Op zoek naar geluk in een nieuw land

Erica Fuchs

Cristina Batista de Farias, 55 jaar, heeft haar leven in Brazilië achtergelaten voor de liefde. Haar verhaal laat zien hoe iemand in tweestrijd verkeert tussen compleet andere werelden.

Cristina Batista de Farias zit in haar tuin op rieten tuinbanken, bedekt met zachte kussens. Ze geeft verwelkomend een knuffel en schenkt een glas water in. Ze is geboren in Salvador da Bahia, in noordoost Brazilië waar ze tot haar 29ste woonde. Hier had ze een heel leven voor haarzelf opgebouwd. Ze werkte als basisschool juf en woonde samen met haar, destijdse, vriend. Deze vriend was echter de reden voor Cristina om Brazilië te verlaten en Nederland een bezoekje te brengen.

“Wij waren 10 jaar samen en toen kwam ik erachter dat hij vreemdging. Daarom heeft mijn zus, die toen al in Nederland woonde, mij naar Nederland gehaald. Ze zei: ‘Nee, je moet naar Nederland komen om alles in orde te maken en om even te relaxen’. Toen heb ik vrij genomen van mijn werk en ben ik op reis gegaan.”

Terwijl Cristina op vakantie was ontmoette zij een collega van haar zus. Ze werden verliefd op elkaar, dit zijn ze overigens nog steeds, maar hierdoor kwam ze in een lastige situatie terecht. Haar vakantie kwam tot een einde en ze ging terug naar Brazilië. Hier ging ze bezig met het emigratieproces. “We waren negen maanden bezig met het proces. Tussendoor kwam hij kort op bezoek in Brazilië omdat we elkaar anders zo lang niet zouden zien. Eenmaal terug in Nederland, moest ook hij allemaal papieren regelen voor mijn migratie. Dit was een hoop werk”, zegt Cristina.

Hoe heb je het ervaren om te vertrekken uit Brazilië? 

“Eerst was het heel moeilijk. Ik moest heel veel besluiten nemen omdat ik een juf was. Mijn werk was leuk en de kinderen waren verdrietig omdat de juf wegging, maar ik kon niet daar werken en hier wonen. Dus ik moest een keuze maken en de keuze was dat ik vertrek naar Nederland. Maar dat was heel moeilijk.

Mijn oma leefde nog en ik moest mijn hele familie verlaten. Ik wist dat het moeilijk zou worden om elk jaar naar Nederland te gaan, maar ik moest een keuze maken en de keuze was: óf mijn geliefde óf Brazilië. Mijn moeder zei dat iedereen mij zou gaan missen en dat het heel moeilijk is voor hen, maar dat ze wilden dat ik gelukkig word. Zo ben ik vertrokken.”

Cristina vertelt dat ze pas echt merkte hoe anders Nederland was toen ze hier kwam wonen. Ze vond het bijzonder dat mensen elkaar hier op straat begroeten en dat het in Nederland veel rustiger en stiller is dan in Brazilië. Ook moest ze wennen aan het koude weer. Naast de cultuurverschillen vond ze vooral de Nederlandse taal moeilijk. Omdat ze geen Engels sprak, moest ze alles meteen in het Nederlands leren, wat in het begin een grote uitdaging voor haar was. Inmiddels spreekt ze vloeiend Nederlands.

Voel je je nog verbonden met Brazilië na zoveel jaren in Nederland gewoond te hebben?

“Ik merkte toen ik weer in Brazilië was dat ik daar niet meer gewend aan was. Het was heel warm en er was veel lawaai en muziek op straat. Ik miste Nederland en mijn man heel erg. Toen besefte ik dat Nederland nu echt als thuis voelt voor mij. Ik zei tegen mijn familie dat ik naar huis wilde en dat hier mijn thuis niet meer was. Dat was heel raar.”

Cristina vertelt dat haar migratie naar Nederland haar kijk op de samenleving heeft veranderd. In tegenstelling tot Brazilië, zag ze in Nederland juist meer gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Ook moest ze wennen aan de vrijheid die kinderen hier krijgen en die zij vervolgens ook aan háár kinderen kon geven. Door haar leven in Nederland is ze opener gaan denken over andere gewoontes en culturen, terwijl ze haar Braziliaanse achtergrond nog steeds belangrijk vindt.

Migratie heeft haar geleerd dat geluk belangrijker is dan in welk land je woont. Na een tijd schoonmaakwerk gedaan te hebben heeft ze nu helaas geen werk meer, maar is gelukkig met haar leven en gezin. Ze had vroeger nooit verwacht dat ze ooit naar Europa zou verhuizen, maar inmiddels kijkt ze met trots terug op die stap.