Femke Molenaar (51) werd bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen in 2022 nog gekozen als lijsttrekker voor GroenLinks in Leeuwarden. Dit jaar kwam ze helemaal niet op de lijst van GroenLinks-PvdA voor. Dat leidde tot een flinke storm en daarna een eigen partij: SL!M. “Sommige mensen zijn verslagen en sommige mensen gaan vechten. Ik behoor tot die laatste groep.” Met haar partijgenoten gaat ze de komende jaren de strijd aan voor radicale gelijkheid. “Mensen vinden mij soms strontvervelend en dat snap ik.”
Wat mist de politiek zonder Femke? Daar heeft ze maar één woord voor nodig: “Vuur”. Om haar nek hangt een zilveren ketting met de gebalde vuist van Dolle Mina. Volgens haar partijgenoten zit er nog iets anders achter dat vuur. Iets dat minstens zo belangrijk is voor hoe ze de politiek bedrijft: “Rechtvaardig,” zegt Saida Youssef, voormalig partijgenoot bij GroenLinks-PvdA en nu tweede op de lijst van SL!M, wanneer ze Molenaar beschrijft. “Soms zal je buiten de kaders moeten kleuren, wil je verandering brengen. Dat doet Femke.”
Het huis van Femke Molenaar heeft meer weg van een kleurrijke Villa Kakelbont dan een doorsnee hoekwoning. Overal kleur, overal spullen. Het is een beetje zoals zijzelf. “Ik heb altijd wel gevoeld dat ik anders was,” zegt ze. “Dat ik niet ben zoals de meeste mensen zijn.” In haar haar zit een felgekleurde lok. Aan de keukentafel schenkt ze thee in en schuift een bord met koekjes naar voren.
Voor Molenaar is politiek nooit een carrièrepad geweest. Integendeel. “Politiek is persoonlijk en persoonlijk is politiek,” zegt ze. “En voor mij is het heel persoonlijk. Wij denken heel vaak in partijen, maar feitelijk is het zo dat die partijen uit mensen bestaan en met elkaar bepalen die mensen systemen.” Ze ziet steeds vaker dat mensen de politiek benaderen als loopbaan. Eerst raadslid, dan wethouder, misschien ooit Den Haag. “Je bent volksvertegenwoordiger. Maar als je heel erg bezig bent met hogerop komen, om het maar even plat te zeggen, in hoeverre ben je dan bereid om dingen te zeggen of te doen waardoor wethouders denken ‘goh wat een lastig raadslid is dat’.”
Omdat politiek persoonlijk is, zou je volgens Molenaar beslissingen moeten maken vanuit je hart. Ooit heeft ze meegelopen met Isabelle Diks, die toen wethouder was in Leeuwarden. Die zei dat ze een wat dikkere Tefal laag moest krijgen. “Ik ben nu acht jaar verder en ik constateer dat ik nog steeds geen Tefal laag heb,” zegt ze lachend. Toch zit het haar af en toe wel in de weg, geeft ze toe. “Het is mij wel verschillende keren overkomen dat ik in de raadszaal zo kwaad werd dat ik ben opgestaan en heb gezegd: jongens, ik ga even afkoelen, want dit voelt niet goed zo.” Het blijft even stil. “Als ik destijds wat rustiger had gereageerd, dan hadden ze misschien niet een reden gehad om mij van de lijst af te tyfen. Maar dat is wel wat er is gebeurd.”
Die felheid herkent ook haar partner Joop Loonstra. Hij omschrijft haar als iemand die ontzettend gedreven is. “Zij is ontzettend lief, maar vooral ontzettend gedreven. Als ze ergens haar tanden in zet, laat ze niet meer los.”
In de vensterbank hopt een gerevalideerde kraai rond. Af en toe hoor je hem zachtjes krassen. “Die kan niet meer terug de natuur in.” Ze vond het dier gewond op straat en belde de dierenambulance. Die wilde hem niet meenemen. De kans dat de kraai ooit weer in het wild zou kunnen leven was te klein. “Toen heb ik hem zelf maar meegenomen en verzorgd.” De kraai woont inmiddels bij haar en gaat zelfs mee op vakantie, want alleen thuis blijven kan hij niet. “Misschien was het beter geweest als ik hem had laten liggen,” zegt ze schouderophalend. “Maar zo ben ik niet.”
Pas toen Molenaar zelf kinderen kreeg, kwam ze erachter dat ze hoogbegaafd was. “Ik ben als kind enorm gepest op school. Echt enorm gepest. Minderheden moeten altijd harder knokken dan de meerderheid.”
Molenaar was nooit doorgegaan in de politiek als alleen zij oneerlijk was behandeld. Opkomen voor zichzelf vindt zij soms lastig, maar voor een ander vecht ze. De breuk met GroenLinks-PvdA was pijnlijk. “Ik voelde mij wel heel erg in de steek gelaten. Ik voelde mij echt heel erg in de steek gelaten door mensen waarbij ik acht jaar samen mijn werk had gedaan. Maar het gold niet alleen voor mij. Ook voor Wopke, ook voor Saida, Petra, Cem. Als zoveel mensen zich onheus behandeld voelen dan gaat die tingel weer af. Het is niet eerlijk wat hier gebeurt.” Binnen vier maanden stond de nieuwe partij.
Die partij moest volgens Molenaar vooral anders zijn dan de norm. “Op mijn lijst staan mensen die in armoede leven. Mensen met een WIA-uitkering. Mensen die weten hoe het is.” Volgens haar ontbreekt dat perspectief vaak in de politiek. “Er wordt heel vaak over mensen gepraat, maar niet met ze.” Volgens Youssef wordt Molenaar soms verkeerd begrepen. “Veel mensen denken dat Femke een groot ego heeft. Dat ze altijd op de voorgrond wil staan. Maar ze wil niet op de voorgrond staan voor haarzelf, maar juist voor die ander.”
Een van de kernbegrippen van SL!M is radicale gelijkwaardigheid. “Dat betekent niet dat iedereen gelijk is,” legt Molenaar uit. “Sterker nog: dat is juist niet zo.” Ze geeft een voorbeeld. “Als je iemand hebt die met 10-0 achterstaat en iemand die dat niet heeft en je geeft ze allebei dezelfde kans, dan lijkt dat eerlijk. Toch zal de uitkomst nooit hetzelfde zijn.” Volgens haar moet politiek verder kijken dan kansengelijkheid. “Je moet doen wat nodig is om mensen op een gelijke plek te krijgen. Soms betekent dat dat je meer geeft aan degene die achterstaat.” Het is volgens haar precies voor die mensen dat ze politiek actief blijft. “En ja, daar word ik soms strontvervelend van.”