Yvonne Derks uit Coevorden is al 35 jaar fysiotherapeut en merkt net als de “patiënten federatie Nederland” dat ongeveer 1 op de 10 patiënten aangeven te weinig behandeling te krijgen door hoge kosten. De patiënten federatie onderzocht naast deze cijfers ook de tevredenheid bij de behandelingen van de fysio.

Waarderingscijfers gaven aan dat de behandelingen door 87% van de patiënten als prettig word ervaren. De rapport cijfers meten een gemiddeld cijfer van een 7,7 gebaseerd op een steekproef met 9.000 patiënten. Derks voelt deze waardering in haar werk (zie p.2), maar maakt zich vooral zorgen om het huidige zorgstelsel.

Kunt u kort uitleggen wie u bent en wat voor werk u doet binnen de fysiotherapie?
“Ja, ik ben mevrouw Derks en ik werk als fysiotherapeut binnen de geriatrische revalidatiezorg, ook wel GRZ genoemd. Dat betekent dat ik vooral werk met oudere patiënten.”

Speelt de kostenproblematiek ook een rol in uw werk?
“Binnen de geriatrische revalidatiezorg houden we vanaf het begin al rekening met tijd en kosten. Bij binnenkomst maken we een inschatting: hoe lang heeft iemand nodig om weer zo zelfstandig mogelijk naar huis te kunnen? Daar werken we naartoe, vaak met duidelijke deadlines. We kunnen niet eindeloos doorgaan met behandelen.”

“Wanneer mensen naar huis gaan, kunnen ze zich meestal weer redden, eventueel met hulp van thuiszorg of mantelzorgers. Maar dat betekent niet dat alle doelen volledig zijn behaald. Veel patiënten zouden eigenlijk nog verder moeten oefenen om bijvoorbeeld beter te kunnen lopen of zelfstandiger te functioneren.”

“Het probleem ontstaat vooral daarna. In de instelling is alles verzekerd als onderdeel van de opname, maar thuis valt dat weg. Vervolgbehandelingen moeten dan vaak zelf betaald worden of vallen niet onder de verzekering. Voor veel mensen is dat te duur, waardoor ze stoppen met oefenen. Terwijl het juist beter zou zijn als ze doorgaan.”

Met wat voor patiënten heeft u dan te maken?
“Dat zijn meestal mensen van 55 jaar en ouder. Soms zit er wel eens iemand bij die iets jonger is, maar over het algemeen zijn het oudere patiënten. Het gaat om mensen die niet in aanmerking komen voor een regulier revalidatiecentrum, omdat ze het tempo of niveau daarvan niet aankunnen.”

Wat voor soort klachten of situaties hebben deze patiënten?
“Het zijn bijvoorbeeld mensen die een beroerte hebben gehad, een nieuwe heup of knie hebben gekregen, of een amputatie hebben ondergaan. Vaak gaat het ook om complexere aandoeningen. Na een ziekenhuisopname kunnen zij niet direct naar huis en moeten ze eerst verder revalideren, om te kijken of zelfstandig wonen weer mogelijk is.”

Ziet u dat kosten vooral bij bepaalde groepen een probleem zijn?
“Ja, vooral bij mensen met chronische aandoeningen. Die behandelingen worden uiteindelijk wel vergoed vanuit de basisverzekering, maar vaak moeten patiënten eerst een aantal behandelingen zelf betalen. Voor sommige mensen is dat te duur, waardoor ze er helemaal van afzien. Als het niet chronisch is, wordt het soms helemaal niet vergoed en lopen de kosten nog verder op.”

Kun je zeggen dat financiële drempels patiënten echt afremmen in hun herstel?
“Ja, zeker. Als geld geen rol zou spelen, zouden veel mensen langer doorgaan met therapie. Dan zouden ze minder snel terugvallen en uiteindelijk beter en zelfstandiger functioneren.”

Wat zou er volgens u moeten veranderen om fysiotherapie toegankelijker te maken?
“Vooral voor mensen met chronische aandoeningen zou er meer vergoed moeten worden. Zij houden vaak een beperking en hebben langdurig therapie nodig om hun mobiliteit en zelfstandigheid te behouden.”

“Daarnaast is het verzekeringsstelsel erg ingewikkeld. Veel mensen begrijpen niet hoe het werkt en houden er geen rekening mee dat ze ineens langdurige zorg nodig kunnen hebben. Daardoor lopen ze onverwacht tegen hoge kosten aan.”

De financiële drempels staan daarmee in contrast met de effectiviteit van fysiotherapie. Want juist terwijl een deel van de patiënten noodgedwongen afziet van behandeling, blijkt uit onderzoek dat de waardering voor fysiotherapie hoog is en dat patiënten er aantoonbaar baat bij hebben. Ook Derks herkent die positieve effecten dagelijks in haar werk.

Uit onderzoek van de patiënten federatie Nederland blijkt dat 87 procent van de patiënten positief is over fysiotherapie. Herkent u dat beeld uit uw eigen praktijk?
“Ja, dat herken ik zeker. Ik merk dat mensen er veel baat bij hebben. In de revalidatiesetting komen patiënten vaak binnen met klachten: ze kunnen slecht lopen, niet goed voor zichzelf zorgen en hebben daar hulp bij nodig. Door te oefenen, sterker te worden en hun conditie te verbeteren, maar ook door te leren wat hun mogelijkheden en grenzen zijn, kunnen ze vaak weer zelfstandiger worden. Daar zijn de meeste mensen uiteindelijk heel enthousiast en tevreden over.”

Ziet u ook dat fysiotherapie echt verschil maakt in het dagelijks leven van patiënten?
“Ja, absoluut. Het gaat vooral om de kwaliteit van leven. Veel mensen houden beperkingen of een bepaalde handicap, maar worden wel weer zelfredzaam. Ze kunnen weer dingen doen, weer plezier in het leven hebben. Met fysiotherapie kunnen we daar echt aan bijdragen door mensen vaardigheden aan te leren die dat mogelijk maken.”

Wat zijn de gevolgen als mensen niet genoeg behandeld worden?
“Dan missen ze vaak het laatste stukje van hun revalidatie. Juist thuis zouden ze nog verder kunnen werken aan hun herstel, om bijvoorbeeld beter te leren lopen of zelfstandiger te worden. Maar als ze niet doorgaan, zie je dat mensen sneller terugvallen.”

“Ze oefenen minder, krijgen geen begeleiding meer en vinden het vaak lastig of spannend om zelfstandig door te gaan. Daardoor nemen klachten weer toe en functioneren ze minder goed.”