote oorzaak, maar er zijn veel meer factoren die hierbij een rol spelen. Zowel maatschappelijke organisatie Jantje Beton als basisschooldocenten merken dat kinderen veel minder buitenspelen, maar dat niet alle schuld bij hun schermen gelegd moet worden.
Behalve de huidige technologie, blijkt ook onveiligheid rondom speeltuinen een reden te zijn voor kinderen om binnen te zitten. Oorzaken voor een onveilig gevoel zijn onder andere verkeer, slecht overzicht en ongewenste bezoekers als hangjongeren of daklozen. Jantje Beton werkt veel samen met ontwerpers en andere partijen om speelplekken te creëren en te verbeteren. Toch merkt Jantje Beton dat kinderen minder buitenspelen en niet alleen door schermtijd. ‘Kinderen mogen steeds minder ver en minder vaak zonder toezicht naar buiten. Een gebrek aan kinderen op straat zorgt voor een neerwaartse spiraal. ’ vertelt Marlies Bouman, programmaleider impact van Jantje Beton. ‘Wel zien we dat gemeenten of bijvoorbeeld ontwikkelaars in de bouw steeds vaker een visie hebben op buitenspelen, waarbij bewust wordt gekozen voor het creëren van ruimte voor buitenspelen en veilige routes. Toch blijft het vaak een strijd om ruimte waarbij bijvoorbeeld de auto het wint van het kind.’ Volgens Marlies Bouman helpt het als er meer mensen positief gebruikmaken van de buitenruimte, er minder snel verkeer is, maar ook: loslaten. ‘Stapje voor stapje wat meer zelfstandigheid en vrijheid geven aan kinderen zorgt er uiteindelijk voor dat kinderen risico’s beter kunnen inschatten waarmee het eigenlijk veiliger voor ze wordt.’
Kim Kreeft is basisschooldocent in Rotterdam, maar woont in Goeree-Overflakkee. Ze geeft aan dat er een verschil is tussen die twee plaatsen qua buitenspelen. ‘Dat zijn beide echt wel andere situaties, omdat het in Rotterdam relatief druk is en er ook meer onveiligheid is op straat, maar de gezinssituaties bij kinderen zijn soms ook anders.’ Ondanks dat dus veiligheid buiten een rol speelt in het buitenspeelgedrag van kinderen, blijft schermtijd een belangrijke factor. Kim Kreeft geeft les aan groep 7 en in haar klas komen al schermtijden van 5, soms zelfs meer dan 10 uur voorbij. Wel vertelt Kim Kreeft welke oplossingen kunnen helpen. ‘Veiligheid op straat is een stukje handhaving, een stukje opvoeding. Misschien hebben scholen ook wel een extra rol te spelen door na schooltijd buitenschoolse activiteiten aan te bieden, zodat kinderen daar naartoe kunnen gaan. Dat is dan onder begeleiding en ook veiliger. Ik snap dat dat niet altijd te regelen valt qua budget en personeel, maar dat zou natuurlijk wel mooi zijn.’
juliabaak