Nederland- 31 maart 2026
Wetenschappers in Vancouver (VS) hebben afgelopen week een belangrijke doorbraak aangekondigd die de ontwikkeling van immunotherapie voor kanker aanzienlijk kan versnellen en betaalbaarder kan maken. Onderzoekers van de University of British Columbia (UBC) ontdekten een manier om een cruciaal type immuuncel, de ‘helper T-cel’ genoemd, in het lab betrouwbaar te kweken uit stamcellen. Dit probleem gold lange tijd als een van de grootste blokkades voor het op grote schaal toepassen van celtherapieën tegen kanker.
Bij klassieke immunotherapie worden immuuncellen van de patiënt zelf verzameld en aangepast om kankercellen te herkennen en kapot te maken. Deze aanpak, vooral bij zogeheten ‘CAR-T-therapieën’, heeft indrukwekkende resultaten laten zien bij bepaalde bloedkankers, maar blijft duur en ingewikkeld en daardoor buiten bereik voor veel patiënten wereldwijd momenteel.
“Door CAR-T-cellen te stimuleren om sterker en alerter te zijn, kunnen ze het ‘verstoppen’ van kankercellen ontwijken en kan je immuunsysteem ze toch herkennen en aanpakken,” zegt Gijs Wuite, hoogleraar op het gebied van biologische fysica en virologie aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Verder vermeldt Gijs dat dit niet betekent dat dit nou de oplossing gaat zijn voor kanker in het algemeen.
“Deze studie behandelt een van de grootste uitdagingen om levensreddende behandelingen toegankelijker te maken,” zei prof. Peter Zandstra, hoogleraar en directeur van de UBC School of Biomedical Engineering, in een artikel van ScienceDaily, waarin hij de nieuwe methode toelicht. Hij benadrukte dat de nieuwe methode een betrouwbare en schaalbare bron van helper T-cellen creëert, die essentieel zijn voor een sterke en duurzame immuunreactie tegen tumoren.
Helper T-cellen functioneren als de ‘regelaars’ van het immuunsysteem: zij activeren andere cellen en zorgen dat het immuunsysteem langer en effectiever blijft reageren tegen ziekteverwekkers en kwaadaardige cellen. Tot nu toe lukte het onderzoekers slechts in enkele gevallen om deze cellen uit stamcellen te laten ontstaan.
“Door nauwkeurig de signalen te regelen die bepalen hoe stamcellen differentiëren, konden we voor het eerst betrouwbare batches van functionele helper T-cellen produceren,” aldus Dr. Ross Jones in hetzelfde artikel van ScienceDaily, waarin hij de onderzoeksresultaten beschrijft. Hij voegde eraan toe dat deze cellen niet alleen lijken op echte menselijke T-cellen, maar ook hetzelfde gedrag vertonen dat nodig is voor therapeutisch gebruik.
De ontdekking wordt gezien als een belangrijke stap op weg naar ‘off-the-shelf’ immunotherapieën, kant-en-klare celtherapieën die niet eerst van elke individuele patiënt gemaakt hoeven te worden. Dit kan de productietijd en kosten drastisch verlagen, waardoor behandelingen sneller beschikbaar zijn voor patiënten met agressieve of moeilijk behandelbare tumoren.
Internationaal zijn er naast deze doorbraak ook andere veelbelovende ontwikkelingen in kankerimmunotherapie. Zo onderzoeken onderzoekers aan MIT en Stanford nieuwe moleculaire methoden om de immuunreactie tegen tumorcellen te versterken door “immuunremmen” af te schakelen die kanker gebruikt om zichzelf te verbergen. Deze aanpak maakt gebruik van innovatieve eiwittherapieën die in vroeg onderzoek zeer sterke immuunactivatie laten zien.
Toch waarschuwen experts dat klinische toepassing nog tijd vergt. De technologie moet in vervolgonderzoek en uiteindelijk in patiëntenstudies worden getest om veiligheid en effectiviteit in echte behandelingen te bevestigen. Maar de recente resultaten geven onderzoekers en patiëntenwereld nieuwe hoop: de toekomst van kankerbehandeling lijkt steeds dichterbij te komen.
Geschreven door Lars van Looijengoed.
Silke Tiedema