Studeren met rouw

Studeren, nieuwe vrienden maken en ontdekken wie je bent: voor veel jongeren hoort dat bij de studententijd. Voor Willemijn liep die periode anders, kort voordat ze begon aan haar studie journalistiek verloor ze haar vader door zelfdoding. Haar rouwproces begon tijdens haar studententijd en ze zocht steun bij school.  

Het moment dat alles veranderde

In 2022 was Willemijn negentien jaar oud en net klaar met haar mbo-opleiding mediaredactie toen haar moeder haar midden in de nacht ophaalde bij haar vriendje. Haar moeder had haar geappt dat er iets gebeurd was. Maar wat precies, dat kon ze niet zeggen. “Mijn moeder haalde me bij mijn vriend op en ik stapte bij haar in de auto.” Op dat moment zei mijn moeder tegen me: “Je vader is vannacht overleden.”

“Ik dacht van nou, dat pakken we wel een keertje op als ik volwassen ben, maar dat kon dus niet meer”

De ouders van Willemijn waren al gescheiden sinds haar derde en ze had haar vader al acht jaar niet meer gezien. Toch kwam het nieuws hard binnen. Niet alleen omdat hij overleden was, maar vooral door de manier waarop. “Het was niet eens het gemis van hem, want hij was eigenlijk al jaren weg. Maar het feit dat hij er zelf voor had gekozen om dood te willen… dat heeft me heel lang achtervolgd. Ik dacht van nou, dat pakken we wel een keertje op als ik volwassen ben, maar dat kon dus niet meer.”

De situatie rondom het afscheid was erg pijnlijk. De vriendin van haar vader had geen goed contact met Willemijn en haar zus en wilde niets met hen te maken hebben. Ze mochten niet naar de begrafenis en stonden niet op de rouwkaart. Ze werden zelfs onterfd. Wel kon ze afscheid nemen bij de kist, iets wat nog goed op haar netvlies staat. “Daar heb ik echt een trauma aan overgehouden”, zegt ze. Ook kleine details rondom zijn overlijden kunnen haar nog raken: de plek waar hij overleed, de manier waarop hij het deed en zelfs het woord ‘zelfmoord’ waren lange tijd moeilijk voor haar.

Rouw tijdens de studententijd

 “Ik kende mezelf als iemand die uit kleine dingen heel veel geluk kon halen, maar dat kende ik niet meer in mezelf”

Toen Willemijn begon aan de opleiding journalistiek merkte ze al snel dat haar rouw invloed had op haar dagelijks leven. Ze sliep slecht, had angstbeelden en voelde zich vaak moe en somber. “Ik kende mezelf als iemand die uit kleine dingen heel veel geluk kon halen, maar dat kende ik niet meer in mezelf.” 

Waar veel medestudenten nieuwe contacten maakten en zich aansloten bij een studentenvereniging, trok Willemijn zich juist terug. “Ik had heel vaak de gedachte: ik wil naar huis. Ik wil hier weg. Ik had nergens zin in, ik wilde heel graag dat studentenleven meemaken maar het werkte gewoon niet voor mij”, zegt ze. Toch bleef ze doorgaan met haar studie. Ondanks herkansingen en vertraging haalde ze haar propedeuse. “De studie verliep eigenlijk verrassend goed, terwijl ik me helemaal niet goed voelde.”

De steun vanuit school

Ondanks alles voelde Willemijn zich op school grotendeels gesteund. Vooral het begrip van docenten hielp haar enorm. “Sommige docenten hoefden niet eens met mij te praten. Ze wisten het gewoon en toonden begrip.” Ze sprak regelmatig met studiebegeleiders en een vertrouwenspersoon binnen de opleiding. Samen met haar studiebegeleider maakten ze een email voor alle docenten om uit te leggen waarom Willemijn soms minder aanwezig was of deadlines niet haalde. “Dat vond ik heel fijn. Dan hoefde ik niet steeds opnieuw mijn verhaal te vertellen.” Ook praktische ruimte hielp haar. 

“Het moeilijkste vond ik dat ik het heel leuk wilde vinden, maar het niet meer leuk vond”

Toen het in het tweede jaar echt niet meer ging, mocht ze een halfjaar vertraging nemen. “Alles werd me te veel. Ik had zoveel stress dat ik uiteindelijk helemaal niks meer deed. Het moeilijkste vond ik dat ik het heel leuk wilde vinden, maar het niet meer leuk vond”, vertelt Willemijn. Ze kijkt over het algemeen positief terug op de steun vanuit school. “Wat de school kon bieden, vond ik eigenlijk wel heel fijn.”

Schrijven als uitlaatklep

“Mijn vrienden, mijn moeder en mijn zus hebben me er echt doorheen geholpen”

Naast professionele hulp vond Willemijn ook steun in schrijven. Ze schreef brieven over haar vader, haar gevoelens en alles wat ze meemaakte. “Ik heb in mijn telefoon een mapje met allemaal brieven. Dat hielp me om het een plek te geven.” Schrijven werd niet alleen een manier om emoties kwijt te kunnen, maar ook een herinnering aan waarom ze ooit journalistiek koos. “Schrijven vind ik nog steeds het leukste onderdeel van de opleiding.” De studententijd van Willemijn zag er anders uit dan ze ooit had verwacht. Toch bleef ze doorgaan, mede dankzij de steun van mensen om haar heen. “Mijn vrienden, mijn moeder en mijn zus hebben me er echt doorheen geholpen.” 

Haar verhaal laat zien hoe ingrijpend rouw kan zijn tijdens een periode waarin jongeren zichzelf proberen te ontwikkelen. Tegelijk laat het ook zien hoe belangrijk begrip en begeleiding vanuit school kunnen zijn. Soms zit steun niet in grote oplossingen, maar juist in kleine gebaren en iemand die luistert.