Den Haag – Deze week gaat de formatie weer van start. Zal het uitdraaien op een minderheidskabinet? Daar spant het nu om. En juist die kwestie roept op dit moment veel vragen en reacties op. Ook jongerenpartijen hebben hier een uitgesproken mening over, en juist hun mening moet gehoord worden. Zij zijn de toekomst van de politiek.
Binnen de jongerenpartijen zijn de meningen verdeeld. De voorzitter van Jonge Democraten (D66) Friesland, Thomas Hooft, geeft aan blij te zijn met de vervolgstap, maar had liever een meerderheid gezien. ,,Nadelen ervan zijn dat het heel moeilijk is om echt een beleid te gaan voeren, omdat je dus constant afhankelijk bent van een JA21 en van een GroenLinks en nog overige partijen. Je legt wel heel veel macht bij de coalitie.”
De JOVD (VVD) kijkt naar het minderheidskabinet via een ander perspectief. Waar Hooft aangaf dat hij ergens nog hoopte op een meerderheid met GroenLinks-PvdA, geeft Yoram Stummel, voorzitter van JOVD Friesland, aan dat deze optie er voor de VVD niet meer in zit. ,,Op het moment dat je nu toch zegt, misschien gaan we wel samenwerken, dat je gewoon heel veel afgelopen aardigheid inlevert. En ik denk ook tijdens de aankomende verkiezingen en de gemeenteraadsverkiezingen, je het effect daarvan gaat zien.”
Het minderheidskabinet ziet hij positiever tegemoet. Je kan via deze constructie per onderwerp een meerderheid zoeken. ,,Je ziet bijvoorbeeld met die Embryowet, dat CDA wel te switchen is, en een beetje te kneden is daarin. En als je dan nog niet de meerderheid hebt, dan zoek je het wel bij iemand anders.”
Constructieve relaties vereist
In Nederland formeren we bijna nooit minderheidskabinetten, het laatste minderheidskabinet was kabinet Rutte I in 2010. Deze viel nadat de PVV haar steun introk. De zeldzaamheid van minderheidskabinetten in Nederland is best opvallend, geeft politicoloog Rick van Well aan. Minderheidskabinetten worden ook gevormd in landen die veel op Nederland lijken. Van Well neemt Denemarken als voorbeeld.
Een voorbeeld van een keerzijde van zo’n kabinet is dat de relatie tussen oppositie en coalitie altijd constructief moet zijn. Door de positie die de VVD heeft ingenomen tegenover GroenLinks-PvdA is dit geen zekerheid. Rick van Well vertelt: ,,Ik vraag me af als puntje bij paaltje komt of oppositiepartijen in Nederland echt durven tegen te stemmen met wetgeving die ze eigenlijk toch wel een verbetering vinden van de huidige situatie.”
Aan de democratie valt niet te twijfelen
Over één ding zijn alle gesproken partijen het eens, de democratie gaat er niet van ten koste. Thomas Hooft vertelt dat het minderheidskabinet een nog democratischere optie kan zijn, omdat een minderheidskabinet meer moet overleggen met de oppositie. Rick van Well, deskundig in kabinetsformaties, bevestigt deze kwestie: ,,Het belangrijkste in een parlementaire democratie is dat een kabinet vertrouwen heeft van de meerderheid in het parlement. En ook een minderheidskabinet zal dat vertrouwen moeten genieten.”
