Op schip de ‘Artemis’ stak Friso (17) met 29 andere jongeren in 6 weken de Atlantische Ocean over, op zoek naar een andere manier van leren en leven dan hij op school gewend was.
De sportieve zeilliefhebber Friso van der bijl verruilde het klaslokaal 6 weken lang voor de oceaan en stapte aan boord van het schip de ‘Artemis’ van organisatie Masterskip. Zes weken lang zeilde hij van Cuba naar Nederland, op zoek naar een andere manier van leren en leven dan hij op school gewend was. Op Masterskip studeer je zes weken lang zelfstandig, in plaats van dat je reguliere lessen volgt op school. Jaarlijks doen zo’n 500 jongeren uit heel Nederland mee aan het programma. Na zijn examens stapt Friso opnieuw aan boord, dit keer als onderdeel van de bemanning.
“Het was totaal anders dan een normaal lokaal’’, zegt Friso. “Je voelt de deining van de golven terwijl je aan het werk bent. Studeren ging soms minder goed, maar omdat er niet constant een docent naast je staat, had ik ook veel minder stress.” Die combinatie van verantwoordelijkheid en vrijheid maakte volgens hem een groot verschil. “Je moet het zelf doen, maar je staat er niet alleen voor.”
Zijn verhaal raakt aan een bredere vraag die momenteel speelt in het onderwijs: hoe bereid je jongeren voor op een complexe, snel veranderende wereld? Waar discussies over lesmethodes en curriculumvernieuwing vaak blijven hangen in theorie, laat een ervaring als deze volgens hem zien wat er gebeurt als jongeren écht uit hun comfortzone stappen. Ver weg van wifi en vaste structuren, maar dichter bij elkaar dan ooit. “Op zee leer je iets wat je nergens anders leert,” zegt Friso. “Niet alleen hoe je moet werken, maar hoe je samenleeft.”
De welbekende alledaagse prikkels die normaal vanzelfsprekend waren, vielen op de oceaan volledig weg. ‘’Ik gebruikte mijn telefoon eigenlijk alleen als mp3-speler,’’ vertelt Friso lachend. ‘’Dat was echt heerlijk.’’ Het felle contrast met het dagelijks leven op het land en op de boot viel hem bij terugkomst meteen op. “Hier pak je al snel weer vaker je telefoon. Dat is leuk voor even, maar je merkt ook hoe onrustig het je kan maken. Op de boot had je die afleiding veel minder en beleef je alles samen, en niet door een instagramverhaal op een scherm.’’
Zes weken samenleven op een schip is intensiever dan een gemiddelde schoolperiode. “Het is echt een snelkookpan,” zegt Friso. “Een jongen leerde ik pas kennen op Schiphol, en na een paar dagen waren we al oprecht goede vrienden.”
Tegelijk ontstaan er sneller spanningen. “Na een tijdje komt er ook drama. Je zit constant op elkaars lip, dus irritaties horen erbij.” Toch overheerst het gevoel van saamhorigheid. “Wat me het meest is bijgebleven, is dat je alles samen doet. Als er iets misgaat, denk je niet meer ‘ik los dit op’, maar ‘wij lossen dit op’. Je moet echt even met z’n allen ‘doorzetten en doorgaan.”
Volgens Friso is dat precies wat vaak ontbreekt in het reguliere onderwijs: “Op de boot werk je toch vaker individueel, thuis ben je volledig afhankelijk van elkaar.”Opvallend genoeg verdwijnen volgens hem ook sociale verhoudingen die op school juist groot lijken. “De man-vrouwverhouding is daar heel anders. Het gaat niet om uiterlijk of status, maar gewoon: ben je een leuk persoon of niet? Dat maakt het echt veel eerlijker.” Die directe manier van samenleven veranderde ook zijn eigen houding. “Ik ging heel nonchalant de reis in, maar je wordt daar ook echt vanzelf opener.”
De ervaring op zee bleef niet bij die zes weken. Friso heeft besloten zich opnieuw aan te melden, dit keer voor een langere periode als bemanningslid. “Ik heb zelf zo’n leuke tijd gehad, het lijkt me juist mooi om die ervaring nu door te geven aan nieuwe jongeren die voor het eerst aan boord stappen. Dit is oprecht de beste sidequest die er is. Die 6 weken op de zeilboot is echt de beste mogelijkheid van zelf- reflectie en verbetering’’
Volgens Friso ligt een deel van het antwoord op de vraag hoe je jongeren voorbereidt op een snel veranderende wereld, juist buiten het klaslokaal. “Als elke scholier dit een keer zou doen, zou de maatschappij veel opener zijn. Het is niet alleen school, het is een soort levenscursus. Je leert wat je zwaktes zijn en je groeit enorm.”
Cleo van Griensven 
amberschuil 
rayawarlich