Foto: Pixabay

Door: Annelin Slomp

ASSEN – Met het Nationaal Actieplan Dakloosheid uit 2022 heeft het kabinet de ambitie uitgesproken om dakloosheid in Nederland in 2030 volledig terug te dringen. Als centrumgemeente staat Assen voor de taak dit beleid lokaal uit te werken. Daarbij wil de gemeente niet alleen inzetten op opvang en preventie, maar ook op het doorbreken van het stigma rond dakloosheid. Volgens VVD-fractievoorzitter Sandra Alberts is dat hard nodig: ‘’Niemand kiest ervoor om op straat te leven, dat bestaat gewoon niet.’’

In een gespreksnotitie over het Actieplan Dakloosheid van de regio Assen, die op 26 februari 2025 werd besproken, komt het belang van beeldvorming nadrukkelijk aan bod. De betrokken partijen willen het beeld dat bestaat over mensen zonder vaste woon- of verblijfplaats bijstellen. Volgens VVD-fractievoorzitter Sandra Alberts is het essentieel dat hier ook in politieke debatten zorgvuldiger mee wordt omgegaan: ‘’Soms komt het in debatten weleens voor dat er gezegd wordt dat diegene toch geen hulp wil. Iedereen die op straat leeft of heeft geleefd, draagt een eigen verhaal en geschiedenis met zich mee.’’

Wanneer mensen dakloos raken, melden zij zich vaak bij de maatschappelijke opvang aan de Havenkade. Daar signaleren medewerkers een toename van het aantal daklozen. Om die reden benadrukken zij dan ook dat er stappen gezet moeten worden om deze mensen te helpen.

Jan is een vaste bezoeker van de maatschappelijke opvang Havenkade in Assen. Hij raakte dakloos nadat zijn vriendin zijn koffers op straat zette en heeft sindsdien geen eigen plek meer. ‘’Niemand kiest voor dit leven,” zegt hij. Na het ontbijt vertrekt Jan vrijwel dagelijks naar WerkPro, naast de opvang, waar hij de hele dag werkt. Dat geeft hem structuur. ‘’Als ik doelloos over straat ga lopen, eindigt het vaak met halve liters drinken,” vertelt hij. Met andere bezoekers voelt hij weinig aansluiting. ‘’Ik werk liever zeven dagen per week dan dat ik hier een uur zit zonder doel.” Ook Jan vindt het belangrijk dat het beeld over dakloosheid verandert: ‘’Wij zijn ook gewoon mensen, wij zijn geen dieren. Zo wil ik ook behandeld worden.”

Een plek waar die menselijkheid centraal staat, is Huiskamer Samen van het Leger des Heils in Assen. Iedereen kan er zonder afspraak binnenlopen voor een kop koffie en een gesprek. Vooroordelen zijn er niet; medewerkers kijken vooral naar wat iemand nodig heeft en proberen passende hulp te bieden.

Redactionele verantwoording

Voor deze productie is gebruikgemaakt van zowel primaire als secundaire bronnen. De primaire bronnen bestaan uit interviews met betrokkenen uit de praktijk, waaronder een sociaalpedagogisch werker bij de maatschappelijke opvang, een bezoeker van de opvang, een lokale politicus en twee inwoners van Assen die Huiskamer Samen Assen bezoeken. Daarnaast zijn ook gesprekken gevoerd met mensen achter de schermen om aanvullende informatie te verkrijgen. Deze bronnen zijn geselecteerd om zowel de persoonlijke ervaringen als de beleidsmatige kant van dakloosheid te belichten.

Verder zijn secundaire bronnen geraadpleegd, waaronder het Nationaal Actieplan Dakloosheid, een gespreksnotitie van de regio Assen en verschillende wetenschappelijke onderzoeken. Deze documenten bieden context en onderbouwing bij de beschreven ontwikkelingen.

De interviews zijn afgenomen op locatie. Citaten zijn licht ingekort voor leesbaarheid, zonder de inhoud te veranderen. Ter bescherming van de privacy is de naam van de ervaringsdeskundige gefingeerd. Waar mogelijk is informatie gecontroleerd aan de hand van meerdere bronnen.