Door: Desiré de Wit
Cijfers van EenVandaag laten zien dat steeds meer jongeren het normaal vinden om een cosmetische ingreep te ondergaan. Artsen leggen de schuld deels bij (sociale) media en influencers. “Met de toename van AI en levensechte filters op onder andere TikTok en Snapchat verandert het zelfbeeld van jongeren drastisch,” vertelt pedagoog Berber de Roos.
Uit onderzoek van EenVandaag blijkt dat in 2018 zo’n 32% van de jongeren het normaal vindt om een cosmetische ingreep te ondergaan. Vier jaar later in 2022 is dit percentage gestegen naar 51%. Het onderzoek laat ook zien dat 52% van de vrouwelijke deelnemers een borstvergroting- of verkleining zouden overwegen. Gevolgd door fillers (26%) en botox (25%). Bij de mannelijke deelnemers overweegt 39% een haartransplantatie te nemen, gevolgd door liposuctie (13%) en een ingreep aan zijn geslachtsdeel (12%). De toename van jongeren die overwegen om cosmetische ingrepen te ondergaan komt volgens artsen mede door (sociale) media.
Onderzoek van KRO-NCRV en de Nederlandse Vereniging Cosmetische Geneeskunde (NVCG) laat zien dat één op de drie artsen aangeeft dat (sociale) media een grote inspiratiebron is voor cosmetische ingrepen voor veel cliënten tussen de 18 en 35 jaar. Het uiterlijk van bekendheden komt hier vooral in terug, dit herkent plastisch chirurg Berend van der Lei ook. “Influencers verkopen producten en ingrepen op sociale media als Instagram en TikTok. Dat is hun baan en daar zijn ze goed in.”
Naast dat influencers op sociale media een grote rol spelen, spelen filters op apps als Instagram en Snapchat ook een rol. Pedagoog Berber de Roos noemt dit als één van de oorzaken dat jongeren een slecht zelfbeeld ontwikkelen. “Filters hebben invloed op het zelfbeeld, zeker bij jongeren. Nu dat AI ook toeneemt kunnen filters gezien worden als perfectie en een ideaalbeeld dat erg onrealistisch kan zijn. Je krijgt een maakbare wereld te zien.”
Het weigeren van een behandeling doen zo’n vier op de vijf cosmetische artsen volgens het onderzoek van KRO-NCRV en de NVCG omdat ze de ingreep te ver vinden gaan. Van der Lei doet dit zelf ook. Hij vindt het belangrijk dat patiënten een reëel beeld hebben van de ingreep en de uiteindelijke resultaten. “Er is een bepaalde grens, ik ga geen ingrepen doen waar ik niet achter sta. Als er iemand aankomt zetten met hele volle lippen door eerdere ingrepen en wil ze nog voller hebben dan doe ik dat niet.” Van der Lei vertelt dat dit niet betekent dat de afgewezen cliënten stoppen met de zoektocht naar een arts die de ingreep wel wil doen. “Ik kan mensen niet tegenhouden om ergens anders een behandeling te zoeken, als je maar genoeg shopt kom je vanzelf ergens aan de beurt. De vraag is dan nog of de procedure op een veilige manier gebeurt,” aldus Van der Lei.
De 22-jarige Roos van Hassel heeft een borstverkleining ondergaan in maart 2025 en is van een J-cup naar een C-cup gegaan. Ze heeft deze ingreep ondergaan wegens rug- en postuurklachten. Tijdens het onderzoeken van deze ingreep op internet kreeg ze op sociale media steeds vaker video’s te zien over borstverkleiningen. “Vóór mijn operatie was ik erg aan het twijfelen en heb ik de procedure een aantal keer opgezocht. Daarna kreeg ik op Instagram en TikTok steeds vaker video’s te zien van mensen die een borstverkleining hebben gehad en het herstel ervan.” Van Hassel vindt niet dat sociale media haar keuze om een borstverkleining te nemen heeft beïnvloed, wel vindt ze dat het haar angstiger heeft gemaakt voor het herstel na de operatie. Daarnaast ziet ze ook dat jongeren makkelijk beïnvloedbaar zijn als het gaat om uiterlijk. “Iedereen in mijn kring heeft sociale media. Mijn vriendinnen zeggen soms ook onzeker te zijn door wat ze zien online. Dat vind ik erg jammer, omdat het allemaal hele mooie jonge vrouwen zijn,” aldus Van Hassel.
Volgens De Roos zijn vooral vrouwen en meisjes gevoelig voor de effecten van sociale media. “Verschillende onderzoeken laten zien dat de invloeden van sociale media vooral bij meisjes en jonge vrouwen voorkomt en dat het ook kan leiden tot depressieve gevoelens over hun zelfbeeld.” Van der Lei vertelt dat bezig zijn met het uiterlijk van alle tijden is en dat mensen zich geen zorgen moeten maken over de toename van jongeren die cosmetische ingrepen ondergaan. “Schoonheidsidealen verschillen door de eeuwen heen. Een paar honderd jaar geleden was het mooi om zo bleek als een lijk te zijn omdat dat een rijke status liet zien. Tegenwoordig zoeken mensen de zon op om er wat bruiner uit te zien, ook weer om te laten zien dat we dure zonvakanties kunnen betalen.”
Hoewel schoonheidsidealen volgens Van der Lei van alle tijden zijn, vindt Van Hassel niet dat dat ten koste moet gaan van het zelfvertrouwen en natuurlijke uiterlijk van jongeren. “Iedereen is mooi op hun eigen manier en door op jonge leeftijd al een ingreep te ondergaan terwijl je nog niet helemaal ontwikkeld bent vind ik erg zorgelijk. Steeds meer mensen gaan op elkaar lijken en uniek zijn in uiterlijk wordt steeds minder gewaardeerd.”
In Nederland zijn er de afgelopen jaren meer cosmetische klinieken bijgekomen. Waar er in 2013 nog maar 28 cosmetische klinieken waren, is dat aantal in 2023 gegroeid tot 203 cosmetische klinieken. Dit draagt bij aan de vraag naar cosmetische ingrepen en zal in de toekomst waarschijnlijk nog verder toenemen.
Spiegeltje spiegeltje aan de wand, door welke cosmetische ingreep word ik de mooiste van het land?
