Ziekteverzuim in de kinderopvang raakt niet alleen ouders, maar vooral jonge kinderen 

9 januari 2026

Zwolle – De kinderopvang kampt al langere tijd met personeelstekorten. Wat daar steeds vaker bovenop komt, is ziekteverzuim onder medewerkers. Volgens cijfers van het CBS was vorig jaar één op de drie werknemers in de kinderopvang ziek als gevolg van het werk, vaak doordat zij een besmetting opliepen op de groep. Deze uitvallen vergrootten de druk op de sector. Hoewel recente peilingen laten zien dat de tekorten zich stabiliseren en in sommige onderdelen zelfs iets afnemen, blijven de gevolgen voor gezinnen en kinderen groot. Kinderen krijgen steeds vaker te maken met wisselende gezichten op de groep, de vraag is dan ook wat het zal betekenen vor de samenleving als jonge kinderen geen vaste verzorgers meer hebben.

Het belang van vaste gezichten
In de eerste levensjaren is hechting cruciaal voor de ontwikkeling van een kind en vormt het de basis voor emotionele veiligheid en vertrouwen. Kinderen hechten zich aan hun ouders en aan pedagogisch medewerkers.

Voor veilige hechting is voorspelbaarheid nodig, omdat een kind moet kunnen vertrouwen op vaste personen. In de kinderopvang staat die voorspelbaarheid onder druk wanneer medewerkers wisselen. Els Geeris van het Nederlands Jeugdinstituut noemt stabiliteit een belangrijk kwaliteitskenmerk. „Je moet zorgen dat je vaste gezichten hebt. Voor de jongste kinderen is dat zelfs een verplichting.” zegt zij. Volgens Geeris kunnen kinderen zich niet veilig hechten wanneer zij steeds moeten aftasten of een volwassene vertrouwd is.

Ook vaste groepssamenstellingen zijn essentieel, zodat kinderen zich veilig voelen en vriendschappen kunnen opbouwen. Bij ziekteverzuim en personeelswisselingen kan die continuïteit echter veranderen.

Personeelstekorten blijven voelbaar
De kinderopvangsector is de afgelopen jaren gegroeid. Het aantal vacatures blijft hoog, al is er recent een lichte afname. Arbeidsmarktpeilingen laten zien dat organisaties de komende maanden tekorten verwachten, vooral in de buitenschoolse opvang en dagopvang. In de peuteropvang wordt een toename voorzien. Oorzaken zijn het beperkte aanbod van geschikte kandidaten, uitstroom van personeel, hoge werkdruk en dus ziekteverzuim

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zet samen met de sector in op het aantrekken en behouden van medewerkers en het stimuleren van meer uren werken. Organisaties investeren in werksfeer, waardering, werkdrukverlaging, scholing en contractuitbreiding.

Ervaringen uit de praktijk
De gevolgen van verzuim en wisselingen blijken uit het verhaal van Judith, moeder van twee kinderen. Op de eerste opvang van haar zoon viel tijdens de pandemie een medewerker structureel uit. Recent viel op de buitenschoolse opvang opnieuw een medewerker langdurig uit. „De redenen zijn niet gecommuniceerd,” zegt zij. Incidenteel ziekteverzuim ziet zij niet direct toenemen, maar ze herkent het risico. „Ik heb zelf op de opvang gewerkt en merkte dat ik vaker ziek was doordat ik griepjes meepikte van de kinderen.”

Enkele keren moest de opvang tijdelijk sluiten. Over de continuïteit maakt zij zich weinig zorgen, maar wisselingen vindt zij vervelend. „In vakanties zijn er soms helemaal geen vaste gezichten.” Dat merkt zij bij haar zoon. „Hij heeft meer moeite met afscheid nemen, moet soms huilen en is zichtbaar gespannen.”

Kwetsbare balans
De ervaringen van ouders sluiten aan bij signalen uit de sector. Organisaties moeten de opvang draaiende houden en tegelijkertijd voldoen aan kwaliteitseisen, terwijl ziekteverzuim en tekorten dit bemoeilijken. Volgens Els Geeris werkt de kinderopvang anders dan andere sectoren. „Zo werkt het niet als je met kinderen werkt. Als daar niet heel zorgvuldig op wordt gelet, gaat dat ten koste van de pedagogische kwaliteit.” De combinatie van verzuim en tekorten raakt daarmee organisaties, ouders en jonge kinderen, voor wie stabiliteit essentieel is voor hun ontwikkeling.

Bron: ANP