Stress, angst en prestatiedruk: voor veel studenten zijn het herkenbare gevoelens. Hoewel uit recente cijfers blijkt dat de mentale gezondheid van studenten licht is verbeterd, worstelt nog steeds een grote groep met mentale klachten. Lotte (20), student communicatiewetenschap aan de Radboud Universiteit, is een van hen. 

Lotte zit in haar derde en laatste jaar van de bachelor communicatiewetenschap. Afstuderen, scriptie schrijven en straks stagelopen: het zijn precies de dingen waar ze zich nu mee bezig houdt. ‘’het gaat eigenlijk wel goed’’, zegt ze voorzichtig. Maar al snel nuanceert ze dat beeld. Haar mentale gezondheid noemt ze liever niet ‘slecht’/ ‘’Dat vind ik een vervelend woord,’’ zegt ze. ‘’Maar ik heb zeker last van dipjes en dalen.’’ Die dipjes uiten zich vooral in stress en angstgevoelens bij Lotte. Soms zijn ze zo heftig dat ze liever dingen vermijdt. ‘’Dan blijf ik liever thuis,’’ vertelt ze. ‘’Dan merkt niemand het en heb ik er zelf het minste last van.’’ Op de momenten dat bij haar de spanningen oplopen, kunnen die zelfs omslaan in paniek- of angstaanvallen. ‘’Dan ben ik gewoon heel erg gestrest.’’

Voor het eerst merkte Lotte dat het mentaal minder goed met haar ging in haar examenjaar van de middelbare school, zo’n drie à vier jaar geleden. ‘’Dat was de eerste keer dat ik met zoveel stress te maken kreeg.’’ Ze vertelt dat ze niet goed wist wat haar overkwam en wat ze er mee aan moest. De overgang naar een periode waarin je als leerling goed moet presteren, maakte veel bij haar los. ‘’Je denkt ineens: ik moet mijn examens halen, ik moet gaan studeren, ik moet het goed doen.’’ Toch wil ze niet zeggen dat haar klachten door school kwamen. ‘’Ik denk dat het ook te maken heeft gehad met sociale druk en het goed willen doen voor anderen.’’ Die druk zat vooral bij haarzelf. ‘’Niet omdat mijn ouders of vriendinnen dat van me eisten,’’ benadrukt ze. ‘’Zij vertelden mij altijd: als je je best doet, is het goed. Zelf had ik heel sterk de drang om te laten zien dat het me lukte.’’

Vooral tijdens tentamen en toetsweken werd die druk groter. ‘’Dan lag er in één week zoveel prestatiedruk,’’ zegt Lotte. ‘’Zoveel leren, zoveel toetsen. Op een gegeven moment was ik mentaal gewoon op.’’ Ze geeft aan dat ze elke toetsweek tegen hetzelfde aanliep. ‘’Ik kreeg altijd een breakdown. ‘’Het brak me op momenten dat ik moest presteren.’’ Toch deelde ze deze momenten nauwelijks met haar familie. ‘’Met vriendinnen deelde ik dit wel, omdat zij in hetzelfde schuitje zaten. Op die manier konden we samen de stress delen.’’ Bij Lotte thuis hebben ze allemaal een praktisch gestudeerd, hierdoor hield ze haar stres gevoelens vaker voor haarzelf. ‘’Ik heb niet het gevoel dat zij het echt begrijpen. Ze zeggen snel ‘het is goed zo’, terwijl dat voor mij soms niet voelde.’’

Met haar opleiding of studiebegeleiders heeft Lotte nauwelijks gepraat over haar stress. ‘’Ik zou niet snel naar school stappen’’, zegt ze. ‘’Het schoolprogramma ligt vast en ik wil gewoon meedoen zoals mijn mede studenten.’’ Hulp vragen voelde voor haar als een teken van falen. ‘’Het voelt alsof ik het niet aankan of tekortschiet.’’ Dat idee herkent ze ook bij andere studenten. ‘’Ik hoor eigenlijk nooit iemand over een studieadviseur. Ik denk dat veel studenten, net als ik denken: ik los het zelf wel op.’’ Soms lukt dat ook, zegt ze, maar ze ziet ook in dat ondersteuning geen kwaad kan. In de loop van Lotte haar studie leerde ze beter plannen en haar stress beter beheersen. Toch is de stress niet verdwenen. ‘’Het is wel minder geworden rondom school, maar het is er nog steeds.’’

Sinds een korte tijd zoekt Lotte hulp buiten de universiteit. Ze gaat om de twee weken naar een praktijkbegeleider. ‘’Het voelt als een soort uitlaatklep’’, vertelt ze. ‘’Ik krijg handvaten om met mijn stress om te gaan. Ik weet niet of het dé oplossing is, maar voor nu helpt het me.’’ De afgelopen jaren heeft ze vooral één belangrijk inzicht meegenomen. ‘’Je kan veel meer dan je denkt. En soms is het beter om los te laten. Een zes halen kan soms waardevoller zijn dan alles geven voor een hoog cijfer.’’ Cijfers zeggen niet alles, het gaat erom wat je ervan leert. ‘’Studeren moet leuk blijven.’’ Dit is ook iets wat ze zou mee willen geven aan andere studenten die hier mee kampen. ‘’Geloof in je eigen kracht. Oprecht je best doen is vaak al genoeg. Als dat een keer niet zo is, dan is het ook oké.’’ 

Terugkijkend op haar verhaal is ze trots op zichzelf. ‘’Als ik drie jaar geleden had gezien waar ik nu sta, had ik dat nooit geloofd. Dan denk ik toch: dat heb ik goed gedaan.’’ 

foto: Lotte ten Dolle