Assen – De komende drie jaar worden 450 woningen gerenoveerd in Noorderpark. Terwijl de bouwvakkers hun werk doen, speelt zich een ander probleem af achter de voordeuren. Veel bewoners snappen niets van de brieven die ze krijgen. Ze zijn bang, onzeker, of weten niet waar ze moeten aankloppen. Daarom is er elke dinsdagochtend een inloopspreekuur in Wijkcentrum De Componist. Daar zitten vrijwilliger Erik, wijkconsulent Anna en welzijnswerker Luna klaar voor vragen over de renovatie en voor alle andere problemen waar mensen mee worstelen.
In Noorderpark wordt hard gewerkt. Schilders lopen met emmers verf over de stoep. Bouwvakkers tillen platen isolatiemateriaal naar binnen. Overal staan steigers tegen de gevels van de sociale huurwoningen.
Noorderpark is geen doorsnee buurt. Uit cijfers van het CBS blijkt dat 28 procent van de bewoners ouder is dan 65. De helft van alle huishoudens bestaat uit één persoon. En één op de vijf bewoners heeft een niet-westerse achtergrond. Voor hen is een officiële brief al een drempel. Laat staan een brief over een ingrijpende verbouwing.
Tegelijkertijd moet de gemeente Assen bezuinigen. Welzijnsorganisaties en buurthuizen moeten rekening houden met minder geld, schreef het Dagblad van het Noorden eerder dit jaar. Dit verhaal gaat daarom niet alleen over stenen en steigers, maar over de vraag: wie helpt de kwetsbare bewoners van Noorderpark als het buurthuis moet bezuinigen?
Een renovatie van binnenuit
De woningen die worden aangepakt liggen in de Componistenbuurt. Het gaat om grote eengezinswoningen, verouderd en gehorig. Anna Harders is wijkconsulent bij Actium. Ze legt uit wat de bewoners te wachten staat.
“De woningen worden verduurzaamd. Er komt een nieuwe gevel, het dak wordt opnieuw geïsoleerd. Uiteindelijk worden ze aangesloten op het warmtenet. De geluidsisolatie naar de buren wordt verbeterd, en bij sommige mensen worden de badkamer, keuken en toilet vernieuwd.”
Een renovatie duurt per woning ongeveer een maand. Bewoners mogen kiezen: ze kunnen thuisblijven tijdens de verbouwing of tijdelijk naar een wisselwoning. “Meer dan de helft kiest voor een wisselwoning”, zegt Harders. Eerdere renovaties, twintig jaar geleden, verliepen niet soepel. Toen werden alle bewoners tijdelijk uit huis geplaatst. “Mensen waren niet blij. Ze vonden dat er niet netjes met hun woning was omgegaan. Dat sentiment heerst nog een beetje.”
De renovatie is slechts één kant van het verhaal. De andere kant speelt zich af in een klein kamertje in De Componist, met uitzicht op de gang.
Het spreekuur: een vangnet op dinsdag
De vragen over de renovatie komen binnen bij het wekelijkse spreekuur in De Componist. Luna Blomsma van Vaart Welzijn zit daar elke dinsdag. “Op een drukke dag komen er vijftien mensen. Meestal hebben we twintig minuten per persoon. Soms korter, soms langer.”
De vragen gaan over de brieven van Actium, maar ook over andere problemen: financiële ondersteuning, een minimaregeling, een sportfonds. “Mensen komen hier omdat ze de weg kwijt zijn”, zegt Blomsma. “We kunnen makkelijk naar elkaar doorverwijzen. Gegevens doorsturen, contact laten opnemen. Dat is een groot voordeel.”
Harders vult aan: “Het is laagdrempelig. Maar specifiek hier heel belangrijk. Dat komt door de achtergrond van de mensen. Ze hebben een migratieachtergrond, zijn digitaal niet wegwijs, of zijn de taal niet machtig.”
De gezichten
Wie zijn de mensen die binnenkomen? Anna Harders ziet het dagelijks. “Het gaat vaak om gezinnen met een migratieachtergrond en ouderen. Ook gezinnen die al generaties in Nederland wonen.” De verklaring zit deels in de woningen zelf. “De woningen die nu gerenoveerd worden, zijn de grootste eengezinswoningen die wij hebben. Gezinnen met veel kinderen komen hier terecht. Ook statushouders met een groot gezin worden hier geplaatst.”
Die samenstelling zorgt ook voor spanning. “Er is best veel overlast in deze wijk”, zegt Anna Harders. “Gehorige huizen, grote gezinnen. Maar ik denk dat er ook sprake is van ‘overleven’. Mensen met geldzorgen en allerlei andere zorgen. Dat speelt echt in deze wijk.”
Het buurthuis als lijm
Erik Schuringa is vrijwilliger bij De Componist. Hij kent de vaste bezoekers bij naam. Voor hem is de waarde van het buurthuis duidelijk.
“De Componist is heel belangrijk. Dit is een sociaal gebeuren. Heel veel mensen in Noorderpark zijn alleen. We organiseren activiteiten waar iedereen kan deelnemen.”
Hij ziet wie er komt. “Veel moslims, Arabische mensen. Hier wordt ook Nederlands gegeven.”
Over de dreigende bezuinigingen is hij duidelijk. “Ik hoop niet dat hierop wordt bezuinigd. Een buurthuis moet in de buurt zijn. Moet er niet aan denken dat ik helemaal naar Peelo moet.” Peelo ligt aan de andere kant van Assen, vier kilometer verderop. Voor ouderen en mensen zonder auto is dat een te grote afstand. “Als er wordt gefuseerd, gaan mensen uit Noorderpark niet meer naar het buurthuis.”
Zijn oplossing? “Dan kunnen ze beter op de wielerbaan bezuinigen. Die wordt één keer in de vier jaar gebruikt voor de Olympische Spelen.”
De onbereikbaren
Want hoe goed het spreekuur ook werkt, niet iedereen komt. Anna Harders: “Je hebt altijd nog mensen achter de voordeur die je niet bereikt. Hoe groot die groep is, weten we niet.”
Luna Blomsma merkt dat het ‘ons kent ons’ werkt. “Als mensen van een ander horen dat ze hier zijn geweest, komen ze ook. Via via.”
Terug naar de steigers
Het geluid van boormachines is te horen. Bouwstof dwarrelt op de ramen van de woningen ernaast. Een bewoner steekt zijn hoofd uit het raam en kijkt peinzend naar de steigers. Buiten lopen de bouwvakkers nog steeds heen en weer. De renovatie gaat door, drie jaar lang. Maar achter de deur van De Componist is het elke dinsdagochtend weer spreekuur. Zolang het kan. En zolang mensen blijven komen, blijft Erik koffie schenken.
