Veel mensen hebben ze vast al eens gezien. De uitschuifbare witte bussen van bevolkingsonderzoek Nederland. Lang niet ieder persoon die uitgenodigd wordt laat zich hier onderzoeken. Angst en twijfel zorgen ervoor dat mensen de uitnodiging links laten liggen. Voor Chantal was de keuze snel gemaakt. Haar vader overleed aan darmkanker nadat hij signalen lange tijd had genegeerd. Toen zij zelf een oproep kreeg voor het bevolkingsonderzoek naar borstkanker heeft ze zich aangemeld. Jaarlijks worden er ongeveer een miljoen vrouwen onderzocht in deze bussen, een onderzoek dat volgens cijfers van het KWF zo’n duizend levens per jaar redt.
Het bevolkingsonderzoek
“Ik voelde al iets…Ja” dat gevoel werd meer nadat ze die uitnodiging voor het onderzoek kreeg. Af en toe opgezette klieren of een klein plekje op de borst dat opzwelt tijdens de menstruatie. Voordat deze oproep omkwam had ze niet het idee dat ze hier iets mee moest, maar toen ze de uitnodiging in de post kreeg veranderde dit. “Ik ging echt met klotsende oksels die bus in.”
“Normaal hoor je een brief te krijgen, maar ik werd een paar dagen later al gebeld door mijn huisarts.” Eigenlijk had ze er al rekening mee gehouden. Op het moment van het telefoontje zat ze thuis met corona, wachtend tot het zou komen. Om wat te ontspannen is ze in bad gaan zitten om tot rust te komen. Daar ging haar telefoon. “Ik moet je toch wat vertellen, ze hebben iets gezien op de foto.”
De diagnose
Elf dagen na het onderzoek staat ze voor het ziekenhuis in Hoogeveen, daar zijn ze gespecialiseerd in borstkanker. “Ze hebben daar een mamacentrum, zo heet dat. Daar moest ik weer opnieuw een mammografie laten maken.” Na de mammografie kreeg ze nog een aantal onderzoeken, waaronder een scan en een biopsie.
Ze blijkt hormonale borstkanker te hebben. Dit is een soort borstkanker die groeit door de vrouwelijke hormonen. De tumor kan verwijderd worden met een borstsparende operatie. Naast de operatie krijgt ze ook bestralingen om er zeker van te zijn dat alles weg is. Twintig reguliere en twintig booster bestralingen.
De behandeling
“Het duurt eigenlijk maar twee minuten om bestraald te worden, maar ik vond het heel, heel, heel erg spannend.” Bij de eerste bestraling ligt Chantal met haar handen boven haar hoofd op het bed. Ze hoort de dokter zeggen “Als je het niet trekt, of als je wil stoppen, moet je je vinger opsteken.” Na een paar seconden raakt ze in paniek, ze denkt dat ze het niet gaat volhouden. Haar vinger opsteken en daarmee de bestraling stopzetten is voor haar geen optie. “Toen zei ik tegen mezelf, je moet hierna nog negentien keer, als je het nu al niet trekt, hoe moet dat dan al die andere keren?” Ze probeert rustig te blijven en leidt zichzelf af door te kijken naar alles in de kamer. Een boom op het plafond, muziek in de kamer en de mensen buiten. Na de eerste behandeling is deze spanning niet weggegaan, “ik heb nooit rustig bij een bestraling gelegen.”
Genezen
Aan de operatie heeft Chantal een litteken overgehouden. Eentje op haar borst en onder haar oksel. Elke dag wanneer ze onder de douche stapt en in de spiegel kijkt ziet ze deze littekens. “Ik vind het minder mooi, maar voor mij is het ook een teken dat ik het heb overleefd. Ik ben er soms zelfs een beetje trots op.”
Na de operatie heeft de moeder van Chantal haar veel geholpen thuis. Dit deed ze met alle liefde. Op dit moment was ze wel samen met haar vriend Joep, maar woonden ze nog niet samen. Ze woonde alleen met haar dochter Mirthe. “In deze periode is Joep veel bij mij geweest, ook s ’nachts, zodat ik niet alleen hoefde te zijn.”
Gezondheid en onzekerheid
Nadat de behandeling heeft Chantal altijd een angst gehad dat ze opnieuw ziek zou worden. “Ik ben een beetje hypochondrisch geworden. Dat was ik altijd al, maar door de borstkanker is dat alleen maar erger geworden. Dan zie ik ineens iets raars aan de zijkant van mijn borst en dan denk ik, straks zit er toch nog wel iets.” De angst die ze voelt is sinds de behandeling niet minder geworden. “Dat is een gevoel dat nooit meer weggaat. Dat blijft voor altijd.”
De vriend van Chantal, Joep, merkt ook dat Chantal meer bezig is met gezondheid dan eerst. “Niet eens alleen over haar eigen fysiek. Ze is ook bang dat er iets met Mirthe of mij is. Bij haar gaan alle alarmbellen dan af. Dat is dan wel erg vervelend, want dat levert stress op die niet nodig is.” In dit soort momenten plaatst Joep zich in een beschermende houding. “Ik heb daar heel lang in gezeten zonder ruimte te geven aan mijn eigen emoties.”
Nazorg
Voor Chantal, maar ook voor haar familie was er na de behandeling geen nazorg. “Als je dat wil dan moet je dat allemaal zelf doen.” Ze heeft dit na haar eigen behandeling gemist, daarom meldt ze zich aan als vrijwilliger bij Cancer Connect waar ze vrouwen helpt tijdens en na hun borstkanker behandeling. “Het is heel fijn dat ik datgene wat ik mis toch aan iemand anders kan geven.”
Na de behandeling moet ze ook nog 5 jaar medicatie slikken “iedere dag slik ik een tablet om de hormonen in mijn lichaam laag te houden.” Daar heeft ze wel bijwerkingen van, waaronder stijve spieren en heftige opvliegers.
Over een paar jaar zal Chantal hier ook mee stoppen dan is haar behandeling ‘echt’ voorbij. “Als dat zover is dan heb ik niks meer om op terug te vallen, dat vind ik lastig.”
Vijftigste verjaardag
Midden in de behandeling heeft Chantal haar vijftigste verjaardag nog gevierd. Het zaaltje was voor de diagnose al gehuurd, dus het feest moest en zou doorgaan. “Ik ga gewoon het leven vieren. Ik ben er gewoon nog.” Sommige gasten geven haar een vreemde blik, want waarom ga je feest vieren als je net borstkanker hebt gehad? “Ik voel me nu goed,” zegt ze. “We zijn er op tijd bij, alles is goed gegaan! Nu alleen nog die bestraling.”
Het belang van bevolkingsonderzoek
Chantal gaat nu weer meedoen aan het reguliere onderzoek in de bus, dat vindt ze erg spannend. “Dat ik dan ook voor het eerst die bus weer in moet, waar het ontdekt is, ik denk dat ik opnieuw met klotsendeoksels naar binnen stap.” Bij haar hadden ze de kanker vroeg ontdekt, maar dit is niet voor elke vrouw zo. “Ik heb me wel eens afgevraagd. Wat als ik die uitnodiging nou niet zo vroeg had gekregen. Was die tumor dan groter geworden? En was ik dan wel met die knobbel naar de huisarts gegaan? Dat zal ik nooit weten. Maar ik heb wel geluk gehad dat ik zo snel de eerste oproep heb gehad.”
