Van een gangbare boerderij naar een biologische boerderij. Dit was een grote stap voor boer Bert Mensink (45). Wat begon als een plan eindigde in de boerderij die hij nu heeft. “Je stapt echt niet zomaar over, maar ik ben zo blij dat ik het heb gedaan en hoop een voorbeeld te zijn voor alle boeren die twijfelen over een overstap”, vertelt Mensink in de enorme koeienstal in het Overijsselse Dedemsvaart.
De Europese Commissie kondigde afgelopen december versoepelingen aan voor het gebruik van bestrijdingsmiddelen. De versoepelingen moeten zorgen voor miljardenbesparingen voor boeren volgens de Commissie. De plannen zijn daarentegen erg slecht voor de biodiversiteit en in de bestrijdingsmiddelen zitten stoffen die ziektes als kanker kunnen veroorzaken.
Mensink zijn vader overleed in 2023 aan kanker. Een jaar voordat hij stierf had hij de diagnose kanker gekregen. “De dokters hadden in het rapport gezet, meneer heeft altijd met bestrijdingsmiddelen gewerkt”, vertelt Mensink. Dat had veel impact op hem. “Dan ga je toch nadenken over dingen.”
“Mijn vader heeft vroeger altijd op de boerderij gewerkt met chemische middelen als gewasbeschermers en kunstmest. Dan sta je in een keer veel meer stil hoe slecht het gebruik hiervan is”, vertelt Mensink. Daarnaast was een vriend van hem die ook boer is, overgestapt naar biologische akkerbouw. “Hij liet zien dat je ook hoog maïs kan laten groeien met weinig onkruid zonder gewasbeschermers te gebruiken.”
Mensink bracht zijn jeugd door op de boerderij van zijn vader. Het boerenleven kende hij van jongs af aan: vroeg opstaan, lange dagen maken en zorgen voor het land en de dieren. Samen met zijn broer nam hij later het bedrijf over. Ze gingen samenwonen op de boerderij en hier zijn ze ruim 26 jaar samen aan het werk geweest. Ze werkten op de manier die ze gewend waren: traditioneel, met gebruik van chemische middelen en gericht op productie. “Het werd overal op deze manier gedaan, op dat moment dacht ik daar nog niet over na”, vertelt Mensink.
Toch begon hij na verloop van tijd anders naar het werk te kijken. Hij wilde graag het beste uit zijn koeien halen zonder dit te forceren. “Ik merkte dat ik het steeds belangrijker vond dat dieren het goed hebben,” zegt hij. “Niet alleen dat ze veel melk produceren, maar dat ze ook gewoon een goed leven hebben.” Die gedachte bleef hangen en zorgde ervoor dat hij zich vaker afvroeg of het ook anders kon.
Langzaam groeide het idee om over te stappen naar een biologische boerderij. “Mijn doel was om de natuurlijke processen meer te omarmen en beter voor mijn dieren te zorgen,” zegt hij. Toch was die keuze niet eenvoudig, vooral omdat hij de boerderij samen met zijn broer runde. Zijn broer dacht anders over de toekomst van het bedrijf. Waar hij enthousiast werd van een biologische boerderij, zag zijn broer vooral risico’s en was hij meer zakelijk ingesteld.
Uiteindelijk kwamen ze er niet samen uit en besloten ze ieder hun eigen weg te gaan. Dat betekende dat Mensink het bedrijf volledig overnam. “Die beslissing viel hem zwaar”, vertelt zijn vrouw. “Het is niet niks om uit elkaar te gaan, zeker niet met familie en daarnaast vond hij de boerderij erg groot om alleen te hebben.” Toch staat zijn vrouw volledig achter zijn beslissing. “Je weet nooit of het goed gaat uitpakken, maar dat heeft het gedaan en we zijn enorm blij met de keuze.” Mensink en zijn broer zijn nog steeds goed met elkaar. Ze respecteren elkaars manier van werken en laten dit niet tussen hen in staan.
Nu Mensink volledig biologisch werkt, merkt hij duidelijk verschil. Vooral bij de dieren. “Ze hebben meer ruimte en minder stress”, zegt hij. Voor hem is dat het belangrijkste resultaat van zijn keuze. “Voorheen was het zo veel mogelijk melk produceren en zo min mogelijk kosten hierbij maken. Nu we zijn overgestapt gaan we voor het welzijn van de koeien en halen we niet meer de laatste melk uit de koeien. Hierdoor lopen ze meer buiten en zijn ze een stuk fitter.”
Er zijn nog relatief weinig biologische boeren in Nederland. Uit een onderzoeksrapport van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) blijkt dat veel boeren vinden dat de keuze voor een biologische boerderij een persoonlijke afweging is. Daarnaast brengt de omschakeling financiële risico’s met zich mee. Voor Mensink was dit ook een belangrijke afweging. “Doordat er minder melk geproduceerd wordt heb je ook de kans op minder inkomen. Ik heb veel geluk gehad dat biologische melk nu een goede verkoopprijs heeft, want ik had ook verlies kunnen draaien.”
De dochter van Bert, Bente woont ook bij hem op de boerderij. Ze vertelt dat het heerlijk is om op de boerderij te wonen. “Ik vind de koeien echt zulke leuke dieren en de kalfjes zijn al helemaal geweldig.” Over haar vader zegt ze: “Mijn vader heeft zoveel liefde voor de dieren dat is echt mooi om te zien”. Bente is vaak op de boerderij met haar vader. Daar staat ze graag tussen de koeien in de stal. De koeien doen haar niets. Haar lievelingskoe heet Vlekje. De boerderij die Vlekjesweide heet, is naar haar koe vernoemd.
“Ik haal zoveel meer voldoening uit het werk, als ik de hele dag heb gewerkt weet ik gewoon dat ik het niet voor alleen voor mezelf doe, maar ook echt voor de koeien”, zegt Mensink. Waar het vroeger vooral ging om efficiëntie, draait het nu meer om balans. “Het natuurlijke proces staat veel meer centraal.
Mensink zou elke ander boer ook aanraden om de overstap te maken. “Elke boerderij is weer verschillend, maar ik haal zoveel voldoening uit mijn werk en als ik zie hoe gezond de dieren zijn is de overstap het zeker waard.”
Foto door: Eline Kosse
