Hiep hiep hoera het NOS Journaal blaast deze week 70 kaarsjes uit! De bekendste nieuwsorganisatie van ons land bestaat al sinds 1956, maar in de tussentijd is de organisatie flink veranderd. We consumeren steeds meer nieuws online maar ook de persvrijheid staat steeds meer onder druk. Maar hoe zijn deze ontwikkelingen eigenlijk ontstaan?
De NOS bestaat uit samenvoegingen van 2 omroepen: het voormalige NTS (Nederlandse Televisie en NRU (Nederlandse Radio Unie). De NOS is een taakomroep, gefinancierd vanuit de overheid en een onderdeel van de NPO. De wettelijke taak is dan ook dat de NOS nieuws, sport en evenementen faciliteert. Verder werken ze samen met de andere taakomroep NTR, die de kerntaak heeft om educatie, cultuur en jeugd programma’s te realiseren. Zo maken ze het TV programma Nieuwsuur en het radioprogramma Nieuws&Co.
Steeds meer nieuws consumeren we online en daar speelt de NOS ook op in. Zo hebben ze verschillende platformen voor jongeren zoals NOS op 3, waar ze explainervideo’s maken op YouTube over een ingewikkeld onderwerp. Ook bestaat NOSStories, zij zitten op verschillende platformen zoals TikTok en Instagram en is voor jongeren tussen de 13 en 19 jaar.
Persvrijheid steeds meer onder druk
Volgens cijfers vinden de meeste mensen de NOS betrouwbaar. Toch komt de persvrijheid steeds meer onder druk te staan voor journalisten, redacteuren en andere functies in de media. Een zorgelijke ontwikkeling vindt Jop Euwijk, conservertator nieuws en maatschappij bij Beeld en Geluid: “Persvrijheid nemen we nu noodgedwongen serieus, je kan het zien door vele initiatieven van organisaties. Ze geven onder andere meer prijs van hoe ze achter de schermen werken om juist het publiek te betrekken bij hun werk. Maar ook door de druk van de politiek zoals de kritiek van Mona Keijzer op de NOS, het zorgt ervoor dat de journalistiek als onbetrouwbaar wordt gezien.”
Daan* (23) is Motion Graphic Designer bij de NOS, een functie achter de schermen, maar toch merkt hij zelf dat hij niet overal meer kan vertellen waar hij werkt. ”Ik zeg vaak niet direct dat ik bij de NOS werk, vaak hou ik het gewoon bij dat ik bij de televisie werk. Wanneer mensen doorvragen vertel ik eerst dat ik voor het Jeugdjournaal werk, dat voelt wat veiliger. Als mensen daar goed op reageren dan benoem ik ook de andere programma’s binnen de NOS.”
Kritiek op de NOS
Met regelmaat krijgt de NOS te maken met demonstraties en complottheorieën. Afgelopen september demonstreerde actiegroep Extinction Rebellion bij de omroep met de actie ‘NOS wees eerlijk.’ De actiegroep eiste dat het NOS Journaal een wekelijks klimaatjournaal moet uitzenden en moet stoppen met nepneutraliteit en misleidende frames. Euwijk: ”Het is terecht dat mensen kritiek mogen uitten op de NOS, omdat het een omroep is betaald door belastinggeld en dus van iedereen is. Maar zij mogen wel hun eigen keuzes maken hoe iets gebracht wordt, dat is belangrijke basis voor goede en gezonde journalistiek.”
*Naam is bekend bij de redactie
Anton Bruslik 
amberschuil