Er zijn maar weinig Nederlandse modelbouwers die zo nauwkeurig en virtuoos werken als Huib Maaskant. Op YouTube laat hij zien hoe hij hele landschappen doet rijzen uit hout, piepschuin en gips. Het is in april een jaar geleden dat Maaskant zich met zijn bedrijf Magica Miniatura vestigde op een industrieterrein aan de rand van Amersfoort. Met dit bedrijf bouwt de modelbouwgoeroe “magie in miniatuur.” Modelbanen maken tegen betaling is een risicovolle business, waar in Nederland zich maar een paar bedrijven aan wagen. Waarom koos de Soestenaar ervoor om in zijn eentje dit bedrijf te starten?
Op blote voeten loopt Huib Maaskant (1971) over de betonnen vloer van de eerste verdieping en vertelt: “Deze casco units zijn maar €180.000, maar je moet zelf alles erin zetten. Toen ik ‘m kocht, was het een kale bunker waar de gemiddelde Duitser jaloers op zou zijn.”
Sindsdien heeft hij het aangekleed: in het midden staat een lange werktafel en overal staan 3d-printers en lasersnijmachines. Aan de muur zitten twee lampen, gericht op een rek met honderden zakjes vol groenvezels, modelzand, graspollen, struikjes en andere nepnatuur. De achterwand van baksteen en afgebrokkelde stuc blijkt behang.
“Wil je ook een pannenkoek?” vraagt een vriendelijk ogende man met een schort om. Hij staat achter het fornuis in de hoek van de ruimte – de man blijkt vrijwilliger te zijn. Op tafel schuift Huib een overgroeid spoorwegtracé met roestige stootblokken opzij en zet er borden neer voor de lunch: “Ik had ooit het idee om een kookplaat te bestellen.” Lachend: “Nou kunnen we om de paar weken hier pannenkoeken eten – dat is hysterisch!”
Hoe zou jij als oud-reclameman Magica Miniatura pitchen?
“We bouwen onder andere miniatuurbanen, diorama’s en modellen voor tv en zoeken daarbij naar de magie. Voordat ik een baan voor klanten maak, ga ik eerst met hen in gesprek: wat fascineert je, wat maakt de baan interessant, heb je herinneringen aan een vakantieplek? Kortom, waar zit het verhaal? We gaan niet gewoon rails op een plaat flikkeren en ‘m volbouwen. Een modelbaan is heel persoonlijk, eentje bouwen is niet goedkoop. Voor hetzelfde geld koop je een nieuwe personenauto – en best een grote.”
Huib bouwt in alle denkbare schalen – de baan ‘Buitenlust’ in het souterrain van zijn huis is schaal 0 (1 op 43,5), maar onlangs schepte hij een idyllisch Japans plattelandsdorp in 1 op 150. Huib bouwt daarbij niet alleen eigenhandig de huizen, bergen en rivieren – hij bedraadt en soldeert ook zelf alle wissels en lichtjes. Dit alles filmt hij voor zijn YouTube-kanaal Prutsvlog, waarvoor hij ook merchandise verkoopt: zwarte shirts met in koeienletters ‘PRUTSER’ erop.
Maaskant vertelt hoe hij te werk gaat: “Ik streef in miniatuur niet persé realisme na, wel geloofwaardigheid. Niet iedere klinknagel hoeft te kloppen, maar je moet je er wel in kunnen verliezen – niks mag de illusie verstoren. Modelbouw lijkt daarin meer op goochelen dan op fotograferen.”
Mensen uit Huibs omgeving noemen hem een kunstenaar. Ziet hij zichzelf ook zo? Hij schiet in de lach: “Voor een deel wel, maar als ik boompjes zit te draaien weet ik niet of ik nou kunst maak. Ik vind mezelf meer een creatieve vogel, die zich vooral uit in modelbouw. Het is wel een heel artistiek vak: je maakt iets dat niet bestaat. Misschien ben ik wel een beetje een kunstenaar – met een knipoog.”
Maaskant is eigen baas, en dat is hij altijd geweest. Hij studeerde begin jaren ’90 af in Corporate Film, een scene die net rond die tijd instortte. Huib: “In diezelfde periode kwam het internet op, waar ik al veel mee werkte. Ik ben toen door een reclamebureau benadert en zo die wereld ingerold. Maar na anderhalf jaar dacht ik: “Ik kan dit beter dan mijn baas.” Daarom ben ik freelancer: ik wil controle over mijn eigen lot. Ik heb liever leuk werk met meer risico, dan een klotebaantje van negen tot vijf. Daarnaast heb ik een hekel aan vrij vragen, dat trek ik écht niet.”
Huib heeft jarenlang zijn eigen reclamebureau gehad. Dat hij in zijn vrije tijd een modelbaan bouwde, vertelde hij niemand: “Je wordt al snel gezien als Opa Flodder.”
Een paar jaar geleden merkte Huib dat hij te oud werd voor de reclamewereld: “Dat weet je van tevoren. Toen ik 27 was, wilde ik ook geen mensen van mijn vaders leeftijd in dienst.”
Hij had een tweede carrière nodig en maakte daarom werk van zijn hobby. De ‘Chief Magician’ haalt zijn handen door zijn grijze haar en vertelt droogjes: “Ik kan verder niks anders. Tja, ik had een café kunnen beginnen, of een snackbar – als ik de sociale hygiëne had.”
Ik weet niet of je in een snackbar op blote voeten mag lopen.
“Mensen raken daar vaak van over de zeik – interesseert me heel erg niks. Mijn gebouw, mijn regels.”
Huib doet al meer dan 25 jaar aan modelbouw: “Ik hou mijn werk spannend door nieuwe technologie te gebruiken, zoals AI voor poppetjes en achtergrondplaten. In november organiseer ik een workshop waar deelnemers 17de-eeuwse diorama’s bouwen. Die figuurtjes laten we ontwerpen door AI aan de hand van schilderijen van Rembrandt en Vermeer. Dat is totaal anders dan wat ik normaal maak, maar daar had ik gewoon zin in. Wekelijks heb ik van soort ideeën: de surrealistische vliegende tram en ‘De laatste boekwinkel’ zijn daar voorbeelden van.”
Huib heeft onderhand een reputatie opgebouwd: als je iets zoekt wat geen enkele andere gek kan bouwen, moet je hem hebben: “Het Cavaleriemuseum wil dat we de Slag bij Waterloo namaken. Dat kan, maar ik heb geen zin in een saaie maquette met duizend-en-een soldaatjes erop. Ik bouw liever een installatie waarbij we de maquette integreren met schilderijen, die met behulp van AI tot leven brengen en er een interactieve speelfilm van maken. Kijk, dan wordt het interessant voor mij.”
Hij leunt achterover op zijn houten stoeltje en zegt: “Als kind wilde ik uitvinder worden. Nou, ik ben aardig opgeschoten.”
