Voor veel Nederlandse huishoudens blijft de energierekening een grote financiële zorg, vooral in de wintermaanden. Deskundigen waarschuwen dat energiearmoede een groot probleem is, waarbij vooral mensen met een laag inkomen en slecht geïsoleerde woningen worden geraakt.
Volgens onderzoek van TNO is er sprake van energiearmoede wanneer een huishouden een relatief groot deel van het inkomen aan energiekosten moet besteden. Daardoor blijft er minder geld over voor andere basisbehoeften, zoals boodschappen of zorg.
Voor sommige huishoudens kan de energierekening zelfs het moment zijn waarop financiële problemen zichtbaar worden. “Energiearmoede is eigenlijk de druppel die de emmer doet overlopen,” zegt Pauline Westendorp, bestuurder van energiecoöperatie Oranje Energie. “Veel mensen hebben het financieel al niet ruim. Wanneer de energierekening binnenkomt, zien ze dat ze hun rekeningen niet meer kunnen betalen en moeten ze op zoek naar een oplossing.”
Volgens Westendorp ontstaat energiearmoede meestal door een combinatie van factoren. “Het gaat vaak om huishoudens met een laag inkomen die in slecht geïsoleerde woningen wonen. Daardoor moeten ze meer energie gebruiken om hun huis warm te houden, wat de kosten verder verhoogt.”
Daarnaast bestaat er ook een minder zichtbare vorm van energiearmoede. Sommige huishoudens proberen hun energiekosten te beperken door simpelweg minder energie te gebruiken. “Dat noemen we verborgen energiearmoede,” legt Westendorp uit. “Mensen zetten de verwarming lager of douchen korter, omdat ze bang zijn voor een hoge rekening.”
Hoewel energiearmoede al langer een probleem is, is het lastig om precies te bepalen hoeveel huishoudens er op een bepaald moment mee te maken hebben. “Wij meten zelf geen energiearmoede,” zegt Linda van Roij, adviseur lokale energiebesparing. “Onderzoeksinstituten zoals TNO doen dat wel, maar meestal over een langere periode. Daardoor kun je niet altijd meteen zien of het aantal huishoudens met energieproblemen op korte termijn stijgt.”
Ondertussen blijft de winterperiode een moeilijke tijd voor veel huishoudens. In deze maanden liggen de energiekosten vaak het hoogst, vooral door de verwarming. Voor gezinnen met weinig financiële ruimte kan de energierekening daardoor een grote druk leggen op het maandbudget.
Experts benadrukken dat betere isolatie en energiebesparing belangrijke stappen zijn om energiearmoede op de lange termijn te verminderen. Maar zolang energieprijzen hoog blijven en veel woningen slecht geïsoleerd zijn, blijft het probleem voor veel huishoudens actueel.
Faye Römer 
nessawagenaar