Martin Lutke, 37 jaar en schooldirecteur van de middelbare school CS Vincent van Gogh Lariks in Assen. Hij is vader van twee kinderen, woont in Assen en is betrokken bij de lokale politiek. Hij zit in het bestuur van de VVD. Hij heeft zelf Bedrijfskunde gestudeerd in Groningen.
37 jaar en schooldirecteur, wie kan dat nou zeggen op zo’n jonge leeftijd? De heer Lutke kan dat. Bedrijfskunde studeren en dan in het onderwijs werken, dat is een combinatie die je niet vaak ziet. Maar toch heeft hij nu als directeur nog steeds veel aan die opleiding: “Bedrijfskunde kijkt echt naar hoe een bedrijf is ingericht, denk aan marketing, financiën, de juridische kant en HR-beleid. Al deze aspecten kom ik in mijn dagelijkse werk weer tegen.”
Voor bepaald werk heb je bepaalde eigenschappen nodig. Een ondernemer heeft bijvoorbeeld doorzettingsvermogen nodig. Een journalist moet nieuwsgierig zijn. Wat heeft een functie als directeur nodig om dat te kunnen zijn? “Je moet snel overzicht kunnen krijgen over bepaalde dingen. Je moet van alles veel weten, dus de details weet je vaak niet. Je moet heel breed inzetbaar zijn en je moet dingen snel van je af laten glijden. Als je een leidinggevende functie hebt, moet je met mensen om kunnen gaan, je moet naar mensen luisteren, ze begrijpen en ze helpen waar mogelijk is.”
Naast schooldirecteur is hij ook actief in de lokale politiek; hij is actief bij de VVD in Assen. Hij vindt het belangrijk dat iedereen zich inzet voor de maatschappij, een soort morele verplichting. Assen was nog onbekend voor Lutke toen hij hier ging wonen. Toen hij bij de VVD ging, leerde hij de stad en de mensen snel kennen. De VVD past het meest bij zijn eigen persoonlijke overtuigingen, omdat hij echt voor eigen verantwoordelijkheid en vrijheid is, binnen bepaalde kaders. “Vrijheid bestaat altijd binnen bepaalde kaders, hier op school ook bijvoorbeeld. Je mag jezelf zijn, maar er zijn wel bepaalde grenzen.”
Volgens Martin Lutke zit niet iedereen aan het stuur van zijn eigen leven. “Dat merk ik in de pauzes: dan laat iedereen zijn rommel achter en zeggen ze: ‘dat doen de schoonmakers wel, daar worden ze toch voor betaald.’ Dan denk ik: jouw afval is jouw verantwoordelijkheid, net zoals veel andere dingen.”
Docent geschiedenis Jitske Brünner kan met veel lof over Martin Lutke praten: “Hij is een heel benaderbaar persoon, hij is heel naturel. Het maakt niet uit met wie hij omgaat, of dat nou een hoogwaardigheidsbekleder is of iemand uit de schoonmaak. Zijn kwaliteit is echt dat hij met iedereen om kan gaan. Ik zie niet terug dat hij bij de VVD zit als hij leiding geeft op de school.”
Tijdens de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen had de VVD in hun partijprogramma staan dat ze willen bezuinigen op het onderwijs. Lutke had het hier dan ook heel moeilijk mee. “Ik zit in een netwerk met allerlei mensen uit het onderwijs die ook lid zijn van de VVD, daar komen we weleens bij elkaar. Dan hebben we het erover. Het is wel moeilijk om dat op je werk uit te leggen, want ik krijg af en toe wel eens de vraag over die combinatie. Het is toch een kwestie van geven en nemen; je kunt het niet met alles eens zijn van die partij.”
“Omdat ik schooldirecteur ben, heb ik er bewust voor gekozen om niet in de gemeenteraad te zitten, want dat is niet verenigbaar met de functie die ik hier heb.”
Denk jij ook dat mensen anders naar je kijken omdat ze weten dat jij bij de VVD zit?
“Dat denk ik wel. Als er iets gebeurt in de politiek, gaan ze mij vragen stellen, van: hé, wat vind je hier nou van? Dan denk ik: dat gebeurt in Den Haag, daar heb ik ook helemaal geen zicht op. Mijn vrouw krijgt ook weleens de vraag, omdat ze mijn vrouw is. Maar dat betekent niet dat ze ook op de VVD stemt.”
Een gemiddelde werkweek bestaat voor velen niet: mensen in de zorg, politiemensen, ondernemers. Allemaal hebben ze bijna geen vaste werkweek. Volgens Lutke heeft hij vaak wel een gemiddelde werkweek. “Als ik aan mijn kinderen uitleg wat ik doe, zeg ik: papa zit te vergaderen en heeft gesprekken met mensen. Het is heel veel overleggen. Elke week zitten we met de mensen die gaan over het juridische aspect, dan weer het financiële gedeelte, etc. Iedere week hebben wij ook overleg met alle directeuren van scholen in Assen. In de pauzes ben ik ook altijd aanwezig; dat vind ik belangrijk om te laten zien dat ik er ben en dat mensen naar me toe kunnen.”
Diversiteit en inclusie is een bekend begrip in de hedendaagse samenleving. Ook deze directeur strijdt voor een inclusieve school: “Wij zijn een relatief witte school, in een vrij witte regio. Wij kunnen daarin nog stappen zetten, dat kan door de internationale schakelklas. Dat is een klas voor jongeren uit een azc bijvoorbeeld, die hier de taal willen leren. Die groeien dan door naar het reguliere onderwijs; dat is gewoon heel mooi als je die kansen aan kan bieden.”
Van de directeur wordt verwacht dat deze neutraal is. Dat vindt Lutke ook: “Soms vragen collega’s: Martin, wat vind je hier nou van? Dan zeg ik vaak: daar laat ik me niet over uit. Ik ga hier niet actief campagne voeren. Iedereen moet die keuze zelf kunnen maken, als je maar een keuze maakt. Dat is weer die verantwoordelijkheid die zo belangrijk is.”
Docent wiskunde René Ten Velde heeft al veel directeuren meegemaakt, maar denkt wel dat Martin een van de beste is, al kan er nog wat verbeteren. “Martin is een heel benaderbaar persoon, heel open en nuchter. Alleen probeert hij een verandering door te voeren in het taakbeleid. Hij doet het onder het motto werkdrukverlichting, maar na het doorrekenen blijkt dat niet zo te zijn. Dat vind ik een beetje jammer. Hij had het misschien iets rustiger aan moeten doen, nog een stapje ertussen.”
